แบคทีเรียในถ้ำน้ำแข็ง 5,000 ปี ทนยาปฏิชีวนะ
หลายสิบปีที่ผ่านมา ยาปฏิชีวนะคือด่านหน้าสำคัญในการต่อสู้กับการติดเชื้อแบคทีเรียของมนุษย์ แต่ยาเหล่านี้ก็ก่อให้เกิดปัญหา “ซูเปอร์บั๊ก” ที่ดื้อยา ล่าสุด นักวิจัยค้นพบสายพันธุ์แบคทีเรียโบราณที่พัฒนาความสามารถนี้ได้ตั้งแต่ก่อนที่มนุษย์จะประดิษฐ์ยาปฏิชีวนะเสียอีก!
แบคทีเรียในถ้ำน้ำแข็ง 5,000 ปี ทนยาปฏิชีวนะ
การศึกษาที่ตีพิมพ์ในวารสาร Frontiers in Microbiology เปิดเผยถึง Psychrobacter SC65A.3 สายพันธุ์แบคทีเรียที่ถูกแช่แข็งอยู่ในชั้นน้ำแข็งถ้ำอายุ 5,000 ปี ในโรมาเนีย การทดสอบพบว่ามันทนทานต่อยาปฏิชีวนะสมัยใหม่ถึง 10 ชนิด และมียีนที่เกี่ยวข้องกับการดื้อยามากกว่า 100 ยีน แม้จะไม่เคยสัมผัสยาเหล่านี้มาก่อน
“การศึกษาจุลินทรีย์อย่าง Psychrobacter SC65A.3 ที่ดึงมาจากชั้นน้ำแข็งถ้ำโบราณ ช่วยให้เราเข้าใจว่าการดื้อยาปฏิชีวนะเกิดขึ้นตามธรรมชาติในสิ่งแวดล้อม ก่อนที่ยาปฏิชีวนะสมัยใหม่จะถูกใช้งาน” ดร. Cristina Purcarea นักวิจัยอาวุโสจากสถาบันชีววิทยา บูคาเรสต์ สถาบันวิชาการแห่งโรมาเนีย กล่าว
ภัยคุกคามจากการดื้อยาปฏิชีวนะทั่วโลก
การดื้อยาปฏิชีวนะเป็นภัยร้ายต่อสุขภาพสาธารณะทั่วโลก ในสหรัฐอเมริกาแต่ละปีมีผู้ติดเชื้อดื้อยากว่า 2.8 ล้านราย และเสียชีวิตกว่า 35,000 ราย ตามรายงานของ CDC ปี 2019 ปัญหานี้เพิ่มขึ้นควบคู่กับการใช้ยาปฏิชีวนะที่มากเกินไป
การดื้อยาเป็นตัวอย่างคลาสสิกของการคัดเลือกโดยธรรมชาติ เมื่อจุลินทรีย์สัมผัสยา ส่วนใหญ่จะตาย แต่ผู้รอดชีวิตที่มียีนป้องกันจะถ่ายทอดไปยังรุ่นต่อไป สร้างซูเปอร์บั๊กขึ้นมา แม้การสัมผัสยาจะเร่งกระบวนการ แต่ยีนเหล่านี้เกิดจากกลายพันธุ์สุ่มและการแข่งขันในธรรมชาติ ที่ซึ่งจุลินทรีย์หลายชนิดผลิตสารต้านจุลชีพของตัวเอง
แบคทีเรีย Psychrobacter SC65A.3 คือตัวอย่างชัดเจน นักวิจัยขุดแกนน้ำแข็งยาว 25 เมตรจากถ้ำ Scarisoara ในภาคตะวันตกเฉียงเหนือของโรมาเนีย ซึ่งบันทึกประวัติศาสตร์ภูมิอากาศ 13,000 ปี รวมชั้นน้ำแข็ง 5,000 ปีที่พบแบคทีเรียนี้
ในห้องแล็บ พวกเขาคัดแยกสายพันธุ์ต่างๆ และถอดรหัสจีโนม พบว่ามันรอดชีวิตในอุณหภูมิต่ำและมีกลไกต้านยา เมื่อทดสอบกับยา 28 ตัว พบว่าทนได้ 10 ตัว ซึ่งใช้รักษาโรครุนแรงอย่างวัณโรค คอลิติส และการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ
- ทนยาปฏิชีวนะ 10 ชนิดที่ใช้รักษาโรคทั่วไป
- มียีนต้านกว่า 100 ยีน
- เกิดจากการวิวัฒนาการธรรมชาติ
ผลการศึกษานี้ชี้ให้เห็นภัยคุกคามที่ถูกละเลยจาก การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ หากน้ำแข็งละลาย แบคทีเรียเหล่านี้อาจหลุดรอดและถ่ายทอดยีนดื้อยาไปยังแบคทีเรียสมัยใหม่ เพิ่มปัญหาโลก
“เมื่ออุณหภูมิโลกสูงขึ้น ความเสี่ยงที่ซูเปอร์บั๊กโบราณจะถูกปล่อยสู่สิ่งแวดล้อมก็ยิ่งมาก” ดร. Purcarea กล่าว แต่การศึกษานี้ก็เปิดโอกาสค้นพบเอนไซม์ใหม่และสารต้านจุลชีพ จีโนม SC65A.3 มียีน 11 ตัวที่อาจกำจัดแบคทีเรีย เชื้อรา และไวรัสอื่นๆ และยีนลึกลับเกือบ 600 ตัว ที่อาจนำไปสู่ยาใหม่และนวัตกรรมชีวเทคโนโลยี
“แบคทีเรียโบราณเหล่านี้จำเป็นต่อวิทยาศาสตร์และการแพทย์ แต่ต้องจัดการอย่างระมัดระวังเพื่อป้องกันการแพร่กระจาย” ดร. Purcarea กล่าว
การค้นพบนี้เตือนใจเราว่าปัญหาดื้อยาไม่ได้เกิดจากมนุษย์เท่านั้น แต่เป็นส่วนหนึ่งของธรรมชาติ ลองคิดดูสิ ถ้าน้ำแข็งขั้วโลกละลาย เราจะเจออะไรอีก? มาร่วมติดตามข่าววิทยาศาสตร์ที่น่าตื่นเต้นแบบนี้ และแชร์ความคิดเห็นของคุณด้านล่างนะ!
ที่มา – Bacteria Frozen Inside 5,000-Year-Old Ice Cave Is Crazy Resistant to Antibiotics