นกทะเลกรุบกรอบยิ่งกว่าเดิมด้วยเหตุผลน่าหดหู่

เรื่องของ นกทะเลกรุบกรอบยิ่งกว่าเดิมด้วยเหตุผลน่าหดหู่ อาจฟังดูเหมือนพาดหัวข่าวแปลกประหลาด แต่เบื้องหลังคำว่า “กรุบกรอบ” กลับเป็นวิกฤตสิ่งแวดล้อมที่รุนแรงมาก นักวิจัยในออสเตรเลียพบลูกนกทะเลตัวหนึ่งมีชิ้นส่วนพลาสติกอยู่ในกระเพาะมากถึง 894 ชิ้น นับเป็นสถิติใหม่ที่สะท้อนว่าขยะพลาสติกในมหาสมุทรกำลังส่งผลกระทบต่อสัตว์ป่าอย่างหนักขึ้นเรื่อย ๆ

งานวิจัยจาก Adrift Lab ซึ่งเผยแพร่ในวารสาร Earth’s Future วิเคราะห์ข้อมูลการกินพลาสติกของนกทะเลในออสเตรเลียตลอดระยะเวลา 16 ปี ผลการศึกษาพบว่าการสัมผัสพลาสติกของนกเพิ่มขึ้นอย่างก้าวกระโดดในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา และแนวโน้มนี้สอดคล้องกับปริมาณขยะที่ไหลลงสู่ทะเลมากขึ้น เมื่อขยะลอยอยู่บนผิวน้ำ นกทะเลอาจเข้าใจผิดว่าเป็นอาหาร หรือเป็นสิ่งที่ควรนำกลับไปป้อนลูกนก

นกทะเลกรุบกรอบยิ่งกว่าเดิมด้วยเหตุผลน่าหดหู่

สถิตินี้ไม่ได้เกิดขึ้นเพียงครั้งเดียว เพราะตั้งแต่ปี 2023 เป็นต้นมา จำนวนพลาสติกสูงสุดที่พบในนกแต่ละตัวถูกทำลายสถิติทุกปี ก่อนหน้านี้ นักวิจัยเคยพบลูกนกชนิด shearwater ที่มีพลาสติก 778 ชิ้นอยู่ในร่างกาย แต่สถิติใหม่ 894 ชิ้นแสดงให้เห็นว่าสถานการณ์ยังคงเลวร้ายลง แม้แต่นักวิทยาศาสตร์ที่ติดตามปัญหานี้มานานก็ยังยอมรับว่า พวกเขาเคยคิดว่าตัวเลขเดิมคือกรณีที่เลวร้ายที่สุดแล้ว

พลาสติกทั้ง 894 ชิ้นมีน้ำหนักรวมประมาณ 64.2 กรัม หรือคิดเป็นมากกว่า 15 เปอร์เซ็นต์ของน้ำหนักตัวที่นกชนิดนี้ควรมี หากเปรียบเทียบกับมนุษย์ที่มีน้ำหนัก 80 กิโลกรัม ก็เท่ากับต้องแบกพลาสติกประมาณ 12 กิโลกรัมไว้ในร่างกายตลอดเวลา น้ำหนักดังกล่าวไม่ได้เพียงทำให้นกอิ่มจนไม่สามารถกินอาหารที่มีประโยชน์ได้ แต่ยังอาจทำให้ระบบย่อยอาหารอุดตัน เกิดบาดแผล และทำให้ร่างกายได้รับสารเคมีอันตรายจากพลาสติก

นกทะเลกรุบกรอบยิ่งกว่าเดิมด้วยเหตุผลน่าหดหู่เกิดขึ้นได้อย่างไร

สาเหตุสำคัญคือพ่อแม่นกอาจมองเห็นเศษพลาสติกที่ลอยอยู่กลางมหาสมุทรเป็นอาหาร เมื่อพวกมันกินเข้าไปแล้วบินกลับรัง ลูกนกก็จะได้รับพลาสติกเหล่านั้นโดยไม่รู้ตัว ลูกนกที่ยังเล็กไม่สามารถเลือกอาหารเองได้ จึงต้องพึ่งพาสิ่งที่พ่อแม่นำมาป้อน ผลลัพธ์คือพลาสติกสะสมอยู่ในกระเพาะจำนวนมาก ขณะที่สารอาหารที่จำเป็นต่อการเติบโตกลับลดลง

นักวิจัยยังพบสัดส่วนของฝาขวดและเม็ดพลาสติกเรซิน หรือที่เรียกว่า “นูร์ดเดิล” เพิ่มขึ้นในตัวนก วัสดุเหล่านี้มีขนาดและรูปร่างคล้ายอาหารบางชนิด จึงถูกสัตว์ทะเลเข้าใจผิดได้ง่าย ฝาขวดจำนวนมากหลุดออกจากขวดและไหลลงแม่น้ำหรือทะเล ส่วนนูร์ดเดิลมักใช้เป็นวัตถุดิบในการผลิตพลาสติก แต่สามารถรั่วไหลระหว่างการขนส่งและการจัดเก็บ

ปัญหานี้ทำให้หลายฝ่ายเรียกร้องให้มีกฎหมายจัดการพลาสติกที่เข้มงวดขึ้น โดยเฉพาะมาตรการที่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการรีไซเคิลและลดการหลุดรอดของขยะ หนึ่งในแนวทางที่ถูกพูดถึงคือการกำหนดให้ฝาขวดติดอยู่กับขวดเสมอ วิธีนี้ช่วยลดโอกาสที่ฝาจะถูกทิ้งแยกชิ้นและกลายเป็นขยะในธรรมชาติ หลายประเทศในยุโรปเริ่มใช้แนวทางดังกล่าวแล้ว และอาจเป็นตัวอย่างให้ประเทศอื่นนำไปปรับใช้

ทำไมการลดพลาสติกจึงต้องเร่งทำทันที

แม้มนุษย์จะหยุดผลิตพลาสติกทั้งหมดในวันนี้ ปริมาณพลาสติกในมหาสมุทรก็ยังมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นอีกหลายสิบปี เพราะขยะจำนวนมหาศาลที่มีอยู่แล้วกำลังเคลื่อนตัว กระจายตัว และแตกออกเป็นชิ้นเล็กลงเรื่อย ๆ เมื่อพลาสติกกลายเป็นไมโครพลาสติก การเก็บออกจากทะเลจะทำได้ยากยิ่งขึ้น และอาจเข้าสู่ห่วงโซ่อาหารของสัตว์นานาชนิด

นักวิทยาศาสตร์ที่ทำงานกับนกทะเลต้องนำพลาสติกออกจากกระเพาะของลูกนกจำนวนมาก งานดังกล่าวช่วยให้เราเข้าใจผลกระทบของมลพิษ แต่ก็เป็นงานที่หนักทั้งทางร่างกายและจิตใจ การเห็นสัตว์ตัวเล็ก ๆ ต้องตายจากสิ่งที่มนุษย์ผลิตขึ้น ย่อมสร้างความเครียดและความสิ้นหวังให้กับผู้ปฏิบัติงานอยู่ไม่น้อย อย่างไรก็ตาม ข้อมูลจากภาคสนามมีความสำคัญ เพราะช่วยผลักดันให้สังคมเห็นปัญหาอย่างเป็นรูปธรรม

ทางออกที่เริ่มต้นได้จากทุกคน

ข่าวนี้อาจทำให้รู้สึกหดหู่ แต่ยังมีความพยายามพัฒนาเทคโนโลยีเพื่อจัดการพลาสติกหลายรูปแบบ นักวิจัยบางกลุ่มกำลังเปลี่ยนขยะพลาสติกให้เป็นวัสดุที่ช่วยดูดซับคาร์บอน ขณะที่อีกกลุ่มพัฒนากระบวนการเปลี่ยนพลาสติกเป็นเชื้อเพลิงสะอาด นอกจากนี้ยังมีการศึกษาเชื้อราสีดำบางชนิดที่สามารถย่อยพลาสติกและเปลี่ยนให้เป็นส่วนประกอบที่นำไปใช้ประโยชน์ได้

• ลดการใช้พลาสติกแบบใช้ครั้งเดียว เช่น ถุง หลอด และแก้วพลาสติก
• พกถุงผ้า ขวดน้ำ และกล่องอาหารที่ใช้ซ้ำได้
• แยกขยะให้ถูกต้องก่อนทิ้ง เพื่อเพิ่มโอกาสในการรีไซเคิล
• ไม่ทิ้งฝาขวดหรือขยะลงบนถนน แม่น้ำ และชายหาด
• สนับสนุนธุรกิจและนโยบายที่ลดการใช้พลาสติกตั้งแต่ต้นทาง

นกทะเลกรุบกรอบยิ่งกว่าเดิมด้วยเหตุผลน่าหดหู่ จึงไม่ใช่เพียงเรื่องของสถิติที่น่าตกใจ แต่เป็นสัญญาณเตือนว่าขยะจากชีวิตประจำวันของมนุษย์กำลังเดินทางไปถึงพื้นที่ห่างไกลและส่งผลต่อสัตว์ที่ไม่สามารถปกป้องตัวเองได้ การเปลี่ยนแปลงอาจเริ่มจากการลดพลาสติกชิ้นเล็ก ๆ ในบ้าน แต่สิ่งสำคัญคือเราต้องลงมือทำอย่างต่อเนื่อง พร้อมสนับสนุนกฎหมายและนวัตกรรมที่ช่วยแก้ปัญหาในระดับอุตสาหกรรม หากทุกคนร่วมกันลดขยะตั้งแต่วันนี้ ก็ยังมีโอกาสปกป้องมหาสมุทรและหยุดไม่ให้สถิติอันน่าเศร้านี้เพิ่มขึ้นอีก

ที่มา – These ‘Crunchy’ Seabirds Are Crunchier Than Ever Before—for a Very Grim Reason