ศาลให้ประกัน ‘ชวนหลิง จาง’ พร้อม 2 นอมินีไทย ระหว่างอุทธรณ์ หลังสั่งจำคุก 2-4 ปี คดีสวมสิทธิรับเหมาสร้างตึก สตง. ถล่ม
ศาลอาญามีคำสั่งอนุญาตให้ประกันตัว ‘ชวนหลิง จาง’ พร้อม 2 นอมินีไทย ระหว่างอุทธรณ์ หลังสั่งจำคุก 2-4 ปี คดีสวมสิทธิรับเหมาสร้างตึก สตง. ถล่ม หลังจากมีคำพิพากษาคดีบริษัทนอมินีรับเหมางานก่อสร้างอาคารสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน หรือ สตง. แห่งใหม่ ซึ่งพังถล่มเมื่อวันที่ 28 มีนาคม 2568 เหตุการณ์ดังกล่าวสร้างความสูญเสียต่อชีวิตและทรัพย์สินเป็นจำนวนมาก และกลายเป็นคดีที่สังคมจับตามองอย่างต่อเนื่อง
คดีนี้เกี่ยวข้องกับบริษัท ไชน่า เรลเวย์ นัมเบอร์ 10 (ประเทศไทย) จำกัด รวมถึงกลุ่มกรรมการและผู้ถือหุ้น ได้แก่ ชวนหลิง จาง ชาวจีน โสภณ มีชัย ประจวบ ศิริเขตร และมนัส ศรีอนันต์ โดยพนักงานอัยการฝ่ายคดีพิเศษ 5 เป็นโจทก์ยื่นฟ้องต่อศาลอาญาในข้อหาที่เกี่ยวข้องกับการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวและการถือหุ้นแทน หรือที่เรียกกันทั่วไปว่า ‘นอมินี’
ศาลให้ประกัน ‘ชวนหลิง จาง’ พร้อม 2 นอมินีไทย ระหว่างอุทธรณ์
หลังศาลอ่านคำพิพากษา จำเลยที่ 2 คือ ชวนหลิง จาง จำเลยที่ 3 คือ โสภณ และจำเลยที่ 5 คือ มนัส ได้ยื่นคำร้องขอปล่อยตัวชั่วคราวระหว่างการอุทธรณ์คดี ศาลพิจารณาแล้วมีคำสั่งอนุญาตให้ประกันตัวจำเลยทั้ง 3 ราย โดยการประกันตัวระหว่างอุทธรณ์ไม่ได้หมายความว่าคดีสิ้นสุด แต่เป็นสิทธิของจำเลยในการต่อสู้คดีตามกระบวนการยุติธรรม
ส่วนประจวบ จำเลยที่ 4 ไม่ได้ยื่นคำร้องขอประกันตัว เนื่องจากอยู่ระหว่างถูกคุมขังในคดีอื่น ขณะที่บริษัทจำเลยที่ 1 ถูกศาลลงโทษปรับ 1,000,000 บาท และมีคำสั่งให้เลิกกิจการ ซึ่งถือเป็นบทลงโทษที่ส่งผลโดยตรงต่อสถานะทางธุรกิจของบริษัท
ศาลชี้ประเด็นการถือหุ้นแทนและการเลี่ยงกฎหมาย
จากการพิจารณาพยานหลักฐาน ศาลเห็นว่าบริษัทดังกล่าวมีวัตถุประสงค์ประกอบกิจการก่อสร้างอย่างชัดเจน และชวนหลิง จาง เป็นผู้มีอำนาจบริหารและลงนามในสัญญามาโดยตลอด ขณะที่ผู้ถือหุ้นชาวไทยบางรายถูกมองว่าเป็นผู้ถือหุ้นแทนบุคคลต่างด้าวในลักษณะอำพราง หรือเป็นนอมินี
ศาลวินิจฉัยว่าบริษัทมีบริษัทแม่อยู่ต่างประเทศ จึงเข้าข่ายเป็นบริษัทต่างด้าวที่ต้องปฏิบัติตามข้อจำกัดของกฎหมายไทย โดยเฉพาะพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542 ประเด็นสำคัญของคดีจึงไม่ได้อยู่เพียงเรื่องโครงสร้างผู้ถือหุ้น แต่ยังเกี่ยวข้องกับความโปร่งใสในการเข้าร่วมประมูลงานของรัฐและการแข่งขันที่เป็นธรรมระหว่างผู้ประกอบการ
ศาลยังเห็นว่าการจัดโครงสร้างบริษัทในลักษณะดังกล่าวเป็นการเลี่ยงกฎหมายเพื่อเข้าร่วมประมูลงานรัฐต่อเนื่องหลายปี การที่จำเลยชาวไทยใช้สถานะพลเมืองเพื่อเอื้อประโยชน์แก่บุคคลต่างด้าว อาจสร้างความเสียหายต่อผู้ประกอบการรายอื่นและกระทบต่อประโยชน์ของประเทศ แม้ชวนหลิง จาง จะชำระเงินเยียวยาให้แก่ญาติผู้เสียชีวิตและผู้ได้รับบาดเจ็บแล้ว แต่ศาลเห็นว่าไม่อาจทดแทนความสูญเสียที่เกิดขึ้นได้ทั้งหมด
รายละเอียดคำพิพากษาจำเลยทั้ง 5 ราย
- บริษัท ไชน่า เรลเวย์ นัมเบอร์ 10 (ประเทศไทย) จำกัด: ปรับ 1,000,000 บาท และสั่งเลิกกิจการ
- ชวนหลิง จาง: จำคุก 3 ปี และปรับ 1,000,000 บาท
- โสภณ มีชัย และมนัส ศรีอนันต์: มีความผิดฐานเป็นกรรมการและถือหุ้นแทนต่างด้าว หลังลดโทษหนึ่งในห้า เหลือจำคุก 4 ปี 9 เดือน 18 วัน และปรับ 1,600,000 บาท พร้อมสั่งให้เลิกช่วยเหลือและเลิกถือหุ้นในบริษัท
- ประจวบ ศิริเขตร: มีความผิดฐานถือหุ้นแทนต่างด้าว หลังลดโทษหนึ่งในห้า เหลือจำคุก 2 ปี 4 เดือน 24 วัน และปรับ 800,000 บาท โดยให้นับโทษต่อจากคดีทุจริต ‘พ่อทิพย์’
สำหรับภาพรวมของคดี หลายคนอาจจดจำจากพาดหัวข่าวว่าเป็นคดีที่มีคำสั่งจำคุกกลุ่มจำเลยประมาณ 2-4 ปี อย่างไรก็ตาม เมื่อดูรายละเอียดคำพิพากษาแต่ละรายจะพบว่าระยะเวลาจำคุกแตกต่างกันไปตามบทบาทและข้อหาของจำเลย การแยกข้อมูลในส่วนนี้ช่วยให้เข้าใจคำพิพากษาได้ชัดเจนมากขึ้น
กรณี ศาลให้ประกัน ‘ชวนหลิง จาง’ พร้อม 2 นอมินีไทย ระหว่างอุทธรณ์ หลังสั่งจำคุก 2-4 ปี คดีสวมสิทธิรับเหมาสร้างตึก สตง. ถล่ม จึงเป็นอีกหนึ่งประเด็นที่สะท้อนความสำคัญของการตรวจสอบโครงสร้างบริษัท ผู้ถือหุ้น และอำนาจบริหารที่แท้จริง โดยเฉพาะบริษัทที่เข้าร่วมโครงการก่อสร้างของรัฐ ซึ่งควรมีระบบตรวจสอบที่รัดกุมตั้งแต่ขั้นตอนการยื่นประมูลไปจนถึงการดำเนินงานจริง
ขณะเดียวกัน คดีอาญาหลักที่เกี่ยวข้องกับการก่อสร้างอาคาร สตง. ถล่ม ซึ่งมีเปรมชัย กรรณสูต อดีตประธานบริหารบริษัท อิตาเลียนไทย ดีเวล๊อปเมนต์ จำกัด (มหาชน) กับพวกเป็นจำเลย ยังอยู่ระหว่างขั้นตอนการสืบพยานของศาลอาญา จึงต้องติดตามต่อว่าพยานหลักฐานและคำวินิจฉัยในคดีดังกล่าวจะนำไปสู่ข้อสรุปอย่างไร
ในมุมมองของผู้ติดตามข่าว คดีนี้ควรเป็นบทเรียนสำคัญให้ภาครัฐยกระดับการตรวจสอบนิติบุคคลและผู้รับเหมาที่เข้าร่วมโครงการขนาดใหญ่ พร้อมเปิดเผยข้อมูลที่ประชาชนตรวจสอบได้ง่ายขึ้น เพราะความโปร่งใสไม่ได้ช่วยแค่ป้องกันการใช้ผู้ถือหุ้นแทนเท่านั้น แต่ยังช่วยสร้างความเชื่อมั่นต่อมาตรฐานความปลอดภัยและการใช้งบประมาณของประเทศด้วย ผู้อ่านควรติดตามความคืบหน้าของการอุทธรณ์และคดีหลักอย่างใกล้ชิด เพื่อทำความเข้าใจข้อเท็จจริงจากกระบวนการยุติธรรมอย่างรอบด้าน
