จดหมายเปิดผนึก ‘กฤษฎางค์’ ถึงประธานศาลฎีกา ตั้งคำถามดุลพินิจประกันตัว เทียบสถิติคดีทุจริต เตือนอย่าให้มีคนตายเพิ่ม

ประเด็นเรื่องสิทธิในการประกันตัวกำลังได้รับความสนใจจากสังคมอีกครั้ง หลัง กฤษฎางค์ นุตจรัส ทนายความ เผยแพร่จดหมายเปิดผนึกถึงประธานศาลฎีกา โดยตั้งคำถามถึงมาตรฐานการใช้ดุลพินิจในคดีอาญา โดยเฉพาะคดีตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 112 ซึ่งมีผู้ต้องหาหรือจำเลยจำนวนหนึ่งเป็นคนรุ่นใหม่และยังอยู่ระหว่างกระบวนการพิจารณาคดี

เนื้อหาในจดหมายสะท้อนความกังวลต่อการที่จำเลยบางรายไม่ได้รับอนุญาตให้ปล่อยตัวชั่วคราวระหว่างการอุทธรณ์หรือฎีกา เหตุผลที่ปรากฏในคำสั่งมักเกี่ยวข้องกับอัตราโทษสูงและความกังวลเรื่องการหลบหนี อย่างไรก็ตาม กฤษฎางค์มองว่าการใช้เหตุผลดังกล่าวควรพิจารณาอย่างรอบด้าน ทั้งพฤติการณ์ของจำเลย ความเสี่ยงที่เกิดขึ้นจริง และหลักการสันนิษฐานไว้ก่อนว่าทุกคนยังเป็นผู้บริสุทธิ์จนกว่าจะมีคำพิพากษาถึงที่สุด

จดหมายเปิดผนึก ‘กฤษฎางค์’ ถึงประธานศาลฎีกา ตั้งคำถามดุลพินิจประกันตัว เทียบสถิติคดีทุจริต เตือนอย่าให้มีคนตายเพิ่ม

หัวใจสำคัญของจดหมายเปิดผนึกฉบับนี้คือการตั้งคำถามถึงความเท่าเทียมในการบังคับใช้มาตรฐานประกันตัว กฤษฎางค์เปรียบเทียบคดีมาตรา 112 กับคดีอาญาประเภทอื่นที่มีความเสียหายร้ายแรงและมีผู้ได้รับผลกระทบจำนวนมาก เช่น คดีทุจริตเกี่ยวกับอาคารสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดินถล่ม รวมถึงคดีให้สินบนที่ศาลอาญาทุจริตและประพฤติมิชอบภาค 7 มีคำพิพากษาไปแล้ว

ในคดีเหล่านั้น จำเลยบางรายได้รับอนุญาตให้ปล่อยตัวชั่วคราวระหว่างการอุทธรณ์ จึงเกิดข้อสงสัยว่าปัจจัยใดทำให้การพิจารณาคำร้องขอประกันตัวมีผลลัพธ์แตกต่างกันอย่างมาก ประเด็นนี้ไม่ได้หมายความว่าคดีใดควรได้รับสิทธิเป็นพิเศษ แต่เป็นการเรียกร้องให้ทุกคดีอยู่ภายใต้หลักเกณฑ์ที่โปร่งใส ตรวจสอบได้ และไม่เลือกปฏิบัติ

หลักประกันตัวกับความเชื่อมั่นของประชาชน

สำหรับคนทั่วไป เรื่องการประกันตัวอาจดูเป็นประเด็นทางกฎหมายที่เข้าใจยาก แต่แท้จริงแล้วเกี่ยวข้องกับสิทธิขั้นพื้นฐานของทุกคน เพราะการถูกกล่าวหายังไม่เท่ากับการถูกตัดสินว่ามีความผิด การควบคุมตัวระหว่างพิจารณาคดีจึงควรเป็นมาตรการที่จำเป็นและมีเหตุผลรองรับ ไม่ใช่ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นโดยอัตโนมัติจากข้อกล่าวหาหรืออัตราโทษเพียงอย่างเดียว

การตัดสินใจของศาลย่อมต้องพิจารณาข้อเท็จจริงเป็นรายกรณี แต่ในเวลาเดียวกัน สังคมก็ควรได้รับคำอธิบายที่ชัดเจนว่ามาตรฐานดังกล่าวถูกนำไปใช้กับทุกคนอย่างไร หากประชาชนรู้สึกว่าคดีที่มีลักษณะใกล้เคียงกันกลับได้รับการปฏิบัติแตกต่างกัน ความเชื่อมั่นต่อกระบวนการยุติธรรมก็อาจลดลง และนำไปสู่ความขัดแย้งในระยะยาว

จดหมายยังกล่าวถึงกรณีของเนติพร เสน่ห์สังคม หรือบุ้ง ซึ่งเสียชีวิตระหว่างถูกควบคุมตัวและไม่ได้รับสิทธิประกันตัวในคดีมาตรา 112 ก่อนที่ศาลจะมีคำพิพากษายกฟ้องในเวลาต่อมา เหตุการณ์นี้กลายเป็นความสูญเสียที่สังคมตั้งคำถามอย่างต่อเนื่องว่า ระบบยุติธรรมควรมีมาตรการคุ้มครองชีวิตและสุขภาพของผู้ต้องขังอย่างไร โดยเฉพาะเมื่อคดียังไม่สิ้นสุด

กฤษฎางค์ยังแสดงความห่วงใยต่อกรณีของตี้ วรรณวลี ซึ่งกำลังอดอาหารเพื่อเรียกร้องสิทธิในการประกันตัว การอดอาหารเป็นสัญญาณที่สะท้อนความสิ้นหวังและความรู้สึกว่าไม่สามารถใช้ช่องทางปกติสื่อสารข้อเรียกร้องได้ หากเกิดความสูญเสียซ้ำขึ้นอีก ย่อมสร้างบาดแผลต่อทั้งครอบครัว ผู้สนับสนุน และภาพรวมของกระบวนการยุติธรรม

  • ศาลควรอธิบายหลักเกณฑ์การพิจารณาประกันตัวให้ชัดเจน
  • การไม่ให้ประกันควรมีเหตุผลเฉพาะรายและตรวจสอบได้
  • ต้องคำนึงถึงหลักสันนิษฐานไว้ก่อนว่าจำเลยเป็นผู้บริสุทธิ์
  • ควรมีมาตรการดูแลสุขภาพกายและใจของผู้ถูกควบคุมตัว

ประเด็นจาก จดหมายเปิดผนึก ‘กฤษฎางค์’ ถึงประธานศาลฎีกา ตั้งคำถามดุลพินิจประกันตัว เทียบสถิติคดีทุจริต เตือนอย่าให้มีคนตายเพิ่ม จึงไม่ใช่เพียงเรื่องของบุคคลใดบุคคลหนึ่ง แต่เป็นคำถามใหญ่เกี่ยวกับทิศทางกระบวนการยุติธรรมไทยในยุคที่ประชาชนติดตามข่าวสารผ่านสื่อออนไลน์อย่างใกล้ชิด ทุกคำสั่งศาลสามารถถูกนำมาเปรียบเทียบและอภิปรายได้ทันที

ในมุมมองของผู้เขียน การสร้างความเชื่อมั่นไม่จำเป็นต้องเกิดจากการเห็นพ้องกันทุกเรื่อง แต่ควรเริ่มจากความโปร่งใส เหตุผลที่อธิบายได้ และการคุ้มครองชีวิตของผู้ต้องหาอย่างเหมาะสม สังคมควรติดตามกรณีนี้ด้วยความระมัดระวัง ไม่ด่วนตัดสินฝ่ายใด และร่วมกันเรียกร้องให้ทุกคนได้รับความยุติธรรมตามมาตรฐานเดียวกัน ก่อนที่ความสูญเสียครั้งใหม่จะเกิดขึ้นอีก

ที่มา – จดหมายเปิดผนึก ‘กฤษฎางค์’ ถึงประธานศาลฎีกา ตั้งคำถามดุลพินิจประกันตัว เทียบสถิติคดีทุจริต เตือนอย่าให้มีคนตายเพิ่ม

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *