ตัน-อิง อิชิตัน ‘ทำจริง ทำต่อเนื่อง’ ทุ่ม 421 ล้านบาท ส่งมอบ ‘หุ่นยนต์อิชิตันดินสอ’ แบ่งเบาภาระหมอ-พยาบาล 8 รพ. นครปฐม
เมื่อเทคโนโลยีไม่ได้อยู่แค่ในจอมือถือ แต่กำลังเดินเข้าไปช่วยงานในโรงพยาบาล เรื่องราวของ หุ่นยนต์อิชิตันดินสอ จึงเป็นอีกหนึ่งกรณีศึกษาที่น่าสนใจมากสำหรับคนที่ติดตามทั้งวงการเทคโนโลยีและประเด็นสังคม เพราะนี่ไม่ใช่เพียงการนำหุ่นยนต์มาโชว์ความล้ำสมัย แต่เป็นการนำ AI มาช่วยแก้ปัญหาความแออัดและภาระงานของบุคลากรทางการแพทย์อย่างเป็นรูปธรรม
บริษัท อิชิตัน กรุ๊ป จำกัด (มหาชน) เดินหน้าโครงการสนับสนุนระบบสาธารณสุขไทยอย่างต่อเนื่อง โดยส่งมอบหุ่นยนต์ AI สัญชาติไทยทั้งรุ่นปกติและรุ่นมินิ รวม 144 เครื่อง ให้โรงพยาบาลรัฐ 8 แห่งในจังหวัดนครปฐม โครงการนี้มีระยะเวลา 3 ปี และใช้งบประมาณรวมกว่า 421 ล้านบาท ตั้งเป้ากระจายหุ่นยนต์ทั้งหมด 480 เครื่องไปยังโรงพยาบาลรัฐ 30 แห่งทั่วประเทศ
ตัน-อิง อิชิตัน ‘ทำจริง ทำต่อเนื่อง’ ทุ่ม 421 ล้านบาท ส่งมอบ ‘หุ่นยนต์อิชิตันดินสอ’ แบ่งเบาภาระหมอ-พยาบาล 8 รพ. นครปฐม
แนวคิดหลักของโครงการคือการให้หุ่นยนต์เข้ามารับช่วงงานที่ต้องทำซ้ำเป็นประจำ เช่น การคัดกรองผู้ป่วย การตอบคำถามเบื้องต้น การแจ้งเตือนรับประทานยา การนำทางภายในโรงพยาบาล และการสื่อสารผ่านวิดีโอคอล เพื่อให้แพทย์ พยาบาล และเจ้าหน้าที่มีเวลาโฟกัสกับการดูแลผู้ป่วยที่ต้องการการตัดสินใจหรือการพูดคุยแบบมนุษย์มากขึ้น
ปัญหาที่โรงพยาบาลรัฐต้องเผชิญมีตั้งแต่จำนวนผู้ป่วยนอกที่มากถึงหลักหลายร้อยหรือหลักพันคนต่อวัน เจ้าหน้าที่ประจำจุดบริการมีจำกัด ไปจนถึงขั้นตอนเอกสารและการประสานงานที่ใช้เวลานาน โรงพยาบาลห้วยพลูสะท้อนภาพนี้ได้ชัดเจน โดยแพทย์หนึ่งคนอาจต้องดูแลผู้ป่วยจำนวนมาก พร้อมให้ข้อมูล จัดคิว และประสานงานไปพร้อมกัน หุ่นยนต์จึงเข้ามาช่วยเป็นด่านหน้า ลดงานซ้ำ และทำให้บุคลากรมีเวลาอยู่กับผู้ป่วยมากขึ้น
หุ่นยนต์ช่วยงานอะไรในโรงพยาบาลบ้าง
- คัดกรองและซักประวัติผู้ป่วยเบื้องต้น
- ตรวจสอบสิทธิ์ ออกบัตร และจัดลำดับคิว
- วัดสัญญาณชีพ เช่น ความดันและส่วนสูง
- ตอบคำถามทั่วไปและแนะนำเส้นทางภายในโรงพยาบาล
- แจ้งเตือนการรับประทานยาและติดตามอาการ
- สื่อสารผ่านระบบวิดีโอคอลเพื่อเพิ่มความปลอดภัยให้ผู้ป่วย
ผลจากการใช้งานจริงระบุว่า หุ่นยนต์ช่วยแบ่งเบางานลงทะเบียนผู้ป่วยได้เฉลี่ย 250–350 รายต่อวัน ลดเวลาการทำงานของแผนกด่านหน้าได้ประมาณ 2–3 ชั่วโมงต่อวัน และลดระยะทางที่พยาบาลหรือเจ้าหน้าที่ต้องเดินตรวจและประสานงานได้ราว 2–3 กิโลเมตรต่อวัน ตัวเลขเหล่านี้อาจดูไม่มากเมื่อมองจากภายนอก แต่สำหรับคนที่ทำงานต่อเนื่องตลอดทั้งวัน เวลาเพียงไม่กี่ชั่วโมงสามารถเปลี่ยนเป็นเวลาพัก เวลาดูแลผู้ป่วย หรือเวลาสำหรับครอบครัวได้อย่างมีความหมาย
แต่ละโรงพยาบาลยังสามารถปรับรูปแบบการใช้งานให้เหมาะกับบริบทของตัวเอง โรงพยาบาลทันตกรรมนำหุ่นยนต์มาช่วยคัดกรอง ซักประวัติ วัดความดัน และส่งข้อมูลเข้าสู่ระบบ HIS ขณะที่โรงพยาบาลจันทรุเบกษาใช้หุ่นยนต์ช่วยตรวจสอบข้อมูลผู้ป่วย ออกบัตรคิว และติดตามผู้สูงอายุในวอร์ด ส่วนโรงพยาบาลพุทธมณฑลนำมาใช้ตอบคำถามที่มีผู้สอบถามซ้ำจำนวนมาก ช่วยให้เจ้าหน้าที่ประชาสัมพันธ์มีเวลาจัดการงานที่ซับซ้อนขึ้น
สำหรับโรงพยาบาลนครชัยศรี หุ่นยนต์ช่วยแก้ปัญหาคอขวดในการซักประวัติและเรียกคิว โดยยังคงให้เจ้าหน้าที่เข้าไปดูแลผู้ป่วยที่ต้องการปฏิสัมพันธ์โดยตรง แนวทางนี้สะท้อนว่า AI ไม่ได้ถูกวางให้เข้ามาแทนที่มนุษย์ทั้งหมด แต่ทำหน้าที่เป็นผู้ช่วย เพื่อให้ทีมแพทย์และพยาบาลทำงานได้มีประสิทธิภาพกว่าเดิม
เทคโนโลยีไทยที่พัฒนาจากการใช้งานจริง
หุ่นยนต์ดินสอได้รับการพัฒนามาถึงเวอร์ชัน 4 โดยทีมบริษัท ซีที เอเซีย โรโบติกส์ จำกัด จุดเด่นสำคัญคือการนำข้อมูลจากการใช้งานจริงมาปรับปรุงระบบ ทั้งกล้อง การรับคำสั่งเสียง การสื่อสารกับผู้สูงอายุ และการแปลงข้อมูลผู้ป่วยให้เป็นข้อมูลมาตรฐานสำหรับแพทย์ นอกจากนี้ยังมีการพัฒนาแนวคิด One Stop Service ที่รวมหลายขั้นตอนของผู้ป่วยนอกไว้ในจุดเดียว ช่วยลดเวลาและความสับสนระหว่างการเข้ารับบริการ
ในอนาคต เทคโนโลยีอาจต่อยอดไปสู่เครื่องมือ AI ทางการแพทย์ เช่น อุปกรณ์วิเคราะห์กลิ่น กล้องตรวจตา และกล้องตรวจลำคอ เพื่อช่วยคัดกรองเบื้องต้น โดยการวินิจฉัยขั้นสุดท้ายยังเป็นหน้าที่ของแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเช่นเดิม จุดสำคัญคือ AI จะช่วยเตรียมข้อมูลให้ละเอียดและรวดเร็วขึ้น ไม่ใช่ตัดสินใจแทนบุคลากรทางการแพทย์โดยไม่มีการตรวจสอบ
อีกประเด็นที่น่าสนใจคือการออกแบบเทคโนโลยีให้เข้ากับผู้ใช้งานจริง ผู้สูงอายุบางคนอาจไม่คุ้นเคยกับหน้าจอหรือระบบดิจิทัล การมีปุ่มกดขนาดใหญ่ คำสั่งเสียง และการแนะนำทีละขั้นตอนจึงมีความสำคัญไม่น้อยกว่าความสามารถด้าน AI ขณะเดียวกัน การรองรับภาษาถิ่น เช่น ภาษาเหนือหรือภาษาอีสาน ก็เป็นโจทย์ที่ต้องใช้เวลาในการพัฒนา เพื่อให้หุ่นยนต์สามารถทำงานได้อย่างทั่วถึงในทุกภูมิภาค
การส่งมอบครั้งนี้จึงมีความหมายมากกว่าการบริจาคอุปกรณ์ เพราะเป็นการสร้างโอกาสให้เทคโนโลยีไทยได้ทดสอบและพัฒนาจากสถานการณ์จริง พร้อมสร้างความมั่นใจให้กับวิศวกร นักพัฒนา และคนรุ่นใหม่ว่า นวัตกรรมฝีมือคนไทยสามารถตอบโจทย์ระดับประเทศได้ หากได้รับการสนับสนุนอย่างต่อเนื่อง
ในมุมมองของผู้เขียน หุ่นยนต์อิชิตันดินสอ เป็นตัวอย่างของเทรนด์ Health Tech ที่น่าจับตา เพราะอนาคตของโรงพยาบาลไม่จำเป็นต้องเลือกระหว่างเทคโนโลยีกับความเป็นมนุษย์ แต่ควรใช้เทคโนโลยีช่วยลดงานซ้ำ เพื่อคืนเวลาให้คนทำงานได้ดูแลคนไข้ด้วยความเข้าใจมากขึ้น หากโครงการนี้มีการเก็บข้อมูล วัดผล และพัฒนาระบบหลังการขายอย่างต่อเนื่อง ก็มีโอกาสกลายเป็นต้นแบบสำคัญของการยกระดับบริการสาธารณสุขไทยในระยะยาว
สำหรับคนทั่วไป การสนับสนุนนวัตกรรมไทยอาจเริ่มต้นได้จากการเปิดใจเรียนรู้และให้โอกาสเทคโนโลยีที่ถูกออกแบบมาเพื่อแก้ปัญหาใกล้ตัว เพราะทุกความเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ล้วนเริ่มจากก้าวเล็กๆ ที่ทำจริงและทำต่อเนื่อง