สธ. ตรวจสอบข้อมูล IHR-NFP ยืนยันข่าวลือผู้เสียชีวิตจาก ‘กาฬโรค’ ในรัสเซียไม่เป็นความจริง ตรวจพบเพียงโควิด-19 และไรโนไวรัส
ท่ามกลางกระแสข่าวบนโลกออนไลน์ที่ทำให้หลายคนกังวลเกี่ยวกับการแพร่ระบาดของโรคกาฬโรคในเมืองอีร์คุตสค์ สหพันธรัฐรัสเซีย กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข ได้ออกมาชี้แจงข้อมูลอย่างเป็นทางการ เพื่อให้ประชาชนได้รับข้อเท็จจริงและไม่ตื่นตระหนกเกินความจำเป็น โดยผลการตรวจสอบล่าสุดยังไม่พบหลักฐานว่ามีการระบาดของกาฬโรค หรือมีผู้เสียชีวิตจากโรคดังกล่าวตามที่มีการแชร์ต่อกัน
ประเด็นสำคัญคือ สธ. ตรวจสอบข้อมูล IHR-NFP ยืนยันข่าวลือผู้เสียชีวิตจาก ‘กาฬโรค’ ในรัสเซียไม่เป็นความจริง ตรวจพบเพียงโควิด-19 และไรโนไวรัส ซึ่งเป็นข้อมูลที่ได้รับการประสานงานจากหน่วยงานสาธารณสุขของรัสเซียโดยตรง การยืนยันครั้งนี้ช่วยลดความสับสนจากข่าวที่เผยแพร่ผ่านโซเชียลมีเดีย และทำให้เห็นว่าการตรวจสอบจากแหล่งข้อมูลทางการมีความสำคัญมากกว่าการอ่านเพียงพาดหัวข่าว
สธ. ตรวจสอบข้อมูล IHR-NFP ยืนยันข่าวลือผู้เสียชีวิตจาก ‘กาฬโรค’ ในรัสเซียไม่เป็นความจริง ตรวจพบเพียงโควิด-19 และไรโนไวรัส
นายแพทย์มณเฑียร คณาสวัสดิ์ อธิบดีกรมควบคุมโรค เปิดเผยว่า จุดเริ่มต้นของเหตุการณ์มาจากการพบผู้ป่วยโรคปอดบวมติดเชื้อจากชุมชน ผู้ป่วยมีอาการติดเชื้อทางเดินหายใจเฉียบพลัน และทำงานอยู่ในสถาบันวิจัยต่อต้านกาฬโรคแห่งอีร์คุตสค์ จึงทำให้เกิดข้อสงสัยและการเฝ้าระวังเป็นพิเศษ อย่างไรก็ตาม การทำงานในสถาบันที่เกี่ยวข้องกับกาฬโรคไม่ได้หมายความว่าผู้ป่วยจะติดเชื้อกาฬโรคโดยอัตโนมัติ
กรมควบคุมโรคได้ประสานงานกับจุดประสานงานกฎอนามัยระหว่างประเทศ หรือ IHR-NFP ประจำประเทศรัสเซีย เพื่อขอข้อมูลและตรวจสอบข้อเท็จจริงอย่างเป็นระบบ โดยมีการนำตัวอย่างจากกลุ่มผู้สัมผัสเกือบ 5,000 รายการไปวิเคราะห์ในห้องปฏิบัติการ ผลตรวจไม่พบเชื้อกาฬโรคในกลุ่มตัวอย่างดังกล่าว ข้อมูลนี้จึงเป็นหลักฐานสำคัญที่ช่วยยืนยันว่า ข่าวลือเรื่องการระบาดครั้งใหญ่ยังไม่มีมูลความจริง
ผลตรวจพบโควิด-19 และไรโนไวรัส ไม่ใช่กาฬโรค
จากการตรวจวิเคราะห์ทางห้องปฏิบัติการ พบเชื้อไวรัสที่เป็นสาเหตุของโรคทางเดินหายใจทั่วไป ได้แก่ โควิด-19 จำนวน 2 ราย และไรโนไวรัส หรือ Rhinovirus จำนวน 2 ราย เชื้อไรโนไวรัสมักเกี่ยวข้องกับอาการหวัด เช่น น้ำมูกไหล คัดจมูก ไอ และเจ็บคอ ส่วนโควิด-19 ยังคงเป็นโรคติดเชื้อทางเดินหายใจที่ประชาชนควรเฝ้าระวังตามคำแนะนำของหน่วยงานสาธารณสุข
นอกจากนี้ การตรวจสอบภายในสถาบันวิจัยยังไม่พบเหตุฉุกเฉินหรือความผิดพลาดด้านความปลอดภัยทางชีวภาพ สถาบันฯ ยังคงปฏิบัติตามมาตรการควบคุมโรคและแนวทางด้านความปลอดภัยอย่างเคร่งครัด จึงยังไม่มีข้อมูลที่บ่งชี้ว่ามีการรั่วไหลของเชื้อ หรือเกิดเหตุการณ์ที่อาจนำไปสู่การแพร่ระบาดในวงกว้าง
กาฬโรคติดต่ออย่างไร และควรสังเกตอาการแบบไหน
กาฬโรคเกิดจากแบคทีเรียชื่อ Yersinia pestis โดยทั่วไปสามารถติดต่อสู่คนผ่านการถูกหมัดที่มีเชื้อกัด หรือการสัมผัสสัตว์ที่ติดเชื้อโดยตรง กาฬโรคมีหลายรูปแบบ โดยกาฬโรคต่อมน้ำเหลืองอาจทำให้มีไข้สูง หนาวสั่น อ่อนเพลีย และต่อมน้ำเหลืองโตหรือเจ็บ ส่วนกาฬโรคปอดอาจมีอาการไอ หายใจลำบาก เจ็บหน้าอก และในบางกรณีสามารถแพร่จากคนสู่คนผ่านละอองฝอยจากทางเดินหายใจเมื่ออยู่ใกล้ชิดกัน
แม้กาฬโรคจะเป็นโรคที่ต้องเฝ้าระวัง แต่ปัจจุบันสามารถรักษาให้หายได้ด้วยยาปฏิชีวนะ หากได้รับการวินิจฉัยและเริ่มรักษาอย่างรวดเร็ว ดังนั้น ผู้ที่มีประวัติเดินทางกลับจากพื้นที่เสี่ยงและมีอาการผิดปกติควรรีบพบแพทย์ พร้อมแจ้งประวัติการเดินทางและการสัมผัสสัตว์หรือผู้ป่วยอย่างละเอียด
- มีไข้สูงหรือหนาวสั่นผิดปกติ
- ต่อมน้ำเหลืองโต บวม หรือมีอาการเจ็บ
- ไอ หายใจลำบาก หรือเจ็บหน้าอก
- มีประวัติสัมผัสสัตว์ป่วยหรือถูกหมัดกัด
- เพิ่งเดินทางกลับจากพื้นที่ที่มีการแจ้งเตือนด้านโรคติดเชื้อ
สำหรับประชาชนทั่วไป สิ่งที่ควรทำในเวลานี้คือรับข้อมูลจากกรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข องค์การอนามัยโลก หรือหน่วยงานท้องถิ่นที่เชื่อถือได้ ไม่ควรสรุปจากโพสต์ที่ไม่มีแหล่งอ้างอิง และไม่ควรส่งต่อข่าวที่ใช้ถ้อยคำรุนแรง เช่น การกล่าวอ้างว่ามีผู้เสียชีวิตจำนวนมาก หากยังไม่มีการยืนยันอย่างเป็นทางการ
กรณีนี้สะท้อนให้เห็นว่า ข่าวสุขภาพสามารถแพร่กระจายได้รวดเร็วไม่ต่างจากข่าวบันเทิงหรือเทคโนโลยี แต่ความคลาดเคลื่อนของข้อมูลสุขภาพอาจสร้างความกลัวและส่งผลต่อการตัดสินใจของผู้คนโดยตรง ก่อนกดแชร์จึงควรตรวจสอบวันที่เผยแพร่ แหล่งข่าว และคำยืนยันจากผู้เชี่ยวชาญทุกครั้ง โดยสรุป สธ. ตรวจสอบข้อมูล IHR-NFP ยืนยันข่าวลือผู้เสียชีวิตจาก ‘กาฬโรค’ ในรัสเซียไม่เป็นความจริง ตรวจพบเพียงโควิด-19 และไรโนไวรัส ประชาชนจึงยังไม่จำเป็นต้องตื่นตระหนก แต่ควรติดตามข่าวสารอย่างมีสติ รักษาสุขอนามัย และพบแพทย์ทันทีเมื่อมีอาการน่าสงสัย