เงิน 12,000 ล้านดอลลาร์จากเวเนซุเอลาอยู่ที่ไหน?

คำถามว่า เงิน 12,000 ล้านดอลลาร์จากเวเนซุเอลาอยู่ที่ไหน? กำลังกลายเป็นประเด็นใหญ่ที่สะท้อนความกังวลเกี่ยวกับความโปร่งใส การจัดการทรัพยากรธรรมชาติ และความรับผิดชอบของรัฐบาลสหรัฐฯ ตามรายงานที่อ้างถึง เอกสารลับของบริษัทบริการทางการเงิน KPMG ระบุว่า สหรัฐฯ เก็บเงินจากการส่งออกทรัพยากรธรรมชาติของเวเนซุเอลาได้ประมาณ 12,000 ล้านดอลลาร์ หลังจากรัฐบาลของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์เข้าควบคุมกระบวนการดังกล่าว

รายงานข่าวระบุว่า เงินส่วนใหญ่ถูกส่งกลับไปยังเวเนซุเอลา แต่ประเด็นสำคัญคือยังไม่มีคำตอบที่ชัดเจนว่าเงินอยู่ที่ใด ใครเป็นผู้รับเงินขั้นสุดท้าย และเงินถูกนำไปใช้เพื่อประโยชน์ของประชาชนจริงหรือไม่ ตัวเลขดังกล่าวจึงไม่ได้เป็นเพียงเรื่องบัญชี แต่เกี่ยวข้องกับสิทธิของประเทศเจ้าของทรัพยากร รวมถึงการตรวจสอบการใช้อำนาจระหว่างประเทศ

เงิน 12,000 ล้านดอลลาร์จากเวเนซุเอลาอยู่ที่ไหน?

เอกสารของ KPMG ครอบคลุมช่วงเวลาตั้งแต่วันที่ 3 มกราคมจนถึงสิ้นเดือนกันยายน โดยระบุว่ามีเงินประมาณ 12,260 ล้านดอลลาร์ไหลเข้าสู่บัญชีที่เรียกว่า Venezuela Custody Account หรือบัญชีดูแลทรัพย์สินเวเนซุเอลา บัญชีนี้อยู่ภายใต้การบริหารของกระทรวงการคลังสหรัฐฯ เพื่อจัดการรายได้จากทรัพยากรธรรมชาติของเวเนซุเอลา โดยเฉพาะน้ำมัน

อย่างไรก็ตาม เมื่อถึงวันที่ 30 กันยายน บัญชีดังกล่าวมีเงินคงเหลือประมาณ 170 ล้านดอลลาร์เท่านั้น นั่นหมายความว่าเงินจำนวนมหาศาลถูกเบิกจ่ายหรือโอนออกไปในระยะเวลาไม่นาน แม้ฝ่ายบริหารจะอธิบายว่าเงินถูกส่งกลับไปยังเวเนซุเอลา แต่คำว่า “ส่งกลับ” ยังคลุมเครือมาก เพราะไม่ได้บอกว่าเงินถูกส่งให้หน่วยงานใด ผ่านระบบใด หรือมีผู้รับผลประโยชน์รายใดอยู่เบื้องหลัง

เงิน 12,000 ล้านดอลลาร์จากเวเนซุเอลาอยู่ที่ไหน และใครตรวจสอบ?

บัญชีนี้เดิมมีแผนให้ดำเนินการจากกาตาร์ ก่อนจะเกิดเสียงคัดค้านจากสมาชิกพรรคเดโมแครตและผู้เชี่ยวชาญด้านจริยธรรมทางการเมือง จากนั้นจึงมีการเปิดบัญชีที่ธนาคารซิตี้แบงก์ในนครนิวยอร์ก การเปลี่ยนสถานที่จัดการเงินไม่ได้ทำให้ข้อสงสัยหมดไป ตรงกันข้าม หลายฝ่ายมองว่าบัญชีที่มีเงินจำนวนมากควรอยู่ภายใต้การตรวจสอบที่เปิดเผยและตรวจสอบย้อนกลับได้

กระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ เคยให้คำมั่นต่อรัฐสภาว่าจะมีการตรวจสอบบัญชีเป็นรายไตรมาส แต่ฝ่ายนิติบัญญัติบางส่วนระบุว่ายังไม่ได้รับรายงานที่ครบถ้วนและตรงเวลา หากไม่มีรายงานอิสระที่เปิดเผยต่อสาธารณะ ประชาชนก็ยากที่จะประเมินว่าการโอนเงินเป็นไปตามกฎหมายหรือมีการจัดสรรอย่างเป็นธรรม

• ยอดเงินที่ไหลเข้าสู่บัญชี: ประมาณ 12,260 ล้านดอลลาร์
• ยอดคงเหลือปลายเดือนกันยายน: ประมาณ 170 ล้านดอลลาร์
• ข้ออ้างของรัฐบาล: เงินส่วนใหญ่ถูกส่งกลับไปสนับสนุนเวเนซุเอลา
• ปัญหาหลัก: ยังไม่ทราบผู้รับเงินขั้นสุดท้ายและวิธีใช้เงินอย่างชัดเจน

นอกจากคำถามด้านบัญชีแล้ว ยังมีข้อถกเถียงด้านกฎหมายระหว่างประเทศ เนื้อหาต้นทางกล่าวหาว่าการจับกุมผู้นำต่างประเทศและการนำรายได้จากทรัพยากรของประเทศนั้นมาอยู่ภายใต้การควบคุมของรัฐบาลอื่น อาจเป็นการละเมิดหลักอธิปไตยและกฎหมายระหว่างประเทศอย่างร้ายแรง การกล่าวอ้างเช่นนี้ควรได้รับการตรวจสอบจากองค์กรอิสระและผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายระหว่างประเทศ ไม่ควรตัดสินจากคำแถลงของฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งเพียงฝ่ายเดียว

ประเด็นที่น่ากังวลยิ่งกว่าคือ แม้เงินจะถูกส่งกลับไปยังเวเนซุเอลาจริง ก็ไม่ได้หมายความว่าเงินจะถูกใช้เพื่อประโยชน์ของประชาชนในวงกว้างโดยอัตโนมัติ เงินอาจถูกนำไปพยุงค่าเงิน ชำระหนี้ สนับสนุนหน่วยงานรัฐ หรือไหลไปยังกลุ่มบุคคลที่มีอำนาจก็ได้ การบอกว่าเงินถูกใช้เพื่อพยุงสกุลเงินจึงต้องมีข้อมูลประกอบ เช่น รายการโอนเงิน ผู้รับเงิน อัตราแลกเปลี่ยน และผลลัพธ์ที่ประชาชนได้รับ

รายงานข่าวยังตั้งข้อสังเกตว่า ความเร็วของการเบิกจ่ายอาจสนับสนุนคำกล่าวอ้างของเจ้าหน้าที่สหรัฐฯ ที่ระบุว่าประเทศเป็นเพียงผู้ดูแลทรัพย์สิน ไม่ใช่ผู้ครอบครองเงิน แต่การโอนเงินได้รวดเร็วไม่ได้พิสูจน์ว่าการบริหารจัดการมีเจตนาดีหรือโปร่งใส หากไม่มีข้อมูลปลายทาง การเคลื่อนย้ายเงินอย่างรวดเร็วอาจทำให้การตรวจสอบยากขึ้นด้วยซ้ำ

กรณีนี้จึงควรพิจารณาจากหลักฐานมากกว่าคำพูดทางการเมือง ประชาชนควรได้เห็นรายงานตรวจสอบฉบับเต็ม รายชื่อหน่วยงานผู้รับเงิน หลักเกณฑ์การอนุมัติ และรายละเอียดว่าเงินจากน้ำมันถูกนำไปใช้กับโครงการใดบ้าง สื่อมวลชนและรัฐสภาก็ควรติดตามเรื่องนี้ต่อเนื่อง โดยเฉพาะเมื่อเงินจำนวนดังกล่าวมาจากทรัพยากรของประเทศที่ประชาชนควรมีสิทธิรับรู้และมีส่วนร่วมในการกำหนดอนาคต

ท้ายที่สุด คำถามว่า เงิน 12,000 ล้านดอลลาร์จากเวเนซุเอลาอยู่ที่ไหน? ยังไม่มีคำตอบที่น่าเชื่อถือเพียงพอ จนกว่าจะมีการเปิดเผยข้อมูลทางการเงินอย่างละเอียดและมีหน่วยงานอิสระตรวจสอบ หากคุณเห็นว่าความโปร่งใสเรื่องทรัพยากรธรรมชาติเป็นเรื่องสำคัญ ควรติดตามรายงานใหม่ ๆ และสนับสนุนการตรวจสอบที่เปิดเผยต่อสาธารณะ เพราะเงินจำนวนมหาศาลไม่ควรหายไปจากสายตาประชาชนโดยไม่มีคำอธิบาย

ที่มา – Where’s the $12 Billion Extracted by the Trump Regime From Venezuela?