โครงการศูนย์ข้อมูลเกือบ 2 แสนล้านดอลลาร์ล่าช้าปีนี้

โครงการศูนย์ข้อมูลเกือบ 2 แสนล้านดอลลาร์ล่าช้าปีนี้ กำลังกลายเป็นประเด็นใหญ่ในอุตสาหกรรมเทคโนโลยีของสหรัฐฯ หลังชุมชนท้องถิ่นจำนวนมากออกมาคัดค้านหรือเรียกร้องให้ภาครัฐทบทวนแผนการก่อสร้าง แม้บริษัทเทคโนโลยียักษ์ใหญ่จะเร่งลงทุนโครงสร้างพื้นฐานเพื่อรองรับการเติบโตของปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI ก็ตาม

ข้อมูลจาก Data Center Watch ซึ่งจัดทำโดย 10a Labs ระบุว่า ในช่วงเดือนเมษายนถึงมิถุนายน มีโครงการศูนย์ข้อมูลอย่างน้อย 45 แห่ง มูลค่ารวมเกือบ 68,000 ล้านดอลลาร์ ถูกระงับ เลื่อนกำหนดการ หรือเผชิญอุปสรรคจากการคัดค้านของชุมชน ตัวเลขนี้ยังไม่นับรวมโครงการอีก 75 แห่ง มูลค่าประมาณ 130,000 ล้านดอลลาร์ที่ประสบปัญหาในไตรมาสแรก

โครงการศูนย์ข้อมูลเกือบ 2 แสนล้านดอลลาร์ล่าช้าปีนี้

เมื่อรวมข้อมูลทั้งสองไตรมาส จะพบว่าโครงการศูนย์ข้อมูลเกือบ 2 แสนล้านดอลลาร์ล่าช้าปีนี้ หรือถูกขัดขวางในช่วงครึ่งแรกของปี 2026 สถานการณ์ดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่า การขยายโครงสร้างพื้นฐาน AI ไม่ได้เป็นเรื่องที่บริษัทเทคโนโลยีสามารถตัดสินใจได้เพียงฝ่ายเดียวอีกต่อไป แต่จำเป็นต้องได้รับความเห็นชอบจากประชาชน หน่วยงานท้องถิ่น และผู้ดูแลระบบสาธารณูปโภคด้วย

โครงการศูนย์ข้อมูลเกือบ 2 แสนล้านดอลลาร์ล่าช้าปีนี้ เพราะอะไร

สาเหตุสำคัญของการคัดค้านมาจากผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นกับทรัพยากรในท้องถิ่น ศูนย์ข้อมูลขนาดใหญ่ต้องใช้ไฟฟ้าปริมาณมหาศาลเพื่อเดินเครื่องเซิร์ฟเวอร์และระบบระบายความร้อน ขณะเดียวกัน ระบบหล่อเย็นบางรูปแบบต้องใช้น้ำจำนวนมาก ทำให้ประชาชนกังวลว่าโครงการใหม่อาจเพิ่มภาระให้กับแหล่งน้ำและโครงข่ายไฟฟ้าที่มีอยู่

• การใช้น้ำ: ชุมชนกังวลว่าศูนย์ข้อมูลจะใช้น้ำในปริมาณสูง โดยเฉพาะในพื้นที่ที่เผชิญภัยแล้งหรือมีทรัพยากรจำกัด
• การใช้ไฟฟ้า: ความต้องการพลังงานที่เพิ่มขึ้นอาจทำให้โครงข่ายไฟฟ้าต้องลงทุนเพิ่มเติม และอาจส่งผลต่อค่าไฟของประชาชน
• ผลกระทบต่อชุมชน: การก่อสร้างขนาดใหญ่อาจทำให้เกิดเสียงดัง การจราจรหนาแน่น และการเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดิน
• การแบ่งปันต้นทุน: ประชาชนต้องการความชัดเจนว่าใครจะเป็นผู้รับผิดชอบค่าใช้จ่ายในการปรับปรุงถนน ระบบไฟฟ้า และสาธารณูปโภคอื่น ๆ

ผลสำรวจของ Gallup ในเดือนมีนาคมพบว่า ชาวอเมริกัน 7 ใน 10 คนไม่เห็นด้วยกับการสร้างศูนย์ข้อมูลเพื่อ AI ในพื้นที่ของตนเอง โดย 48% ระบุว่าคัดค้านอย่างรุนแรง นอกจากนี้ นักเคลื่อนไหวด้านสิ่งแวดล้อมอย่าง Erin Brockovich ยังสนับสนุนการจัดทำแผนที่แบบ crowdsourced เพื่อรวบรวมข้อกังวลของชุมชนเกี่ยวกับศูนย์ข้อมูล AI ทั่วประเทศ

กระแสต่อต้านไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการประท้วงหรือการคัดค้านในการประชุมท้องถิ่นเท่านั้น แต่ยังขยายไปสู่การออกกฎหมายและมาตรการของภาครัฐ Data Center Watch ระบุว่า ในช่วง 6 สัปดาห์แรกของปี 2026 มีการเสนอร่างกฎหมายเกี่ยวกับศูนย์ข้อมูลในระดับรัฐมากกว่า 300 ฉบับ โดย 14 รัฐมีข้อเสนอให้ระงับการก่อสร้างศูนย์ข้อมูลเป็นการชั่วคราวทั่วทั้งรัฐ

เมื่อสิ้นสุดสมัยนิติบัญญัติปี 2026 มีสภานิติบัญญัติของ 30 รัฐที่เสนอร่างกฎหมาย มติ หรือคำสั่งฝ่ายบริหารเกี่ยวกับการเลือกพื้นที่ตั้งศูนย์ข้อมูล ข้อจำกัดด้านไฟฟ้าและน้ำ รวมถึงการแบ่งปันต้นทุนด้านโครงสร้างพื้นฐาน ความเคลื่อนไหวนี้แสดงให้เห็นว่ารัฐต่าง ๆ ต้องการหาสมดุลระหว่างการดึงดูดการลงทุนกับการปกป้องผลประโยชน์ของประชาชน

ในระดับท้องถิ่น หลายเมืองเริ่มใช้มาตรการที่เข้มงวดขึ้น ชุมชน 4 แห่งในรัฐนิวเจอร์ซีย์ได้อนุมัติการห้ามหรือพักโครงการศูนย์ข้อมูล หรืออยู่ระหว่างการพิจารณามาตรการดังกล่าว ขณะที่สภาเมืองมินนิแอโพลิสอนุมัติการพักโครงการศูนย์ข้อมูลขนาดใหญ่เป็นเวลา 6 เดือน เพื่อศึกษาผลกระทบต่อเมืองและประชาชนโดยละเอียด

รัฐนิวยอร์กยังกลายเป็นรัฐแรกที่ประกาศพักการอนุมัติศูนย์ข้อมูลขนาดใหญ่ระดับ hyperscale แห่งใหม่ทั่วทั้งรัฐ โดยผู้ว่าการ Kathy Hochul ลงนามในคำสั่งฝ่ายบริหารให้ระงับโครงการบางประเภทเป็นเวลา 1 ปี มาตรการดังกล่าวสะท้อนว่าการตรวจสอบผลกระทบก่อนอนุมัติโครงการกำลังกลายเป็นแนวทางสำคัญ แม้ในรัฐที่มีความต้องการลงทุนด้านเทคโนโลยีสูง

การจำกัดโครงการไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะในรัฐที่มีแนวคิดอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมหรือมีจุดยืนต่อต้านบริษัทเทคโนโลยีเท่านั้น รัฐเท็กซัสซึ่งขึ้นชื่อว่าเป็นรัฐที่สนับสนุนธุรกิจ ก็เริ่มตรวจสอบโครงการศูนย์ข้อมูลที่ต้องการเชื่อมต่อกับโครงข่ายไฟฟ้า ผู้ว่าการ Greg Abbott สั่งให้คณะกรรมการสาธารณูปโภคแห่งเท็กซัสและ ERCOT ตรวจสอบโครงการที่อยู่ระหว่างการขอเชื่อมต่อระบบไฟฟ้าอย่างครอบคลุม

ในอีกด้านหนึ่ง รัฐบาลกลางของสหรัฐฯ ยังคงสนับสนุนการพัฒนา AI โดยประธานาธิบดี Donald Trump แสดงความกังวลว่าข้อจำกัดจำนวนมากอาจทำให้สหรัฐฯ เสียเปรียบจีน การถกเถียงจึงอยู่ระหว่างสองแนวทาง ได้แก่ การเร่งสร้างศักยภาพด้าน AI เพื่อรักษาความสามารถในการแข่งขัน และการกำกับดูแลเพื่อป้องกันไม่ให้ต้นทุนด้านน้ำ ไฟฟ้า และสิ่งแวดล้อมตกอยู่กับชุมชนเพียงฝ่ายเดียว

บริษัท Amazon, Microsoft, Meta และ Google คาดว่าจะใช้เงินรวมกันอย่างน้อย 700,000 ล้านดอลลาร์ในปีนี้กับโครงสร้างพื้นฐานและการพัฒนา AI เงินลงทุนมหาศาลดังกล่าวทำให้ความต้องการศูนย์ข้อมูลเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว อย่างไรก็ตาม โครงการที่เดินหน้าโดยขาดการสื่อสารกับประชาชนอาจเผชิญความล่าช้า ค่าใช้จ่ายที่สูงขึ้น และความเสี่ยงด้านชื่อเสียง

บทเรียนจากโครงการศูนย์ข้อมูลเกือบ 2 แสนล้านดอลลาร์ล่าช้าปีนี้ คือการเติบโตของ AI จำเป็นต้องเดินควบคู่กับความโปร่งใส บริษัทควรเปิดเผยข้อมูลการใช้น้ำ การใช้ไฟฟ้า แผนลดผลกระทบ และสัดส่วนต้นทุนที่พร้อมรับผิดชอบต่อโครงสร้างพื้นฐาน ขณะที่ภาครัฐควรเปิดโอกาสให้ชุมชนมีส่วนร่วมตั้งแต่ช่วงวางแผน ไม่ใช่รอจนเกิดการคัดค้านแล้วจึงเข้ามาแก้ไข

ท้ายที่สุด การพัฒนา AI ที่ยั่งยืนไม่ควรวัดจากจำนวนศูนย์ข้อมูลที่สร้างได้เท่านั้น แต่ควรวัดจากความสามารถในการสร้างประโยชน์ให้เศรษฐกิจโดยไม่ทำให้คุณภาพชีวิตของคนในพื้นที่แย่ลง หากบริษัทและรัฐบาลต้องการให้โครงการเดินหน้าได้จริง การรับฟังชุมชนและการแบ่งปันต้นทุนอย่างเป็นธรรมควรเป็นจุดเริ่มต้น ไม่ใช่ทางเลือกภายหลัง

ที่มา – Nearly $200 Billion Worth of Data Center Projects Have Been Blocked or Delayed This Year