ทำไม Chatbot ชอบเล่าเรื่อง Elias Thorne กันนัก?

เคยสงสัยไหมว่าทำไมเวลาสั่งให้ AI ช่วยแต่งนิทานหรือเล่าเรื่องราวอะไรสักอย่าง คุณมักจะเจอตัวละครที่ชื่อว่า ‘Elias Thorne’ โผล่มาอยู่บ่อยๆ จนน่าแปลกใจ? เรื่องนี้ไม่ใช่แค่ความบังเอิญ แต่นักวิจัยจากมหาวิทยาลัย Cornell ได้ออกมาเปิดเผยความลับเบื้องหลังปรากฏการณ์ ทำไม Chatbot ชอบเล่าเรื่อง Elias Thorne กันนัก? จนกลายเป็นหัวข้อที่ถูกพูดถึงกันทั่ววงการเทคโนโลยี

เหตุผลที่แท้จริงว่าทำไม Chatbot ชอบเล่าเรื่อง Elias Thorne กันนัก?

จากการศึกษาผ่านตัวอย่างนิทานกว่า 20,000 เรื่องที่สร้างโดยโมเดลระดับท็อปอย่าง GPT-5.4 Mini, Claude Haiku 4.5 และ Gemini 3.1 Flash-Lite พบว่ามีคำศัพท์ซ้ำๆ กันอย่างมหาศาล โดยเฉพาะชื่อ Elias, Mara หรือ Elara ซึ่งมักจะเป็นอาชีพอย่าง Lighthouse Keeper หรือ Baker ปรากฏตัวในสัดส่วนที่สูงถึง 88% ของเรื่องราวทั้งหมด โดยเฉพาะฉาก Elias ผู้เป็นคนเฝ้าประภาคารที่กลายเป็นพล็อตมาตรฐานที่ AI ชอบนำมาวนใช้ซ้ำๆ

ทำไม AI ถึงยึดติดกับชื่อ Elias Thorne?

นักวิจัยสันนิษฐานว่าสาเหตุหลักไม่ได้เกิดจากข้อมูลการฝึกฝนทั่วไป แต่เกิดจากการใช้ชุดข้อมูลที่เรียกว่า ‘WildChat’ ซึ่งเป็นบทสนทนาตัวอย่างที่ถูกนำมาใช้ฝึกให้ AI มีความปลอดภัยและเป็นมิตรมากขึ้น การที่ระบบถูกสอนให้หลีกเลี่ยงลิขสิทธิ์หรือเนื้อหาที่รุนแรง ทำให้ AI เลือกหยิบจับชื่อที่เป็น ‘โซนปลอดภัย’ มาใช้จนเคยชิน นี่คือเหตุผลสำคัญทำไม Chatbot ชอบเล่าเรื่อง Elias Thorne กันนัก? ซึ่งกลายเป็นอาการ ‘ติดลูป’ ของภาษาที่เกิดขึ้นในโมเดลเหล่านี้

ผลกระทบที่น่ากังวลจากการใช้ชื่อซ้ำๆ ดังกล่าว ไม่ได้หยุดอยู่แค่ในนิทานก่อนนอน แต่ยังลามไปถึง:

• ชื่อตัวละครในหนังสือแฟนตาซีบนแพลตฟอร์มต่างๆ
• ชื่อศิลปินในแทร็กเพลง Ambient บน Amazon
• ชื่อผู้เขียนในหนังสือแนะนำวิธีรักษาโรคมะเร็งแบบทางเลือก ซึ่งถือเป็นเรื่องที่สุ่มเสี่ยงต่อข้อมูลเท็จ

ปรากฏการณ์นี้คือเครื่องเตือนใจชั้นดีว่า แม้ AI จะฉลาดเพียงใด แต่มันไม่ได้มีความคิดสร้างสรรค์ที่แท้จริง ทุกอย่างเป็นการวิเคราะห์ความน่าจะเป็นจากข้อมูลที่ถูกป้อนให้ ความพยายามเลียนแบบศิลปะของ AI จึงมักออกมาในรูปแบบที่คาดเดาได้และซ้ำซาก เหมือนกับเพลงประกอบในลิฟต์ที่น่าเบื่อหน่ายมากกว่าการสรรค์สร้างงานศิลปะที่ลึกซึ้ง

ในมุมมองของผม นี่คือบทเรียนสำคัญสำหรับผู้ใช้งานทุกคนว่า อย่าเพิ่งเชื่อถือ AI ในการแต่งเรื่องราวหรือสร้างเนื้อหาเชิงลึก เพราะถ้าเราไม่คอยขัดเกลาหรือตรวจสอบ ตัวละครอย่าง Elias Thorne ก็จะถูกเล่าซ้ำไปซ้ำมาจนกลายเป็น ‘วิญญาณแห่งประภาคาร’ ที่สิงอยู่ในโมเดลภาษาไปอีกนานแสนนาน

ที่มา – Why Do Chatbots Keep Telling Stories About Someone Named ‘Elias Thorne’?