นักวิทยาศาสตร์สร้างร่มใต้น้ำปกป้องแนวปะการัง

เมื่อมหาสมุทรทั่วโลกอุ่นขึ้น แนวปะการังกำลังเผชิญกับวิกฤตการฟอกขาวครั้งใหญ่ อุณหภูมิน้ำที่สูงขึ้น แสงแดดรุนแรง และความเครียดจากสภาพแวดล้อม ทำให้ปะการังขับสาหร่ายขนาดเล็กที่อาศัยอยู่ในเนื้อเยื่อออกมา เมื่อไม่มีสาหร่ายเหล่านี้ ปะการังจะสูญเสียสี กลายเป็นสีขาว และขาดแหล่งอาหารสำคัญ อย่างไรก็ตาม งานวิจัยล่าสุดนำเสนอแนวทางที่เรียบง่ายแต่มีความหวัง นั่นคือ นักวิทยาศาสตร์สร้างร่มใต้น้ำปกป้องแนวปะการัง ด้วยการลดปริมาณแสงแดดที่ส่องถึงปะการังโดยตรง

การทดลองดังกล่าวเกิดขึ้นในบริเวณนิวฟาวด์ฮาร์เบอร์ ฟลอริดาคีย์ส ซึ่งเป็นพื้นที่ที่ปะการังมีความเปราะบางต่อทั้งความร้อนและรังสีจากดวงอาทิตย์ ทีมวิจัยติดตั้งโครงสร้างคล้ายร่มเหนือปะการัง โดยใช้ท่อเป็นโครงและขึงผ้าไนลอนให้ลอยอยู่เหนือพื้นทะเลประมาณ 30 เซนติเมตร โครงสร้างเหล่านี้ถูกยึดกับก้นทะเล เพื่อไม่ให้กระแสน้ำพัดพาไปชนกับปะการังหรือสิ่งมีชีวิตอื่น

นักวิทยาศาสตร์สร้างร่มใต้น้ำปกป้องแนวปะการังได้อย่างไร

ในช่วงฤดูร้อนปี 2024 นักวิจัยติดตั้งร่มจำนวน 20 ชุดเหนือปะการัง 10 กลุ่ม ซึ่งเป็นปะการังสมองสองชนิด ได้แก่ Pseudodiploria clivosa และ Colpophyllia natans จากนั้นจึงเลือกปะการังที่มีลักษณะใกล้เคียงกันอีก 20 กลุ่มไว้เป็นกลุ่มควบคุม โดยไม่ได้ติดตั้งร่ม เพื่อเปรียบเทียบผลลัพธ์อย่างเป็นระบบ

ผลการทดลองพบว่า ร่มใต้น้ำช่วยลดการสัมผัสแสงของปะการังลงได้ประมาณ 60 เปอร์เซ็นต์ ทีมวิจัยสวมอุปกรณ์ดำน้ำลงไปตรวจสอบปะการังทุกสองสัปดาห์ สังเกตการเปลี่ยนแปลงของสี และเก็บตัวอย่างเนื้อเยื่อเพื่อนำไปวิเคราะห์ในห้องปฏิบัติการ การตรวจสอบนี้ช่วยให้นักวิทยาศาสตร์ติดตามทั้งระดับการฟอกขาวและชนิดของสาหร่ายที่ยังคงอาศัยอยู่ในเนื้อเยื่อปะการัง

นักวิทยาศาสตร์สร้างร่มใต้น้ำปกป้องแนวปะการังแล้วเห็นผลจริง

ในช่วงเวลาที่ทำการศึกษา พื้นที่ทดลองมีความเครียดจากความร้อนสูงเป็นอันดับสองเท่าที่เคยบันทึกไว้ แม้สถานการณ์จะรุนแรง แต่ปะการังที่อยู่ใต้ร่มกลับฟอกขาวน้อยกว่าที่คาดไว้ ความแตกต่างเห็นได้ชัดที่สุดในช่วงที่อุณหภูมิน้ำและความเครียดจากความร้อนเพิ่มสูงสุด นอกจากนี้ ปะการังบางส่วนที่เริ่มฟอกขาวไปแล้ว ยังมีสีสันกลับคืนมาอีกด้วย

ข้อค้นพบนี้ทำให้แนวคิดเรื่องการใช้ร่มใต้น้ำมีความน่าสนใจมากขึ้น เพราะไม่ได้ทำหน้าที่เพียงป้องกันความเสียหายเท่านั้น แต่ยังอาจช่วยให้ปะการังฟื้นตัวได้ในระยะหนึ่ง การลดแสงแดดที่มากเกินไปอาจช่วยลดภาระความเครียดของปะการังในช่วงที่น้ำทะเลร้อนผิดปกติ โดยเฉพาะบริเวณที่มีปะการังสำคัญหรือมีโครงการเพาะเลี้ยงปะการังอยู่แล้ว

อย่างไรก็ตาม ปะการังทั้งกลุ่มที่มีร่มและไม่มีร่มต่างก็ฟอกขาวน้อยกว่าที่นักวิจัยคาด และไม่มีปะการังกลุ่มใดตาย นักวิจัยคาดว่าอาจเป็นเพราะคลื่นความร้อนในทะเลทำให้ปะการังส่วนใหญ่มีสาหร่าย Durusdinium อาศัยอยู่ สาหร่ายชนิดนี้ทนความร้อนได้ดี แต่ก็อาจทำให้ปะการังเติบโตช้าลงและมีความเสี่ยงต่อโรคมากขึ้น

ข้อจำกัดของร่มใต้น้ำและสิ่งที่ต้องศึกษาเพิ่มเติม

แม้งานวิจัยจะให้ผลเป็นบวก แต่ยังมีข้อจำกัดหลายประการ ตัวอย่างเนื้อเยื่อถูกเก็บจากบริเวณขอบของปะการังตามเงื่อนไขของใบอนุญาต พื้นที่ดังกล่าวได้รับแสงแดดน้อยกว่าส่วนอื่นและอาจฟอกขาวน้อยกว่าอยู่แล้ว จึงทำให้ความแตกต่างระหว่างปะการังที่มีร่มกับไม่มีร่มไม่ชัดเจนเท่าที่ควร

นักวิจัยยังเชื่อว่า ร่มอาจมีประสิทธิภาพมากกว่านี้หากติดตั้งก่อนที่อุณหภูมิน้ำจะสูงถึงระดับที่ก่อให้เกิดการฟอกขาว การป้องกันล่วงหน้าอาจช่วยให้ปะการังรักษาสาหร่ายที่มีประโยชน์ไว้ได้ และลดความเสียหายตั้งแต่ช่วงเริ่มต้นของคลื่นความร้อน การวางแผนติดตั้งจึงเป็นเรื่องสำคัญไม่แพ้การออกแบบโครงสร้าง

ในอนาคต ทีมวิจัยต้องการศึกษาผลระยะยาวของร่มใต้น้ำ โดยเฉพาะผลต่อการเกิดโรค การเติบโต และการสืบพันธุ์ของปะการัง หากการลดแสงช่วยให้ปะการังแข็งแรงขึ้นหลังผ่านเหตุการณ์ฟอกขาว เทคโนโลยีนี้อาจมีบทบาทในโครงการอนุรักษ์หลายรูปแบบ

• แนวปะการังขนาดเล็ก: สามารถใช้ร่มปกป้องปะการังที่มีความสำคัญทางพันธุกรรมหรือมีคุณค่าต่อระบบนิเวศ
• แหล่งเพาะเลี้ยงปะการัง: ร่มช่วยลดความเครียดของปะการังอ่อนในช่วงคลื่นความร้อน
• พื้นที่ทดลองฟื้นฟู: นักวิจัยสามารถใช้โครงสร้างนี้เปรียบเทียบการฟื้นตัวของปะการังแต่ละชนิด
• แนวปะการังขนาดใหญ่: ต้องพัฒนาโครงสร้างให้แข็งแรง ติดตั้งง่าย และไม่รบกวนกระแสน้ำหรือสัตว์ทะเล

สิ่งสำคัญคือร่มใต้น้ำไม่ใช่ทางออกเดียวของวิกฤตปะการัง การลดอุณหภูมิมหาสมุทรในระยะยาวยังต้องอาศัยการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก การเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสะอาด และความร่วมมือจากหลายประเทศ หากโลกยังคงร้อนขึ้นอย่างต่อเนื่อง ร่มเหล่านี้อาจช่วยปะการังได้เฉพาะบางพื้นที่และในช่วงเวลาจำกัด

แนวคิด นักวิทยาศาสตร์สร้างร่มใต้น้ำปกป้องแนวปะการัง จึงควรถูกมองว่าเป็นเครื่องมือเสริมที่ช่วยซื้อเวลาให้ระบบนิเวศสำคัญ การทดลองนี้แสดงให้เห็นว่าวิธีการที่ไม่ซับซ้อนก็อาจสร้างผลกระทบเชิงบวกได้ หากออกแบบอย่างเหมาะสมและใช้งานในพื้นที่ที่มีความสำคัญสูง ความหวังที่ดีที่สุดคือการนำวิธีนี้ไปทดลองต่อควบคู่กับการแก้ปัญหาโลกร้อนที่ต้นเหตุ หากทุกคนช่วยกันลดแรงกดดันต่อทะเล แนวปะการังอาจมีโอกาสฟื้นตัวและอยู่ต่อไปได้อีกหลายชั่วอายุคน

ที่มา – Scientists Invent Underwater Umbrellas to Protect Coral Reefs—and It Appears to Be Working