มองอุตสาหกรรมหนังสือไทย กับบทบาทในฐานะ Guest of Honor ที่งาน TIBE 2026 ในไต้หวัน
สวัสดีครับเพื่อนๆ ชาวนักอ่านและคนรักหนังสือทุกท่าน! วันนี้เราจะมาพูดถึงเรื่องที่น่าตื่นเต้นสุดๆ ในวงการ出版หนังสือไทยกัน นั่นคือ มองอุตสาหกรรมหนังสือไทย กับบทบาทในฐานะ Guest of Honor ที่งาน TIBE 2026 ในไต้หวัน งาน Taipei International Book Exhibition (TIBE) 2026 ที่กำลังจะจัดขึ้นระหว่างวันที่ 3-8 กุมภาพันธ์ 2569 ณ กรุงไทเป ประเทศไต้หวัน โดยปีนี้ไทยเราขึ้นแท่นเป็นแขกเกียรติยศ (Guest of Honor) ต่อเนื่องจากความสำเร็จปีก่อนๆ เลยทีเดียว
ธีมของคูหาไทยหรือ Thailand Pavilion คือ ‘CreaTHAlvity’ การผสานสุดครีเอทีฟระหว่าง Creativity (ความคิดสร้างสรรค์) กับ Thaivity (วิถีไทย) ภายในคูหามีหนังสือไทยกว่า 400 ปก จากทุกภูมิภาคของประเทศ และมีผู้ประกอบการไทยอย่างน้อย 37 รายมาร่วมแจม ท่ามกลางผู้เข้าร่วมจาก 29 ประเทศ และคาดว่าจะมีผู้ชมกว่า 570,000 คน! TIBE ถือเป็นงานหนังสือใหญ่เป็นอันดับ 4 ในเอเชีย เป็นเวทีสำคัญสำหรับการแสดงผลงาน ซื้อขายลิขสิทธิ์ และ networking ระดับโลก
ไทยเรายังพานักเขียนและนักวาดภาพประกอบกว่า 10 ท่านไปพบปะผู้อ่านไต้หวันโดยตรง เช่น ชญาภรณ์ พัวพานิช, ธนาพร ตั้งเจริญมั่นคง, ปองพล อดิเรกสาร, กนกวลี พจนปกรณ์, รัตนา โพธิรัชต์, สรรประภา วุฒิวร, อามุลิน, ปราปต์, คาลิ และ ประเสริฐศักดิ์ ปัดมะริด พ่วงด้วยการเปิดตัวหนังสือไทยที่แปลเป็นภาษาจีน เช่น สถาปัตยกรรมคณะเรี่ยราด, สิ่งมีชีวิตคิดโฆษณา, พุทธศักราชอัสดงกับทรงจำของทรงจำของแมวกุหลาบดำ, สิงสาลาตาย และ The Almost Prime Minister
มองอุตสาหกรรมหนังสือไทย กับบทบาทในฐานะ Guest of Honor ที่งาน TIBE 2026 ในไต้หวัน
บทบาท Guest of Honor นี้สำคัญยังไง? จากการสัมภาษณ์ ณัฐกร วุฒิชัยพรกุล นายกสมาคมผู้จัดพิมพ์และผู้จำหน่ายหนังสือแห่งประเทศไทย (PUBAT) และ จักรกฤต โยมพยอม กรรมการสมาคมและบรรณาธิการ Avocado Books เขาเล่าว่าหนังสือไทยหลายเล่มถูกซื้อลิขสิทธิ์ไปแปลต่างประเทศบ่อยๆ แสดงถึงคุณภาพระดับโลก การเป็น Guest of Honor ยืนยันสถานะไทยบนเวทีภูมิภาค สร้างจากความร่วมมือไทย-ไต้หวันมานาน เช่น เอเจนซี่ไต้หวันเปิดสำนักงานในไทย
คูหาไทยได้พื้นที่ใหญ่ 400 ตร.ม. แตกต่างจากบูธทั่วไป ช่วยโปรโมทวรรณกรรมไทยให้โลกเห็นความหลากหลาย สมาคมฯ ผลักดัน Thailand Pavilion เข้างานนานาชาติต่อเนื่อง 2-3 ปี สร้างเครือข่ายและโอกาส
ความท้าทายในการผลักดันหนังสือไทยสู่เวทีโลก
ปัญหาหลักคือต้นทุนแปลภาษา! ผู้อ่านต่างชาติอ่านไทยไม่ได้ ต้องแปลเป็นอังกฤษก่อน แต่แพงและเสี่ยง หากแปลแล้วขายไม่ได้ทุนจม สมาคมฯ จึงเรียกร้องทุนรัฐสนับสนุนแปล ล่าสุด THACCA สนับสนุน 15 เล่มปีที่แล้ว และขยายเป็นภาษาอื่นหากมีสัญญาลิขสิทธิ์ Avocado ก็ลงทุนแปลเองเพื่อเจรจาเร็วขึ้น
มองงานหนังสือไต้หวันเพื่อต่อยอดวงการไทย
ไต้หวันซื้อลิขสิทธิ์ไทยเยอะ โดยเฉพาะนิยายวาย (BL) และยูริ (GL) ที่ไทยเป็น Hub ตัวจริง! งานนานาชาติยังต่อยอดสื่ออื่นๆ เช่น ซีรีส์ ภาพยนตร์ จากประสบการณ์ จักรกฤตจะนำ pitching จากงานต่างประเทศมาทำในสัปดาห์หนังสือไทยที่ศูนย์สิริกิติ์ พร้อมโซนแนะแนวศึกษาการเขียนและ出版จากมหาวิทยาลัย
นอกจากนี้ มีโปรเจกต์เจ๋ง ‘เล่มนี้ที่โลก Read’ รายการเล่าเรื่องหนังสือไทยที่ดังต่างแดน สัมภาษณ์นักเขียน-นักแสดง-เอเจนต์ กองทุนสื่อปลอดภัยสนับสนุน เผยแพร่มีนาคมนี้
ข้อเสนอแนะพัฒนาอุตสาหกรรมหนังสือไทย
ณัฐกรชี้ ประเทศอ่านเข้มแข็งเน้นหนังสือใหม่ไม่ใช่ลดราคา ไทยต้องสร้างฐานผู้อ่านจากเด็ก ด้วยห้องสมุดดีๆ เข้าถึงง่าย มีกิจกรรม รัฐควรใช้งบห้องสมุด ช่วยกระจายความรู้ ลดราคาหนังสือเพราะพิมพ์จำนวนมาก จักรกฤตเสริม ทุนแปลต้องต่อเนื่อง และเพิ่มคนอ่านเพื่อพิมพ์มากขึ้น ลดราคาต่อเล่ม
ในฐานะคนในวงการที่ติดตามมานาน ผมมองว่าการเป็น Guest of Honor ที่ TIBE 2026 คือจุดเปลี่ยนใหญ่ หนังสือไทยกำลังบูมใน entertainment โลก โดยเฉพาะ BL/GL ที่ผสาน tech อย่าง e-book และ adaptation สู่ streaming แนวโน้มคือ hybrid content หนังสือ+ซีรีส์ ลองสนับสนุนนักเขียนไทย ซื้อหนังสือ และติดตามรายการ ‘เล่มนี้ที่โลก Read’ กันเถอะ จะช่วยวงการเติบโต!
ที่มา – มองอุตสาหกรรมหนังสือไทย กับบทบาทในฐานะ Guest of Honor ที่งาน TIBE 2026 ในไต้หวัน