ซีอีโอ Palantir ชี้กระแสหายนะ AI คือการเลี่ยงความรับผิด

ประเด็นเรื่องปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI อาจทำลายมนุษยชาติ กลับมาเป็นข่าวใหญ่อีกครั้ง หลังมีคำเตือนจากบุคลากรในวงการเทคโนโลยีและการลาออกของพนักงานจากบริษัท AI ชั้นนำ อย่างไรก็ตาม อเล็กซ์ คาร์ป ซีอีโอของ Palantir มองว่ากระแสความกลัวดังกล่าวอาจมีเหตุผลทางธุรกิจซ่อนอยู่มากกว่าที่หลายคนคิด

ในการให้สัมภาษณ์กับ CNBC คาร์ปพูดถึงบริษัทพัฒนา AI ระดับแนวหน้าอย่าง Anthropic และ OpenAI โดยตั้งคำถามว่า เหตุใดบริษัทเหล่านี้จึงพูดถึงความเสี่ยงร้ายแรงของ AI พร้อมเรียกร้องให้รัฐบาลเข้ามากำกับดูแล คาร์ปเชื่อว่าเบื้องหลังอาจไม่ใช่เพียงความกังวลต่ออนาคตของมนุษยชาติ แต่เป็นความพยายามลดความรับผิดทางกฎหมาย หากโมเดล AI สร้างความเสียหายให้กับผู้ใช้งานหรือเจ้าของข้อมูล

ซีอีโอ Palantir ชี้กระแสหายนะ AI คือการเลี่ยงความรับผิด

คาร์ปมองว่า เมื่อบริษัท AI นำข้อมูลจำนวนมหาศาลจากลูกค้าเชิงพาณิชย์ไปใช้ฝึกและพัฒนาโมเดล ความเสี่ยงเรื่องข้อมูลรั่วไหล การนำผลงานไปใช้โดยไม่ได้รับอนุญาต และการฟ้องร้องย่อมเพิ่มขึ้นตามไปด้วย หากเกิดเหตุการณ์ร้ายแรง บริษัทเหล่านี้อาจต้องรับผิดชอบต่อผู้เสียหายจำนวนมาก

คำกล่าวของเขาคือ บริษัท AI อาจต้องการให้รัฐบาลเข้ามาช่วยจำกัดความรับผิด หรืออาจถึงขั้นเข้าถือหุ้นและควบคุมกิจการบางส่วน คาร์ปใช้คำว่า การทำให้บริษัทเป็นของรัฐอาจเป็นทางออก หากไม่มีวิธีอื่นที่จะรองรับความเสี่ยงแบบไม่จำกัดของธุรกิจ AI

ซีอีโอ Palantir ชี้กระแสหายนะ AI คือการเลี่ยงความรับผิดของบริษัท

แนวคิดนี้อาจฟังดูรุนแรง แต่สะท้อนคำถามสำคัญว่า ใครควรรับผิดชอบเมื่อ AI สร้างผลกระทบที่คาดไม่ถึง ปัจจุบันบริษัทเทคโนโลยีมักอธิบายว่าโมเดลของตนมีความสามารถสูงและอาจเปลี่ยนแปลงโลก แต่เมื่อเกิดความผิดพลาด บริษัทกลับไม่สามารถควบคุมผลลัพธ์ทั้งหมดได้ ผู้บริโภคและนักลงทุนจึงต้องการคำตอบที่ชัดเจนมากขึ้น

คาร์ปยังยกกรณีที่ OpenAI ประกาศว่าสามารถแก้ปัญหาทางคณิตศาสตร์ Navier–Stokes ได้สำเร็จ นักคณิตศาสตร์บางส่วนตั้งข้อสงสัยว่าโมเดลของ OpenAI อาจได้รับการปรับปรุงจากข้อมูลที่ผู้ใช้เคยอัปโหลดเข้าไปใน Codex แม้ OpenAI จะปฏิเสธว่าไม่ได้ใช้ผลงานเหล่านั้นโดยตรง แต่บริษัทก็ไม่สามารถยืนยันได้อย่างสมบูรณ์ว่าข้อมูลดังกล่าวไม่ได้ช่วยพัฒนาโมเดลในทางอ้อม

กรณีนี้แสดงให้เห็นปัญหาที่ซับซ้อนของการใช้ข้อมูลฝึก AI เจ้าของข้อมูลอาจไม่รู้ด้วยซ้ำว่าข้อมูลของตนถูกนำไปใช้เพื่ออะไร ขณะที่บริษัท AI อาจมองว่าการใช้ข้อมูลเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการปรับปรุงระบบ เมื่อเส้นแบ่งระหว่างการเรียนรู้ การคัดลอก และการนำไปใช้เชิงพาณิชย์ไม่ชัดเจน โอกาสเกิดข้อพิพาททางกฎหมายจึงสูงขึ้น

ความรับผิดของ AI กับบทบาทของรัฐบาล

คาร์ปตั้งข้อสังเกตว่า ไม่มีอุตสาหกรรมใดที่สามารถประกาศว่าผลิตภัณฑ์ของตัวเองมีความเสี่ยงมหาศาล แล้วเรียกร้องให้รัฐบาลเข้ามารับผิดแทนได้ง่าย ๆ บริษัท AI จึงควรแสดงความรับผิดชอบให้มากกว่าการเปิดเผยความเสี่ยงในเอกสารหรือคำแถลงต่อสาธารณะ

ในมุมมองของเขา ขั้นตอนแรกคือบริษัทต้องยอมรับความเสี่ยงอย่างตรงไปตรงมา จากนั้นต้องอธิบายว่ากำลังทำอะไรเพื่อป้องกันและแก้ไขปัญหา หากบริษัทไม่ดำเนินการอย่างจริงจัง นักลงทุน ลูกค้า และหน่วยงานรัฐก็ควรตั้งคำถามว่า บริษัทมีความรับผิดชอบมากพอหรือไม่

• บริษัทต้องชี้แจงแหล่งที่มาของข้อมูลที่ใช้ฝึก AI
• ต้องมีระบบตรวจสอบผลลัพธ์ที่อาจสร้างความเสียหาย
• ต้องกำหนดผู้รับผิดชอบเมื่อโมเดลทำงานผิดพลาด
• ต้องสื่อสารข้อจำกัดของ AI ให้ผู้ใช้งานเข้าใจ
• ต้องเตรียมเงินทุนและมาตรการเยียวยาสำหรับผู้ได้รับผลกระทบ

อีกประเด็นที่น่าสนใจคือเรื่องการนำบริษัท AI เข้าตลาดหุ้น เดิมทั้ง Anthropic และ OpenAI เคยส่งสัญญาณว่าต้องการเข้าจดทะเบียนในอนาคต แต่ความเสี่ยงด้านกฎหมายและความรับผิดอาจทำให้การเปิดขายหุ้นต่อสาธารณะมีความซับซ้อนมากขึ้น นักลงทุนจำเป็นต้องรู้ว่าบริษัทมีภาระผูกพันอะไรบ้าง และจะจัดการกับคดีความที่อาจเกิดขึ้นอย่างไร

หากบริษัทมีความรับผิดแบบไม่จำกัด มูลค่ากิจการอาจได้รับผลกระทบอย่างหนัก คาร์ปเปรียบเปรยว่านักลงทุนอาจกลายเป็นผู้เสียหาย หากเชื่อว่าตนเองกำลังมองเห็นโอกาส แต่ไม่ทันสังเกตว่าความเสี่ยงที่แท้จริงถูกส่งต่อมายังผู้ถือหุ้นและสังคม

AI จะสร้างประโยชน์ได้ก็ต่อเมื่อมีความรับผิดชอบ

นอกจากประเด็นกฎหมาย คาร์ปยังพูดถึงผลกระทบทางเศรษฐกิจและความเหลื่อมล้ำ เขาเชื่อว่า AI สามารถยกระดับคุณภาพชีวิตของคนส่วนใหญ่ได้ แต่ไม่ควรปล่อยให้ผู้บริหารหรือเจ้าของธุรกิจบางกลุ่มร่ำรวยขึ้นอย่างมหาศาล ขณะที่คนส่วนใหญ่ได้รับประโยชน์เพียงเล็กน้อย

ทัศนะดังกล่าวทำให้การถกเถียงเรื่อง AI ไม่ได้จำกัดอยู่แค่คำถามว่าเทคโนโลยีจะฉลาดขึ้นเพียงใด แต่ยังรวมถึงคำถามว่า ใครเป็นเจ้าของเทคโนโลยี ใครควบคุมข้อมูล และใครต้องรับผิดชอบเมื่อเกิดผลเสีย การกำกับดูแลที่ดีจึงควรสร้างสมดุลระหว่างการส่งเสริมนวัตกรรมกับการคุ้มครองสังคม

สำหรับผู้ใช้งานทั่วไป สิ่งสำคัญคืออย่าเชื่อคำโฆษณาของบริษัท AI โดยไม่ตรวจสอบ ควรหลีกเลี่ยงการป้อนข้อมูลส่วนตัวหรือข้อมูลลับลงในระบบที่ยังไม่ทราบนโยบายการจัดเก็บอย่างชัดเจน และควรตรวจสอบคำตอบจาก AI ก่อนนำไปใช้ในงานสำคัญ

ท้ายที่สุด ซีอีโอ Palantir ชี้กระแสหายนะ AI คือการเลี่ยงความรับผิด อาจเป็นเพียงมุมมองของผู้บริหารคนหนึ่ง แต่เป็นมุมมองที่ชวนให้ทุกฝ่ายกลับมาถามถึงความโปร่งใสและความรับผิดชอบของบริษัท AI หากเทคโนโลยีนี้จะมีบทบาทต่อเศรษฐกิจและชีวิตประจำวันมากขึ้น บริษัทก็ควรพิสูจน์ให้เห็นว่าพวกเขาพร้อมรับผิดชอบต่อผลลัพธ์ ไม่ใช่เพียงเรียกร้องให้รัฐบาลเข้ามาช่วยรับความเสี่ยงแทน

ในความเห็นของเรา การพัฒนา AI ไม่ควรถูกหยุดเพราะความกลัว แต่ต้องเดินหน้าพร้อมกติกาที่ชัดเจน การตรวจสอบที่เข้มงวด และความรับผิดชอบที่ระบุผู้รับผิดชอบได้จริง ผู้ใช้งาน นักลงทุน และสังคมควรติดตามประเด็นนี้อย่างใกล้ชิด เพราะอนาคตของ AI ไม่ได้ขึ้นอยู่กับความฉลาดของโมเดลเพียงอย่างเดียว แต่ขึ้นอยู่กับความรับผิดชอบของผู้สร้างด้วย

ที่มา – Palantir CEO Says AI Apocalypse Hype Is Mostly About Dodging Liability