กทม. ขยับทัพจัดระเบียบคนไร้บ้านราชดำเนิน ท่ามกลางคำถามใหญ่ เรากำลังแก้ปัญหาชีวิตคน หรือแค่เคลียร์พื้นที่ชั่วคราว?
ถนนราชดำเนิน ถนนสายประวัติศาสตร์ที่เป็นหน้าตาของกรุงเทพมหานคร กำลังกลายเป็นพื้นที่ที่สังคมให้ความสนใจเป็นพิเศษ เมื่อล่าสุดมีการประกาศดำเนินนโยบาย กทม. ขยับทัพจัดระเบียบคนไร้บ้านราชดำเนิน ท่ามกลางคำถามใหญ่ เรากำลังแก้ปัญหาชีวิตคน หรือแค่เคลียร์พื้นที่ชั่วคราว? ปฏิบัติการครั้งนี้ถูกจับตามองอย่างมาก เพราะไม่ใช่แค่เรื่องของความสะอาด แต่คือเรื่องของสิทธิมนุษยชนและคุณภาพชีวิตที่ซ่อนอยู่ภายใต้แสงไฟของเมืองใหญ่
กทม. ขยับทัพจัดระเบียบคนไร้บ้านราชดำเนิน ท่ามกลางคำถามใหญ่ เรากำลังแก้ปัญหาชีวิตคน หรือแค่เคลียร์พื้นที่ชั่วคราว?
ท่ามกลางการลงพื้นที่ของท่านผู้ว่าฯ ชัชชาติ สิทธิพันธุ์ และทีมงานเพื่อผลักดันให้คนไร้บ้านเข้าสู่ระบบการช่วยเหลือ เราต้องยอมรับว่าความพยายามนี้คือ “การวิ่งมาราธอน” ที่ต้องใช้ความอดทน การเชิญชวนให้คนออกจากพื้นที่สาธารณะเพื่อไปอยู่ในที่ที่เหมาะสมถือเป็นจุดเริ่มต้นที่ดี แต่คำถามสำคัญที่ภาคประชาสังคมอย่างมูลนิธิอิสรชนและมูลนิธิกระจกเงาตั้งไว้คือ “เรากำลังแก้ปัญหาชีวิตคน หรือแค่เคลียร์พื้นที่ชั่วคราว?” เพราะการจัดระเบียบที่เน้นเพียงแค่ความสวยงามของถนน อาจไม่ใช่คำตอบที่ยั่งยืนสำหรับชีวิตคนที่ไร้ทางเลือก
หลายคนอาจตั้งคำถามว่า ทำไมคนไร้บ้านถึงไม่ยอมรับความช่วยเหลือ คำตอบมักซ่อนอยู่ในปัญหาโครงสร้างครับ เมื่อสถานสงเคราะห์มีข้อจำกัดด้านพื้นที่ หรือรูปแบบการจ้างงานที่รัฐมอบให้ไม่สอดคล้องกับศักยภาพและทักษะของพวกเขา การบังคับให้ย้ายที่อยู่จึงกลายเป็นเพียงการผลักคนกลุ่มนี้ไปให้พ้นสายตา แทนที่จะเป็นการสร้างโอกาสให้พวกเขากลับมายืนหยัดได้ด้วยตัวเองในระยะยาว
มุมมองเชิงโครงสร้าง: มากกว่าแค่เรื่องจัดระเบียบ
ความจริงที่เจ็บปวดคือคนไร้บ้านจำนวนมากไม่ใช่คนที่ไม่อยากทำงาน แต่พวกเขาเป็นกลุ่มคนที่หลุดออกจากตลาดแรงงานด้วยปัจจัยด้านอายุ สุขภาพ และความพิการ การแก้ปัญหาจึงต้องไม่ใช่แค่การจัดหาที่นอน แต่ต้องเป็นการออกแบบสวัสดิการที่ตอบโจทย์ชีวิตจริงๆ การที่นโยบาย กทม. ขยับทัพจัดระเบียบคนไร้บ้านราชดำเนิน ท่ามกลางคำถามใหญ่ เรากำลังแก้ปัญหาชีวิตคน หรือแค่เคลียร์พื้นที่ชั่วคราว? จะประสบความสำเร็จได้นั้น ภาครัฐต้องเลิกมองว่าทุกคนคือปัญหาเดียวกัน และหันมาฟังเสียงของคนไร้บ้านอย่างแท้จริง
ในมุมมองของผม การจะแก้ปัญหานี้ให้ยั่งยืน เราต้องเปลี่ยนวิธีคิดจากการ ‘กวาดล้าง’ ไปสู่การ ‘สร้างระบบ’ ที่เอื้อให้เขากลับไปมีอาชีพ มีรายได้ และมีที่พักอาศัยที่เขาสามารถพึ่งพาตนเองได้ นี่ไม่ใช่เรื่องที่ทำได้ภายในวันเดียว แต่เป็นเรื่องที่ต้องทำร่วมกันทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาชน เพื่อให้เมืองนี้เป็นบ้านของทุกคนอย่างแท้จริง ไม่ใช่แค่ที่พักของคนที่มีโอกาสมากกว่าเท่านั้น
หากเราต้องการเมืองที่น่าอยู่ เราต้องไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลังโดยไม่สร้าง ‘สะพาน’ ให้เขาเดินข้ามกลับมาครับ ผมขอเชิญชวนให้สังคมติดตามเรื่องนี้อย่างใกล้ชิดและให้กำลังใจหน่วยงานที่กำลังทำงานอยู่บนพื้นฐานของความเข้าใจมนุษย์อย่างแท้จริง