เปิดวาระ ‘หลี่ เฉียง’ เยือนไทย เตรียมหารืออนุทิน ยกระดับความร่วมมือเศรษฐกิจ-ความมั่นคง คุยอะไรกันบ้าง?

การเดินทางเยือนประเทศไทยของ หลี่ เฉียง นายกรัฐมนตรีจีน ระหว่างวันที่ 13-15 พฤศจิกายน 2569 กำลังได้รับความสนใจอย่างมาก เพราะนับเป็นการเยือนไทยครั้งแรกของหลี่ เฉียงในตำแหน่งนายกรัฐมนตรี และเป็นการเยือนประเทศไทยอย่างเป็นทางการของนายกรัฐมนตรีจีนในรอบ 7 ปี โดยมีกำหนดหารือกับอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีไทย เพื่อยกระดับความสัมพันธ์ในหลายมิติ

สำหรับผู้ที่ติดตามข่าวเศรษฐกิจ เทคโนโลยี และการเปลี่ยนแปลงของภูมิภาคเอเชีย ประเด็น หลี่ เฉียง เยือนไทย ไม่ได้เป็นเพียงข่าวการทูตทั่วไป แต่ยังสะท้อนทิศทางความร่วมมือที่อาจส่งผลต่อการค้า การลงทุน อุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้า ความมั่นคงทางไซเบอร์ และโอกาสของผู้ประกอบการไทยในอนาคต

เปิดวาระ ‘หลี่ เฉียง’ เยือนไทย เตรียมหารืออนุทิน ยกระดับความร่วมมือเศรษฐกิจ-ความมั่นคง คุยอะไรกันบ้าง?

อนุทินเตรียมให้การต้อนรับหลี่ เฉียงและคณะอย่างเป็นทางการที่ทำเนียบรัฐบาลในวันที่ 13 พฤศจิกายน โดยทั้งสองฝ่ายจะหารือข้อราชการเต็มคณะ ก่อนเข้าสู่พิธีลงนามบันทึกความเข้าใจ หรือ MOU รวมถึงงานเลี้ยงอาหารค่ำอย่างเป็นทางการ การเยือนครั้งนี้ต่อยอดจากการเดินทางเยือนจีนของอนุทินเมื่อเดือนกรกฎาคมที่ผ่านมา

วาระสำคัญครอบคลุมทั้งความร่วมมือทางเศรษฐกิจ การค้า การลงทุน เทคโนโลยี นวัตกรรม การศึกษา ความมั่นคง และการรับมือปัญหาข้ามพรมแดน โดยคณะรัฐมนตรีเห็นชอบเอกสารความร่วมมือไทย-จีนที่เกี่ยวข้องแล้ว 7 เรื่อง ซึ่งมีตั้งแต่ความมั่นคง การเกษตร ไปจนถึงอุตสาหกรรมยานยนต์

ความมั่นคงและ GSI ประเด็นที่ต้องจับตา

หนึ่งในหัวข้อที่ได้รับความสนใจมากที่สุดคือการจัดทำ MOU ว่าด้วยการส่งเสริมความร่วมมือตามข้อริเริ่มด้านความมั่นคงระดับโลก หรือ Global Security Initiative (GSI) ของจีน กรอบความร่วมมือนี้มีเป้าหมายเสริมสร้างความเป็นหุ้นส่วนเชิงยุทธศาสตร์ด้านความมั่นคงระหว่างไทยกับจีน

ในทางปฏิบัติ ทั้งสองประเทศจะหารือเพื่อกำหนดสาขาและโครงการความร่วมมือ ตลอดจนประสานงานผ่านองค์การระหว่างประเทศ เวทีพหุภาคี เวทีระดับภูมิภาค และกลไกอาเซียน โดยต้องอยู่ภายใต้กฎหมายและพันธกรณีระหว่างประเทศของแต่ละฝ่าย

นอกจาก GSI แล้ว ไทยและจีนยังเตรียมหารือเรื่องความมั่นคงทางไซเบอร์ อาชญากรรมออนไลน์ และการจัดการธุรกิจผิดกฎหมาย ประเด็นเหล่านี้มีความสำคัญมากขึ้นตามการขยายตัวของเศรษฐกิจดิจิทัล เพราะการหลอกลวงออนไลน์ การฟอกเงิน และเครือข่ายอาชญากรรมข้ามชาติส่งผลกระทบต่อประชาชนและภาคธุรกิจโดยตรง

การค้า การลงทุน และโอกาสจากอุตสาหกรรม EV

ด้านเศรษฐกิจ การเยือนครั้งนี้จะให้ความสำคัญกับการค้าการลงทุน การเงิน และเศรษฐกิจดิจิทัล โดยเฉพาะความร่วมมือด้านอุตสาหกรรมยานยนต์ ซึ่งรวมถึงการส่งเสริมการลงทุน การพัฒนาเทคโนโลยี และการแลกเปลี่ยนมาตรฐานระหว่างไทยกับจีน

ยานยนต์ไฟฟ้า หรือ EV ถือเป็นหนึ่งในอุตสาหกรรมที่มีโอกาสเติบโตสูงในประเทศไทย การร่วมมือกับจีนอาจช่วยให้ไทยได้รับการลงทุนใหม่ เพิ่มการถ่ายทอดเทคโนโลยี และพัฒนาห่วงโซ่อุปทานตั้งแต่การผลิตชิ้นส่วน แบตเตอรี่ ซอฟต์แวร์ ไปจนถึงบริการหลังการขาย ขณะเดียวกัน ภาครัฐจำเป็นต้องดูแลให้เกิดการแข่งขันที่เป็นธรรม และสนับสนุนผู้ประกอบการไทยให้ปรับตัวได้ทัน

อีกด้านหนึ่งคือความร่วมมือด้านอาชีวศึกษา ไทยและจีนเตรียมจัดทำ MOU เพื่อพัฒนาทักษะวิชาชีพของเยาวชนให้สอดคล้องกับความต้องการแรงงานในภาคอุตสาหกรรม หากดำเนินการอย่างต่อเนื่อง ความร่วมมือนี้จะช่วยสร้างบุคลากรที่มีความรู้ด้านระบบอัตโนมัติ หุ่นยนต์ อิเล็กทรอนิกส์ ซอฟต์แวร์ และเทคโนโลยีสีเขียว

สินค้าเกษตรไทยเตรียมเปิดตลาดจีนเพิ่ม

ภาคการเกษตรก็เป็นอีกหนึ่งวาระสำคัญ โดยไทยเตรียมปรับปรุงข้อกำหนดด้านสุขอนามัยพืชสำหรับการส่งออกทุเรียนสดไปจีน เพื่อลดความเสี่ยงจากการถูกกักกันหรือระงับการนำเข้าที่ด่านศุลกากรจีน นอกจากนี้ยังมีแผนเปิดตลาดสละสดจากไทยไปจีน ซึ่งคาดว่าจะช่วยเพิ่มช่องทางจำหน่ายและสร้างมูลค่าการส่งออกได้อย่างน้อย 76 ล้านบาทต่อปี

ฝ่ายจีนประสงค์ให้มีการลงนามพิธีสารด้านสุขอนามัยพืชสำหรับทุเรียนและสละสดระหว่างการเยือน การดำเนินการดังกล่าวจะช่วยให้ผู้ส่งออกไทยมีแนวทางที่ชัดเจนมากขึ้น และเพิ่มความเชื่อมั่นให้กับเกษตรกร อย่างไรก็ตาม ผู้ประกอบการยังต้องให้ความสำคัญกับคุณภาพ การตรวจสอบย้อนกลับ และมาตรฐานความปลอดภัยอาหาร

ไทยยังเตรียมเข้าร่วมกลไกความร่วมมือด้านความปลอดภัยอาหารนำเข้าและส่งออกภายใต้ข้อริเริ่มหนึ่งแถบหนึ่งเส้นทาง หรือ BRI เพื่อส่งเสริมการแลกเปลี่ยนข้อมูลและอำนวยความสะดวกทางการค้าสินค้าเกษตรและอาหารระหว่างประเทศสมาชิก

ยกเลิกข้อจำกัดเจ้าหน้าที่กงสุล

อีกประเด็นที่สะท้อนความสัมพันธ์ไทย-จีนซึ่งขยายตัวมากขึ้น คือการยกเลิกข้อจำกัดจำนวนเจ้าหน้าที่สถานกงสุลใหญ่ของทั้งสองประเทศ เดิมกำหนดให้แต่ละแห่งมีเจ้าหน้าที่ได้ไม่เกิน 12 คน ข้อจำกัดนี้มีที่มาจากความตกลงในช่วงปี 2531, 2536 และ 2539 ซึ่งเป็นช่วงที่มีเงื่อนไขด้านความมั่นคงแตกต่างจากปัจจุบัน

เมื่อความสัมพันธ์ระหว่างไทยกับจีนเติบโตทั้งด้านเศรษฐกิจ การค้า การลงทุน การท่องเที่ยว และความสัมพันธ์ระดับประชาชน ทั้งสองฝ่ายจึงเห็นพ้องให้เปลี่ยนมาใช้การปรึกษาหารือระหว่างรัฐบาลเพื่อกำหนดจำนวนเจ้าหน้าที่ โดยยึดหลักต่างตอบแทนและยืนยันข้อตกลงผ่านช่องทางการทูต

ความหมายต่อไทยในระยะยาว

การเยือนของหลี่ เฉียงมีความหมายมากกว่าการลงนามเอกสารหลายฉบับ เพราะเป็นโอกาสให้ไทยกำหนดทิศทางความร่วมมือกับจีนอย่างสมดุล ไทยสามารถใช้จุดแข็งด้านทำเลที่ตั้ง โครงสร้างพื้นฐาน การท่องเที่ยว อาหาร และบุคลากร เพื่อดึงดูดการลงทุน พร้อมผลักดันให้เกิดประโยชน์กับธุรกิจไทยและประชาชนในวงกว้าง

ในระดับภูมิภาค จีนยังเตรียมเข้าร่วมการประชุมสุดยอดจีน-อาเซียน ครั้งที่ 29 ที่กรุงมะนิลา หลังเสร็จสิ้นภารกิจในไทย โดยมีความตั้งใจผลักดันพิธีสารยกระดับเขตการค้าเสรีจีน-อาเซียน 3.0 รวมถึงขยายความร่วมมือด้าน AI เศรษฐกิจดิจิทัล ความมั่นคงทางพลังงาน และการเชื่อมโยงระหว่างประเทศ

ดังนั้น ข่าว หลี่ เฉียง เยือนไทย จึงเป็นสัญญาณที่ควรติดตามสำหรับทั้งนักลงทุน ผู้ประกอบการ เกษตรกร นักศึกษา และผู้ที่สนใจเทคโนโลยี เพราะผลลัพธ์จากการหารืออาจกำหนดโอกาสใหม่ของไทยในห่วงโซ่เศรษฐกิจเอเชีย การติดตามรายละเอียดเอกสารที่ลงนามจริง รวมถึงแผนดำเนินงานหลังการเยือน จะช่วยให้เห็นว่าความร่วมมือครั้งนี้สร้างผลลัพธ์ได้มากน้อยเพียงใด

มุมมองที่น่าสนใจ: ไทยควรใช้การเยือนครั้งนี้เป็นจุดเริ่มต้นของความร่วมมือที่วัดผลได้ ไม่ว่าจะเป็นจำนวนการลงทุนใหม่ การสร้างงาน การถ่ายทอดเทคโนโลยี หรือการเพิ่มรายได้ให้เกษตรกร เพราะความสัมพันธ์ที่ดีจะมีความหมายมากที่สุดเมื่อเปลี่ยนเป็นโอกาสที่ประชาชนสัมผัสได้จริง

ที่มา – เปิดวาระ ‘หลี่ เฉียง’ เยือนไทย เตรียมหารืออนุทิน ยกระดับความร่วมมือเศรษฐกิจ-ความมั่นคง คุยอะไรกันบ้าง?