ปลาไหล 2.8 ล้านตัวรวมฝูงบนภูเขาใต้น้ำ

ในโลกใต้ทะเลลึกยังมีปรากฏการณ์อีกมากมายที่มนุษย์ไม่เคยเห็นด้วยตาตัวเอง หนึ่งในเรื่องที่สร้างความประหลาดใจให้กับนักวิทยาศาสตร์คือการพบ ปลาไหล 2.8 ล้านตัวรวมฝูงบนภูเขาใต้น้ำ บริเวณ Patience Seamount ในน่านน้ำทางตอนใต้ของรัฐแทสเมเนีย ประเทศออสเตรเลีย ภาพจากกล้องสำรวจเผยให้เห็นปลาไหลจำนวนมหาศาลเบียดเสียดกันอยู่บนพื้นทะเล จนดูคล้ายพรมที่มีชีวิตปกคลุมภูเขาใต้น้ำทั้งผืน

ทีมวิจัยจากองค์การวิจัยวิทยาศาสตร์และอุตสาหกรรมแห่งเครือจักรภพออสเตรเลีย หรือ CSIRO เริ่มรับรู้ถึงการรวมตัวของปลาไหลชนิด basketwork eel ตั้งแต่ปี 2007 ระหว่างการสำรวจแผนที่พื้นทะเลและความหลากหลายทางชีวภาพในพื้นที่ทางตอนใต้ของแทสเมเนีย หลังจากนั้นมีการสำรวจเพิ่มเติมในปี 2015 และ 2018 ก่อนที่โครงการล่าสุดจะเก็บข้อมูลอย่างละเอียดระหว่างเดือนพฤษภาคม 2023 ถึงเดือนเมษายน 2025

ปลาไหล 2.8 ล้านตัวรวมฝูงบนภูเขาใต้น้ำ เกิดขึ้นได้อย่างไร

ข้อมูลจากการสำรวจทั้งหมดชี้ว่า ฝูงปลาไหลอาจมีจำนวนสูงสุดราว 2.8 ล้านตัว คิดเป็นน้ำหนักรวมประมาณ 3,547-3,557 ตัน พื้นที่รวมตัวมีความยาวประมาณ 3 กิโลเมตร กว้าง 2 กิโลเมตร และแผ่สูงขึ้นไปในมวลน้ำหลายร้อยเมตร หากมองจากภาพใต้น้ำ พื้นทะเลบริเวณที่มีความหนาแน่นสูงแทบไม่มีช่องว่าง ปลาไหลแต่ละตัวอยู่ห่างกันไม่ถึงระยะความยาวแขน

สิ่งที่ทำให้การค้นพบนี้น่าสนใจมากขึ้นคือ ปรากฏการณ์ดังกล่าวเกิดขึ้นในทะเลลึก ซึ่งโดยทั่วไปสัตว์ทะเลมักกระจายตัวอยู่ห่างกันบนพื้นที่กว้าง นักวิจัยจึงไม่คาดคิดว่าจะพบสัตว์ชนิดเดียวรวมตัวกันเป็นกลุ่มขนาดใหญ่เช่นนี้ โดยเฉพาะบนภูเขาใต้น้ำที่อยู่ลึกจากผิวน้ำหลายร้อยเมตร

ปลาไหล 2.8 ล้านตัวรวมฝูงบนภูเขาใต้น้ำเพื่อผสมพันธุ์หรือไม่

คำอธิบายที่เป็นไปได้มากที่สุดในเวลานี้คือ ปลาไหลอาจเดินทางมาที่ Patience Seamount เพื่อผสมพันธุ์และวางไข่ สภาพร่างกายของปลาไหลบางส่วนที่นักวิจัยจับขึ้นมาเก็บตัวอย่างสอดคล้องกับช่วงการสืบพันธุ์ นอกจากนี้ จำนวนปลาไหลยังดูเหมือนจะเพิ่มขึ้นอย่างมากในช่วงเดือนมีนาคมถึงพฤษภาคม ซึ่งอาจเป็นช่วงเวลาสำคัญของวงจรการขยายพันธุ์

อย่างไรก็ตาม ทีมงานยังไม่มีหลักฐานโดยตรงเพียงพอที่จะยืนยันว่าการรวมฝูงนี้เกิดขึ้นเพื่อการสืบพันธุ์จริง การเก็บตัวอย่างจากระดับความลึกดังกล่าวเป็นเรื่องยากมาก นักวิจัยจับปลาไหลได้ไม่มาก แม้จะใช้เหยื่อล่อก็ตาม บางครั้งสายเบ็ดกลับขึ้นมาพร้อมเมือก แต่ไม่มีตัวปลาไหลติดขึ้นมา สาเหตุอาจเป็นเพราะปลาไหลกำลังให้ความสำคัญกับการสืบพันธุ์มากกว่าการหาอาหาร หรืออุปกรณ์ที่ใช้ยังไม่เหมาะกับพฤติกรรมของพวกมัน

• จำนวนโดยประมาณ: สูงสุด 2.8 ล้านตัว
• น้ำหนักรวม: ประมาณ 3,547-3,557 ตัน
• พื้นที่ของฝูง: ยาวประมาณ 3 กิโลเมตร และกว้างประมาณ 2 กิโลเมตร
• ช่วงที่พบจำนวนมาก: ระหว่างเดือนมีนาคมถึงพฤษภาคม
• สถานที่: Patience Seamount ภายใน Huon Marine Park

ทำไมปลาไหลจึงเลือก Patience Seamount

Huon Marine Park มีภูเขาใต้น้ำมากกว่า 120 แห่ง แต่ Patience Seamount กลับเป็นจุดเดียวที่พบฝูงปลาไหลขนาดมหึมา นักวิทยาศาสตร์จึงยังไม่สามารถตอบได้อย่างชัดเจนว่าอะไรทำให้สถานที่แห่งนี้เหมาะสมกว่าบริเวณอื่น ภูเขาใต้น้ำแห่งนี้มีพื้นราบบางส่วนอยู่ที่ระดับความลึกมากกว่า 1,050 เมตร ขณะที่ยอดเขาและพื้นที่ลาดชันอยู่สูงขึ้นมาเล็กน้อย

สภาพภูมิประเทศอาจมีบทบาทสำคัญ เพราะกระแสน้ำรอบภูเขาใต้น้ำสามารถนำสารอาหารและแพลงก์ตอนเข้ามา รวมทั้งอาจช่วยพัดพาไข่หรือตัวอ่อนของปลาไปยังพื้นที่ที่เหมาะสม นักวิจัยยังต้องศึกษาเรื่องอุณหภูมิ ความเร็วของกระแสน้ำ แหล่งอาหาร และลักษณะพื้นผิวใต้ทะเลเพิ่มเติม เพื่อทำความเข้าใจว่าปัจจัยใดเป็นตัวดึงดูดปลาไหลจำนวนมหาศาล

ทีมวิจัยยังพบว่าปลาไหล basketwork eel มีพื้นที่อาศัยแตกต่างจากปลา orange roughy ซึ่งเคยทำให้การประเมินจำนวนปลาไหลในอดีตคลาดเคลื่อน ปลาไหลมักอยู่บนพื้นที่ค่อนข้างราบและลึกกว่า 1,050 เมตร ส่วน orange roughy พบได้ใกล้ยอดเขาและแนวลาดชันที่ลึกประมาณ 1,000 เมตร ความแตกต่างนี้ช่วยให้นักวิทยาศาสตร์แยกข้อมูลของสัตว์ทั้งสองชนิดได้แม่นยำขึ้น

คำถามที่ยังรอคำตอบจากการสำรวจทะเลลึก

แม้การสำรวจครั้งล่าสุดจะช่วยประเมินขนาดของฝูงปลาไหลได้ดีขึ้น แต่ยังมีคำถามสำคัญอีกหลายข้อที่ไม่มีคำตอบ นักวิจัยต้องการรู้ว่าฝูงปลาไหลเริ่มรวมตัวกันเมื่อใด และแยกย้ายออกจากภูเขาใต้น้ำเมื่อใด พวกมันเดินทางมาจากพื้นที่ใดหลังโตเต็มวัย และตัวอ่อนลอยไปตามกระแสน้ำสู่แหล่งอนุบาลที่ไหน

อีกประเด็นที่น่าสนใจคือ ปลาไหลเหล่านี้สามารถจดจำเส้นทางกลับมายัง Patience Seamount ได้อย่างไร หากการรวมตัวเกี่ยวข้องกับการผสมพันธุ์จริง แสดงว่าสถานที่แห่งนี้อาจเป็นแหล่งขยายพันธุ์ที่มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อประชากรปลาไหลในมหาสมุทร นักวิทยาศาสตร์จึงอาจต้องติดตามการเปลี่ยนแปลงของฝูงปลาในระยะยาว รวมถึงพัฒนาอุปกรณ์สำรวจที่รบกวนสัตว์ให้น้อยที่สุด

การค้นพบนี้ย้ำว่า ทะเลลึกยังเป็นหนึ่งในพื้นที่ขนาดใหญ่ที่สุดบนโลกที่มนุษย์รู้จักเพียงบางส่วนเท่านั้น การพบ ปลาไหล 2.8 ล้านตัวรวมฝูงบนภูเขาใต้น้ำ ไม่ได้เป็นเพียงเรื่องแปลกประหลาด แต่ยังช่วยเปิดประตูสู่คำถามใหม่เกี่ยวกับการสืบพันธุ์ การอพยพ และระบบนิเวศใต้ทะเล สำหรับผู้เขียนแล้ว การปกป้องพื้นที่อย่าง Huon Marine Park มีความสำคัญมาก เพราะเราอาจกำลังค้นพบแหล่งธรรมชาติที่มีคุณค่า ก่อนที่จะเข้าใจหน้าที่ของมันอย่างแท้จริง

ที่มา – 2.8 Million Eels Keep Swarming This Underwater Mountain—and Scientists Still Don’t Know Why