สืบทอดนับ 100 ปี ประเพณีเลี้ยงดง บวงสรวงปู่แสะ-ย่าแสะ กุศโลบายรักษาผืนป่าดอยสุเทพ ดอยคำ
ถ้าคุณเป็นคนหนึ่งที่หลงใหลในเสน่ห์ของวัฒนธรรมล้านนาและวิถีชีวิตที่ผูกพันกับธรรมชาติ เชื่อเลยว่าคุณคงเคยได้ยินกิตติศัพท์ความศักดิ์สิทธิ์ของพิธีกรรมโบราณที่มีชื่อว่า ‘ประเพณีเลี้ยงดง’ ซึ่งวันนี้เราจะพาไปเจาะลึกความสำคัญของ สืบทอดนับ 100 ปี ประเพณีเลี้ยงดง บวงสรวงปู่แสะ-ย่าแสะ กุศโลบายรักษาผืนป่าดอยสุเทพ ดอยคำ กันครับ
เมื่อวันที่ 30 พฤษภาคมที่ผ่านมา ทีมข่าวของเราได้เดินทางไปสัมผัสบรรยากาศความขลังที่หน่วยพิทักษ์อุทยานแห่งชาติดอยสุเทพ-ปุย จังหวัดเชียงใหม่ แม้ว่าเช้านั้นจะมีฝนตกลงมาอย่างหนักทำให้ต้องเลื่อนเวลาพิธีไปบ้าง แต่พลังศรัทธาของชาวบ้านและนักท่องเที่ยวก็ไม่มีแผ่วเลยครับ ภาพที่เห็นคือพิธีบวงสรวงที่สืบทอดโดยชาวลัวะมานับร้อยปี เพื่อเป็นการขอขมาและขอพรจาก ‘ปู่แสะ-ย่าแสะ’ สิ่งศักดิ์สิทธิ์ประจำป่าดอยสุเทพและดอยคำ ก่อนที่จะเริ่มฤดูกาลทำนาในปีนี้
สืบทอดนับ 100 ปี ประเพณีเลี้ยงดง บวงสรวงปู่แสะ-ย่าแสะ กุศโลบายรักษาผืนป่าดอยสุเทพ ดอยคำ
หัวใจสำคัญของงานอยู่ที่ ‘ผ้าบฎ’ โบราณอายุกว่า 1 ศตวรรษจากวัดป่าชี ซึ่งชาวบ้านเชื่อกันว่าหากผ้าบฎโบกสะบัด นั่นคือสัญญาณว่าพระพุทธเจ้าได้รับรู้และเป็นการตักเตือนให้ปู่แสะ-ย่าแสะ ออกมาทำหน้าที่ปกปักรักษาผืนป่าให้คงความเขียวขจีตลอดไป นี่แหละคือภูมิปัญญาที่ชาญฉลาด เพราะ สืบทอดนับ 100 ปี ประเพณีเลี้ยงดง บวงสรวงปู่แสะ-ย่าแสะ กุศโลบายรักษาผืนป่าดอยสุเทพ ดอยคำ ไม่ได้มีไว้เพียงแค่ความเป็นสิริมงคลเท่านั้น แต่เป็นการใช้ ‘ความเชื่อ’ มาเป็นกุศโลบายฝังรากลึกให้คนในชุมชนรักและหวงแหนผืนป่าต้นน้ำ ซึ่งเป็นทรัพยากรที่สำคัญที่สุดของชาวเชียงใหม่
ความงดงามและคุณค่าที่ส่งต่อรุ่นสู่รุ่น
หลายคนอาจจะสงสัยว่าทำไมต้องมีพิธีที่ดูเข้มขลังขนาดนี้ ต้องมีการเซ่นไหว้ด้วยควายดำด้วยหรือ? คำตอบคือ พิธีดังกล่าวเป็นการสร้างกุศโลบายทางสังคมที่ทรงพลังมากครับ เพราะในยุคที่เทคโนโลยีอาจจะทำให้เราห่างไกลจากธรรมชาติมากขึ้น ประเพณีเหล่านี้กลับทำหน้าที่เป็นสะพานเชื่อมคนรุ่นใหม่ให้กลับมามองเห็นความสำคัญของป่าดอยสุเทพและดอยคำอย่างจริงจัง
- การอนุรักษ์เชิงวัฒนธรรม: ช่วยรักษาอัตลักษณ์ของชาวลัวะในพื้นที่ล้านนา
- จิตสำนึกรักษ์โลก: ความเชื่อเรื่องผู้พิทักษ์ป่าช่วยลดการบุกรุกป่าไม้ได้จริงในเชิงทางผ่านความเกรงกลัวต่อสิ่งศักดิ์สิทธิ์
- การท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์: ดึงดูดนักท่องเที่ยวให้เข้ามาสัมผัสวัฒนธรรมที่จับต้องได้จริง
ความน่าสนใจของประเพณีนี้คือมันไม่ใช่แค่ ‘พิธีกรรมที่ตายไปแล้ว’ แต่เป็นวิถีชีวิตที่เคลื่อนไหวไปพร้อมกับเวลา หากคุณมีโอกาสแวะเวียนไปเชียงใหม่ในช่วงเดือน 9 เหนือ ผมอยากแนะนำให้ลองเข้าไปสัมผัสบรรยากาศด้วยตัวเองสักครั้ง ความเคารพต่อธรรมชาติของพวกเขาจะทำให้มุมมองในการใช้ชีวิตของคุณเปลี่ยนไปอย่างแน่นอน
มุมมองทิ้งท้ายสำหรับคนยุคใหม่: ในยุคที่เรากำลังเผชิญกับวิกฤตโลกร้อน การหันกลับมามองรากเหง้าภูมิปัญญาที่ผูกพันกับธรรมชาติแบบนี้ شایدจะเป็นหนึ่งในคำตอบที่ดีที่สุดในการดูแลโลกให้ยั่งยืนครับ ไม่ใช่แค่เรื่องงมงาย แต่คือเรื่องของ ‘จิตสำนึก’ ที่ถูกปลูกฝังมานับร้อยปีผ่านประเพณีที่มีคุณค่าทางจิตใจอย่างแท้จริง
ที่มา – สืบทอดนับ 100 ปี ประเพณีเลี้ยงดง บวงสรวงปู่แสะ-ย่าแสะ กุศโลบายรักษาผืนป่าดอยสุเทพ ดอยคำ