นักวิทยาศาสตร์โยงกัญชากับโรคหลอดเลือดสมอง

งานวิจัยใหม่จากมหาวิทยาลัยทูเลนชี้ว่า การใช้กัญชาอาจเกี่ยวข้องกับความเสี่ยงด้านสุขภาพหัวใจและหลอดเลือด โดยเฉพาะโรคหลอดเลือดสมอง แม้ผลการศึกษายังไม่สามารถยืนยันได้ว่ากัญชาเป็นสาเหตุโดยตรง แต่ข้อมูลล่าสุดกำลังทำให้ผู้เชี่ยวชาญหันมาให้ความสนใจกับประเด็นนี้มากขึ้น

หัวข้อ นักวิทยาศาสตร์โยงกัญชากับโรคหลอดเลือดสมอง อาจฟังดูน่ากังวล โดยเฉพาะในช่วงที่กัญชาเข้าถึงได้ง่ายและมีการใช้ในหลายรูปแบบ ทั้งการสูบ การรับประทานในรูปแบบอาหารหรือขนม และผลิตภัณฑ์อื่น ๆ อย่างไรก็ตาม การทำความเข้าใจงานวิจัยอย่างรอบด้านเป็นสิ่งสำคัญ เพราะผลการศึกษานี้แสดงเพียงความสัมพันธ์ระหว่างพฤติกรรมการใช้กัญชากับประวัติโรคหัวใจและหลอดเลือด ไม่ใช่หลักฐานยืนยันเหตุและผล

นักวิทยาศาสตร์โยงกัญชากับโรคหลอดเลือดสมอง

ทีมวิจัยวิเคราะห์ข้อมูลจากแบบสำรวจ Behavioral Risk Factor Surveillance System หรือ BRFSS ซึ่งเป็นฐานข้อมูลสุขภาพขนาดใหญ่ที่จัดทำโดยศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคแห่งสหรัฐอเมริกา ข้อมูลที่นำมาพิจารณาครอบคลุมช่วงปี 2020 ถึง 2024 และมีผู้ตอบแบบสอบถามที่เป็นผู้ใหญ่เกือบ 500,000 คน

เมื่อเปรียบเทียบกับผู้ที่ไม่ได้ใช้กัญชา ผู้ที่รายงานว่าใช้กัญชาเป็นประจำมีโอกาสรายงานประวัติโรคหัวใจและหลอดเลือดมากกว่าประมาณ 20 เปอร์เซ็นต์ ที่น่าสนใจคือความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้นไม่ได้แตกต่างอย่างชัดเจนระหว่างผู้ใช้เป็นครั้งคราวกับผู้ใช้บ่อยหรือเกือบทุกวัน

ผู้ใช้กัญชาเป็นครั้งคราวก็ไม่ควรมองข้ามความเสี่ยง

ผลการศึกษาพบว่า ผู้ที่ใช้กัญชาประมาณหนึ่งถึงห้าวันต่อเดือนมีโอกาสรายงานประวัติโรคหลอดเลือดสมองสูงขึ้นราว 40 เปอร์เซ็นต์ ขณะที่กลุ่มที่ใช้กัญชาประมาณ 16 ถึง 30 วันต่อเดือนมีความเสี่ยงสูงขึ้นราว 25 เปอร์เซ็นต์ ตัวเลขนี้ไม่ได้หมายความว่าการใช้กัญชาน้อยกว่าจะอันตรายกว่าการใช้มากกว่าเสมอไป แต่สะท้อนว่าความสัมพันธ์ดังกล่าวยังซับซ้อนและอาจได้รับอิทธิพลจากปัจจัยอื่น

นักวิจัยยังไม่พบความเชื่อมโยงที่ชัดเจนระหว่างปริมาณการใช้กัญชากับการรายงานประวัติโรคหัวใจขาดเลือดหรือภาวะหัวใจวาย นอกจากนี้ รูปแบบการใช้กัญชา ไม่ว่าจะเป็นการสูบหรือการรับประทาน ก็ไม่ได้แสดงความแตกต่างเด่นชัดในข้อมูลชุดนี้

ทำไมกัญชาอาจเกี่ยวข้องกับสุขภาพหัวใจ

นักวิทยาศาสตร์ยังไม่สามารถสรุปกลไกทั้งหมดได้ แต่มีข้อสันนิษฐานหลายประการ กัญชาอาจส่งผลต่ออัตราการเต้นของหัวใจ ความดันโลหิต และการทำงานของหลอดเลือด การสูบกัญชายังทำให้ร่างกายได้รับควันและสารระคายเคืองหลายชนิด ซึ่งอาจมีผลต่อระบบทางเดินหายใจและระบบไหลเวียนโลหิต

สำหรับกัญชาที่รับประทาน แม้จะไม่มีควันเข้าสู่ปอด แต่สารออกฤทธิ์ยังอาจส่งผลต่อหัวใจและหลอดเลือดได้ งานศึกษาบางชิ้นเสนอว่าทั้งการสูบและการรับประทานกัญชาอาจกระทบต่อการทำงานของเยื่อบุหลอดเลือด ดังนั้น การเปลี่ยนรูปแบบการใช้ไม่ได้รับประกันว่าจะลดความเสี่ยงด้านหัวใจได้ทั้งหมด

• กัญชาอาจทำให้อัตราการเต้นของหัวใจเปลี่ยนแปลง
• ควันจากการสูบอาจเพิ่มการสัมผัสสารระคายเคืองและสารพิษ
• ผู้ที่มีโรคหัวใจ ความดันโลหิตสูง หรือปัจจัยเสี่ยงอื่นอาจต้องระมัดระวังเป็นพิเศษ
• การใช้กัญชาร่วมกับแอลกอฮอล์หรือสารอื่นอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อสุขภาพ

ข้อจำกัดของงานวิจัยที่ควรรู้

ผลการศึกษานี้ถูกนำเสนอในการประชุมวิชาการของสมาคมโรคหัวใจแห่งสหรัฐอเมริกา และยังอยู่ในขั้นเบื้องต้น ยังไม่ได้ผ่านกระบวนการตรวจสอบโดยผู้ทรงคุณวุฒิอย่างสมบูรณ์ นอกจากนี้ ข้อมูลจากแบบสอบถามอาศัยการรายงานด้วยตนเอง ผู้ตอบอาจจำพฤติกรรมการใช้กัญชาหรือประวัติสุขภาพได้ไม่ครบถ้วน

การศึกษาแบบนี้ยังไม่สามารถแยกผลกระทบจากปัจจัยอื่นได้ทั้งหมด เช่น อายุ การสูบบุหรี่ การดื่มแอลกอฮอล์ รูปแบบการนอน อาหาร ระดับความเครียด การออกกำลังกาย และโรคประจำตัว ปัจจัยเหล่านี้อาจมีส่วนทำให้ผู้ใช้กัญชามีความเสี่ยงต่อโรคหัวใจและหลอดเลือดมากขึ้น หรืออาจทำให้ความสัมพันธ์ที่พบดูชัดเจนกว่าความเป็นจริง

ด้วยเหตุนี้ ควรอ่านข่าว นักวิทยาศาสตร์โยงกัญชากับโรคหลอดเลือดสมอง อย่างมีวิจารณญาณ คำว่า “เชื่อมโยง” หรือ “สัมพันธ์” ไม่ได้แปลว่า “เป็นสาเหตุโดยตรง” ผู้ที่ใช้กัญชาไม่ควรตื่นตระหนก แต่ก็ควรหลีกเลี่ยงการคิดว่ากัญชาปลอดภัยต่อหัวใจโดยไม่มีข้อจำกัด

ผู้ใช้กัญชาควรดูแลตัวเองอย่างไร

ผู้ที่ใช้กัญชาเป็นครั้งคราวหรือใช้เป็นประจำควรพูดคุยกับแพทย์อย่างตรงไปตรงมา โดยเฉพาะหากมีอาการเจ็บหน้าอก ใจสั่น หายใจไม่อิ่ม เวียนศีรษะ แขนขาอ่อนแรง พูดไม่ชัด หรือใบหน้าเบี้ยว อาการเหล่านี้อาจเป็นสัญญาณฉุกเฉินของโรคหัวใจหรือโรคหลอดเลือดสมอง ควรรีบขอความช่วยเหลือทางการแพทย์ทันที

การตรวจสุขภาพเป็นประจำก็มีประโยชน์ ควรติดตามความดันโลหิต ระดับไขมัน น้ำตาลในเลือด น้ำหนักตัว และพฤติกรรมที่เพิ่มความเสี่ยงต่อหัวใจ หากกำลังใช้ยารักษาโรคประจำตัว ควรแจ้งแพทย์หรือเภสัชกรเกี่ยวกับการใช้กัญชา เพราะอาจมีปฏิกิริยากับยาบางชนิดได้

• หลีกเลี่ยงการสูบกัญชาร่วมกับบุหรี่หรือการดื่มแอลกอฮอล์
• อย่าขับรถหรือใช้เครื่องจักรหลังใช้กัญชา
• สังเกตอาการผิดปกติของหัวใจและระบบประสาท
• ขอคำแนะนำจากบุคลากรทางการแพทย์ก่อนใช้ผลิตภัณฑ์กัญชา

โดยสรุป งานวิจัยนี้เพิ่มหลักฐานว่ากัญชาอาจไม่ใช่สิ่งที่ปราศจากความเสี่ยงต่อระบบหัวใจและหลอดเลือด และประเด็น นักวิทยาศาสตร์โยงกัญชากับโรคหลอดเลือดสมอง ควรได้รับการศึกษาเพิ่มเติมในกลุ่มประชากรที่หลากหลายกว่าเดิม ความเห็นส่วนตัวคือ ผู้ใช้ไม่ควรใช้ผลวิจัยนี้เพื่อสรุปแบบสุดโต่ง แต่ควรใช้เป็นเหตุผลในการประเมินความเสี่ยงของตัวเองและพูดคุยกับแพทย์อย่างเปิดเผย ก่อนตัดสินใจใช้กัญชาต่อไป

ที่มา – Scientists Link Cannabis to Stroke—and Casual Users Aren’t Off the Hook