งานวิจัยชี้: หนูตุ่นบางตัวเกิดมาเพื่อล้างส้วม!

คุณอาจจะอยู่ในบ้านที่แบ่งงานกันทำ คุณล้างจาน คนอื่นทิ้งขยะ จากการศึกษาใหม่พบว่าคุณไม่ต่างจากนิสัยของหนูตุ่นเปลือยมากนัก

ผลการวิจัยที่ตีพิมพ์ในวารสาร Science Advances แสดงให้เห็นว่าหนูตุ่นเปลือยแต่ละตัวมีหน้าที่เฉพาะสำหรับอาณานิคมของพวกมัน รวมถึงการขุด การขนส่งขยะ และการทำความสะอาด “ส้วม” นักวิจัยระบุว่า การศึกษาเผยให้เห็นว่าหนูเหล่านี้ดำเนินรูปแบบการจัดสรรงานที่ช่วยให้อาณานิคมทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น

“โดยรวมแล้ว ผลการวิจัยของเราเผยให้เห็นบทบาทที่แตกต่างกันของผู้เพาะพันธุ์และความหลากหลายทางพฤติกรรมที่น่าทึ่งในหมู่ผู้ที่ไม่ใช่ผู้เพาะพันธุ์ ซึ่งเน้นย้ำถึงความซับซ้อนขององค์กรทางสังคมของหนูตุ่นเปลือย” พวกเขาเขียน

หนูตุ่นเปลือย (Heterocephalus glaber) เป็นสัตว์ฟันแทะขนาดเล็ก ไม่มีขน อาศัยอยู่ใต้ดินในอาณานิคมขนาดใหญ่ อาณานิคมเหล่านี้สามารถประกอบด้วยสมาชิกหลายร้อยตัวและแผ่ขยายไปทั่วอุโมงค์หลายไมล์

อาณานิคมเหล่านี้เป็นแบบสังคมสมบูรณ์ (eusocial) ซึ่งหมายความว่าพวกมันแสดงให้เห็นถึงระดับสูงสุดของการจัดระเบียบในพฤติกรรมทางสังคมของสัตว์ ในระบบสังคมสมบูรณ์ ตัวเมียเพียงตัวเดียวและตัวผู้ไม่กี่ตัวให้กำเนิดลูกทั้งหมด ในขณะที่สมาชิกส่วนใหญ่อื่นๆ ถูกนำไปใช้งาน อาณานิคมผึ้งเป็นอีกตัวอย่างทั่วไปของระบบสังคมสมบูรณ์ ที่น่าทึ่งคือ หนูตุ่นเปลือยเป็นหนึ่งในสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมเพียงสองชนิดที่เป็นที่รู้จักซึ่งแสดงโครงสร้างทางสังคมนี้

เช่นเดียวกับผึ้ง นักวิทยาศาสตร์ได้ค้นพบว่าหนูตุ่นเปลือยทำงานหลากหลายประเภท แต่ก็ไม่ชัดเจนว่าแต่ละตัวจะยึดติดกับงานเฉพาะอย่างสม่ำเสมอหรือไม่ หรือมีความยืดหยุ่นมากกว่า คำตอบสำหรับคำถามนี้ยังคงเข้าใจยากสำหรับนักวิจัยมานาน เนื่องมาจากความท้าทายในการตรวจสอบอาณานิคมใต้ดินทั้งหมดเป็นระยะเวลานาน แต่ทีมงานที่นำโดย Masanori Yamakawa จากมหาวิทยาลัย Kumamoto ในญี่ปุ่นได้พบวิธี

Yamakawa และเพื่อนร่วมงานของเขาได้พัฒนาระบบติดตามด้วยคลื่นความถี่วิทยุ (RFID) แบบอัตโนมัติ เพื่อตรวจสอบหนูตุ่นเปลือย 102 ตัว ในห้าอาณานิคมที่ถูกกักขังเป็นเวลา 30 วัน

แต่ละอาณานิคมกำหนดหน้าที่เฉพาะให้กับ “ห้อง” ต่างๆ โดยทั่วไปรวมถึงรัง ส้วม ที่ทิ้งขยะ และห้องเพิ่มเติมอีกหกห้อง รังเป็นที่ที่สมาชิกมารวมตัวกันและพักผ่อน ที่ทิ้งขยะเป็นที่ที่พวกเขาทิ้งของเสีย เช่น อาหารที่เหลือหรืออุจจาระแห้ง และส้วม…คุณคงนึกภาพออก

นักวิจัยฝังไมโครชิปในหนูตุ่น และติดตั้งเครื่องตรวจจับทั่วทั้งกล่องอาณานิคม ทำให้พวกเขาสามารถติดตามทุกที่ที่พวกมันไป และพวกมันมีปฏิสัมพันธ์กับสมาชิกตัวใดบ้าง ในขณะที่กลุ่มผู้เพาะพันธุ์อยู่ด้วยกัน สมาชิกที่ไม่ใช่ผู้เพาะพันธุ์สามารถแบ่งออกเป็นหก “กลุ่ม” ตามพฤติกรรมของพวกมัน

จากห้องที่พวกมันใช้เวลาอยู่นาน นักวิจัยอนุมานว่ากลุ่มเหล่านี้กำลังดำเนินงานที่แตกต่างกัน และเฉพาะเจาะจง ตัวอย่างเช่น สมาชิกกลุ่มที่ 1 แสดงให้เห็นถึงการเคลื่อนไหวสูง และมีการเข้าพักในห้องขยะอย่างมีนัยสำคัญ ซึ่งบ่งชี้ว่าพวกมันอาจทำหน้าที่เป็นคนเก็บขยะ ในขณะเดียวกัน สมาชิกกลุ่มที่ 5 ซึ่งใช้เวลาส่วนใหญ่อยู่ในห้องส้วม อาจมีหน้าที่ทำความสะอาดส้วม

นักวิจัยพบว่าน้ำหนักตัวและอายุของแต่ละตัวมีผลอย่างมีนัยสำคัญต่อการมอบหมายกลุ่มของพวกมัน ซึ่งบ่งชี้ว่างานของหนูตุ่นเปลือยอาจเปลี่ยนแปลงไปเมื่อพวกมันโตขึ้น แต่สมาชิกส่วนใหญ่ (95%) ยึดติดกับบทบาทที่ได้รับมอบหมายตลอดระยะเวลา 30 วันของการศึกษา ซึ่งบ่งชี้ว่าพวกมันไม่ได้สลับงานกันบ่อยนัก อาจเป็นช่วงเวลาที่น่าเศร้าสำหรับหนูตุ่นที่ทำหน้าที่ล้างส้วม

งานวิจัยนี้นำเสนอภาพรวมโดยละเอียดเกี่ยวกับโครงสร้างทางสังคมที่ซับซ้อนของสายพันธุ์ที่เข้าใจยากนี้ การศึกษาในอนาคตสามารถสร้างต่อยอดจากข้อมูลเชิงลึกเหล่านี้ได้โดยการปรับเปลี่ยนตัวแปรเพื่อกระตุ้นการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรม หรือรวมวิธีการสังเกตอื่นๆ ตามที่นักวิจัยกล่าว สิ่งนี้สามารถช่วย “เปิดเผยกลไกพื้นฐานที่ขับเคลื่อนสังคมแห่งความร่วมมือ” ที่พวกเขากล่าว