นักวิทยาศาสตร์อธิบายใหม่ ทำไมกาแฟทำให้คุณอึ

สำหรับหลายคน การดื่มกาแฟในตอนเช้าไม่ได้ช่วยแค่ปลุกสมองให้ตื่นเท่านั้น แต่ยังเป็นสัญญาณให้ต้องรีบไปห้องน้ำด้วย ปรากฏการณ์นี้เกิดขึ้นกับผู้ดื่มกาแฟจำนวนไม่น้อย แม้แต่กาแฟดีแคฟก็อาจทำให้ลำไส้เริ่มทำงานได้ จนกลายเป็นคำถามที่หลายคนสงสัยว่าเหตุใดเครื่องดื่มแก้วโปรดจึงมีผลต่อการขับถ่ายอย่างรวดเร็ว งานวิจัยใหม่จากนักวิจัยด้านโภชนาการและจุลชีววิทยาของมหาวิทยาลัยโคเปนเฮเกน อาจช่วยอธิบายเรื่องนี้ได้ชัดเจนขึ้น

นักวิทยาศาสตร์อธิบายใหม่ ทำไมกาแฟทำให้คุณอึ

ทีมวิจัยศึกษาผู้ใหญ่ชาวเดนมาร์กจำนวน 50 คน โดยให้ผู้เข้าร่วมกลืนแคปซูลไร้สายที่เรียกว่า SmartPill อุปกรณ์ขนาดเล็กนี้สามารถเดินทางผ่านระบบทางเดินอาหาร พร้อมเก็บข้อมูลหลายด้าน เช่น อุณหภูมิ ระดับความเป็นกรดด่าง หรือค่า pH รวมถึงการเปลี่ยนแปลงของแรงดันภายในลำไส้ ข้อมูลเหล่านี้ช่วยให้นักวิทยาศาสตร์มองเห็นการทำงานของระบบย่อยอาหารจากภายในได้ละเอียดกว่าการสอบถามอาการเพียงอย่างเดียว

ผลการศึกษาพบว่า ผู้ที่ดื่มกาแฟเป็นประจำมีการหดตัวของลำไส้ใหญ่มากกว่าผู้ที่ดื่มกาแฟไม่บ่อย การบีบตัวที่เพิ่มขึ้นอาจช่วยผลักกากอาหารให้เคลื่อนผ่านลำไส้ได้เร็วขึ้น จึงทำให้เกิดความรู้สึกอยากถ่ายหลังจากดื่มกาแฟไม่นาน นี่อาจเป็นหนึ่งในคำตอบสำคัญของคำถามว่า นักวิทยาศาสตร์อธิบายใหม่ ทำไมกาแฟทำให้คุณอึ แม้กลไกทั้งหมดจะยังต้องมีการศึกษาเพิ่มเติมก็ตาม

กาแฟอาจกระตุ้นการเคลื่อนไหวของลำไส้

นอกจากการหดตัวของลำไส้ใหญ่ที่เพิ่มขึ้นแล้ว ผู้ดื่มกาแฟเป็นประจำยังมีระดับความเป็นกรดในลำไส้เล็กสูงกว่า หรือมีค่า pH ต่ำกว่าเมื่อเทียบกับผู้ที่ดื่มกาแฟน้อยกว่า ความแตกต่างนี้อาจสะท้อนว่ากาแฟส่งผลต่อสภาพแวดล้อมภายในระบบทางเดินอาหารโดยตรง อย่างไรก็ตาม ค่า pH เป็นเพียงปัจจัยหนึ่ง และยังไม่สามารถสรุปได้ว่าความเป็นกรดเพียงอย่างเดียวเป็นสาเหตุของการขับถ่ายหลังดื่มกาแฟ

นักวิจัยยังตรวจสอบตัวอย่างอุจจาระของผู้เข้าร่วมด้วย โดยแบ่งผู้เข้าร่วมเป็นสองกลุ่ม กลุ่มแรกคือผู้ที่ดื่มกาแฟบ่อย ซึ่งดื่มประมาณหนึ่งถึงห้าถ้วยในอย่างน้อยสามวันจากช่วงทดลองทั้งหมดแปดวัน ส่วนอีกกลุ่มคือผู้ที่ดื่มกาแฟไม่บ่อย ผลที่น่าสนใจคือ กลุ่มที่ดื่มกาแฟบ่อยมีความหลากหลายของแบคทีเรียในอุจจาระมากกว่า แม้ปริมาณแบคทีเรียโดยรวมจะไม่ได้แตกต่างกันชัดเจน

แบคทีเรียในลำไส้อาจมีส่วนเกี่ยวข้อง

ความหลากหลายของแบคทีเรียอาจเกิดจากการที่ลำไส้มีการเคลื่อนไหวและคลุกเคล้าอาหารกับจุลินทรีย์มากขึ้น เมื่อลำไส้บีบตัวบ่อยกว่าเดิม อาหารและจุลินทรีย์ก็อาจสัมผัสกันมากขึ้น ส่งผลให้เกิดสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อแบคทีเรียหลายชนิด แนวคิดนี้ยังเป็นเพียงสมมติฐาน แต่ก็ช่วยเปิดมุมมองใหม่ว่า กาแฟอาจไม่ได้กระตุ้นแค่ระบบประสาทหรือฮอร์โมนเท่านั้น แต่อาจเปลี่ยนแปลงการทำงานและระบบนิเวศของลำไส้ด้วย

ก่อนหน้านี้ ผู้เชี่ยวชาญเคยเสนอเหตุผลหลายอย่างที่อาจอธิบายการขับถ่ายหลังดื่มกาแฟ เช่น คาเฟอีนอาจกระตุ้นการทำงานของระบบประสาท เครื่องดื่มร้อนอาจช่วยกระตุ้นปฏิกิริยาหลังอาหาร หรือสารประกอบอื่นในกาแฟอาจมีผลต่อลำไส้ การที่กาแฟดีแคฟก็ทำให้บางคนอยากถ่าย แสดงว่าคาเฟอีนอาจไม่ใช่คำตอบทั้งหมด งานวิจัยล่าสุดจึงมีความสำคัญ เพราะใช้แคปซูลติดตามการทำงานของระบบทางเดินอาหารจริง

สิ่งที่งานวิจัยนี้ยังตอบไม่ได้

แม้ผลการศึกษาจะน่าสนใจ แต่นักวิจัยย้ำว่างานนี้ไม่ได้ถูกออกแบบมาเพื่อศึกษาผลของกาแฟตั้งแต่แรก ดังนั้นจึงยังไม่ควรสรุปว่ากาแฟเป็นยาระบายสำหรับทุกคน หรือสามารถใช้แทนการรักษาอาการท้องผูกได้ นอกจากนี้ จำนวนผู้เข้าร่วมยังไม่มาก และพฤติกรรมการดื่มกาแฟของแต่ละคนก็แตกต่างกัน ทั้งชนิดกาแฟ ปริมาณกาแฟ เวลาในการดื่ม รวมถึงอาหารที่รับประทานร่วมกัน ปัจจัยเหล่านี้อาจมีผลต่อระบบขับถ่ายเช่นกัน

• การตอบสนองต่อกาแฟแตกต่างกันในแต่ละบุคคล
• กาแฟอาจกระตุ้นลำไส้ได้แม้เป็นกาแฟที่มีคาเฟอีนน้อย
• ความเป็นกรดและการบีบตัวของลำไส้อาจทำงานร่วมกัน
• แบคทีเรียในลำไส้อาจเกี่ยวข้องกับรูปแบบการขับถ่าย
• ยังต้องมีการศึกษากลุ่มตัวอย่างที่ใหญ่ขึ้นเพื่อยืนยันผล

สำหรับคนทั่วไป การดื่มกาแฟในปริมาณพอเหมาะอาจเป็นส่วนหนึ่งของกิจวัตรที่ช่วยให้ขับถ่ายเป็นเวลาได้ แต่ไม่ควรเพิ่มปริมาณกาแฟมากเกินไปเพียงเพราะหวังผลเรื่องการถ่าย หากมีอาการปวดท้อง ท้องเสีย ใจสั่น หรือถ่ายผิดปกติเป็นเวลานาน ควรลดกาแฟและปรึกษาแพทย์ โดยเฉพาะผู้ที่มีโรคทางเดินอาหารหรือไวต่อคาเฟอีน

สรุปแล้ว คำตอบของคำถาม นักวิทยาศาสตร์อธิบายใหม่ ทำไมกาแฟทำให้คุณอึ อาจเกี่ยวข้องกับการหดตัวของลำไส้ใหญ่ที่เพิ่มขึ้น ระดับความเป็นกรดในลำไส้ที่เปลี่ยนไป และความหลากหลายของแบคทีเรียที่มากขึ้น งานวิจัยนี้ทำให้เราเห็นว่ากาแฟอาจมีผลต่อระบบทางเดินอาหารซับซ้อนกว่าที่คิด หากคุณเป็นคนหนึ่งที่ต้องเข้าห้องน้ำหลังดื่มกาแฟ นั่นอาจเป็นการตอบสนองตามธรรมชาติของร่างกาย ไม่ใช่เรื่องแปลก แต่ควรฟังสัญญาณของร่างกายและดื่มอย่างพอดี

หากบทความนี้ตรงกับประสบการณ์ของคุณ ลองสังเกตชนิดกาแฟ ปริมาณ และเวลาที่ดื่ม พร้อมจดบันทึกการขับถ่ายสักระยะ ข้อมูลเล็ก ๆ เหล่านี้อาจช่วยให้คุณเข้าใจร่างกายและปรับพฤติกรรมได้เหมาะสมยิ่งขึ้น

ที่มา – Scientists Have a New Explanation for Why Coffee Makes You Poop