ยศชนันถก 23 ยักษ์ใหญ่ธุรกิจสหรัฐฯ เร่งสร้างกำลังคนรับอุตสาหกรรมแห่งอนาคต ย้ำไทยไม่แข่งค่าแรงถูก มุ่งสู่ห่วงโซ่มูลค่าสูง
ประเทศไทยกำลังเดินหน้าเปลี่ยนบทบาทจากฐานการผลิตที่แข่งขันด้วยต้นทุนแรงงาน ไปสู่ประเทศที่สร้างมูลค่าด้วยนวัตกรรม เทคโนโลยี และบุคลากรทักษะสูง สะท้อนจากการหารือระหว่าง ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม หรือ อว. กับคณะผู้แทนสภาธุรกิจสหรัฐ-อาเซียน (US-ASEAN Business Council: USABC)
ประเด็นสำคัญของการพบปะครั้งนี้คือ ยศชนันถก 23 ยักษ์ใหญ่ธุรกิจสหรัฐฯ เร่งสร้างกำลังคนรับอุตสาหกรรมแห่งอนาคต ย้ำไทยไม่แข่งค่าแรงถูก มุ่งสู่ห่วงโซ่มูลค่าสูง โดยมีผู้บริหารระดับสูงจากบริษัทชั้นนำของสหรัฐฯ 23 แห่งเข้าร่วม อาทิ Google, Boeing, Axon, Amazon, Reckitt และ Lubrizol การหารือมุ่งเน้นการพัฒนากำลังคน การสร้างระบบนิเวศนวัตกรรม และการทำให้ภาคธุรกิจไทยมีส่วนร่วมกับการลงทุนจากต่างประเทศมากขึ้น
ยศชนันถก 23 ยักษ์ใหญ่ธุรกิจสหรัฐฯ เร่งสร้างกำลังคนรับอุตสาหกรรมแห่งอนาคต ย้ำไทยไม่แข่งค่าแรงถูก มุ่งสู่ห่วงโซ่มูลค่าสูง
ศ.ดร.ยศชนันย้ำว่า ไทยไม่ควรใช้แรงงานราคาถูกเป็นจุดขายหลักอีกต่อไป เพราะต้นทุนแรงงานปรับตัวสูงขึ้น และการแข่งขันในเศรษฐกิจยุคใหม่ไม่ได้วัดกันเฉพาะค่าแรง แต่ยังรวมถึงคุณภาพแรงงาน ความสามารถด้านดิจิทัล โครงสร้างพื้นฐาน เทคโนโลยี และศักยภาพในการวิจัยและพัฒนา
แนวทางใหม่ของไทยคือการยกระดับการผลิตสินค้าและบริการที่มีมูลค่าสูง โดยใช้นวัตกรรมเป็นเครื่องยนต์ขับเคลื่อน พร้อมต่อยอดจุดแข็งที่มีอยู่ เช่น อุตสาหกรรมอาหาร การแพทย์ การบิน ดิจิทัลคอนเทนต์ อิเล็กทรอนิกส์ ยานยนต์สมัยใหม่ และบริการสุขภาพ เป้าหมายไม่ได้มีเพียงการดึงดูดบริษัทต่างชาติให้เข้ามาตั้งฐานการผลิตเท่านั้น แต่ต้องทำให้บริษัทไทย มหาวิทยาลัย และผู้ประกอบการรายย่อยเข้าไปอยู่ในห่วงโซ่มูลค่าระดับโลกอย่างแท้จริง
หัวใจสำคัญจึงอยู่ที่การสร้างบุคลากรให้ตรงกับความต้องการของอุตสาหกรรม ตั้งแต่ทักษะด้านปัญญาประดิษฐ์ วิทยาศาสตร์ข้อมูล ความปลอดภัยไซเบอร์ วิศวกรรมขั้นสูง ไปจนถึงทักษะสร้างสรรค์และการจัดการนวัตกรรม หากระบบการศึกษาไทยสามารถทำงานร่วมกับภาคเอกชนได้ใกล้ชิดมากขึ้น นักเรียน นักศึกษา และคนทำงานจะมีโอกาสเรียนรู้จากโจทย์จริง และพร้อมเข้าสู่ตลาดแรงงานที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว
ความร่วมมือจากบริษัทเทคโนโลยีและอุตสาหกรรมชั้นนำ
Google เสนอแนวคิดการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้าน AI และการยกระดับความปลอดภัยบนโลกออนไลน์ โดยให้ความสำคัญกับการเข้าถึงเทคโนโลยีอย่างทั่วถึง ไม่ทิ้งคนไทยกลุ่มใดไว้ข้างหลัง ประเด็นนี้มีความสำคัญอย่างมาก เพราะ AI กำลังกลายเป็นเครื่องมือพื้นฐานของธุรกิจ การศึกษา และการบริการภาครัฐ
ขณะที่ Axon สนใจทำงานร่วมกับมหาวิทยาลัยไทย เพื่อพัฒนาเทคโนโลยีให้เหมาะกับบริบทของประเทศ โดยเฉพาะ AI ที่รองรับภาษาไทย ความร่วมมือลักษณะนี้อาจช่วยให้เกิดนวัตกรรมที่เข้าใจผู้ใช้งานในประเทศมากขึ้น ทั้งยังเปิดโอกาสให้นักวิจัยไทยได้ทำงานกับโจทย์จริงและเทคโนโลยีระดับสากล
ด้าน Boeing เตรียมสนับสนุนการสร้างบุคลากรในอุตสาหกรรมการบิน ทั้งนักบินและช่างเทคนิคซ่อมบำรุง ซึ่งเป็นสาขาที่ต้องอาศัยมาตรฐานสูงและการฝึกปฏิบัติอย่างต่อเนื่อง หากไทยพัฒนาคนกลุ่มนี้ได้เพียงพอ ก็จะช่วยเสริมความแข็งแกร่งให้กับอุตสาหกรรมการบินและบริการที่เกี่ยวข้องในระยะยาว
ส่วน Reckitt หรือ Mead Johnson เสนอให้ไทยปรับเกณฑ์การกล่าวอ้างด้านโภชนาการและสุขภาพให้สอดคล้องกับมาตรฐานสากล เพื่อสนับสนุนการวิจัยและพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่ ขณะที่ Lubrizol แสดงความพร้อมขยายฐานการวิจัยและนวัตกรรมในประเทศไทย ซึ่งอาจสร้างทั้งงานคุณภาพสูงและโอกาสถ่ายทอดองค์ความรู้ให้กับบุคลากรไทย
โอกาสของคนไทยในเศรษฐกิจมูลค่าสูง
สำหรับประชาชนทั่วไป การเปลี่ยนผ่านครั้งนี้หมายความว่าทักษะการทำงานจะมีความสำคัญมากขึ้น คนทำงานไม่จำเป็นต้องเป็นโปรแกรมเมอร์ทุกคน แต่ควรเข้าใจการใช้เครื่องมือดิจิทัล วิเคราะห์ข้อมูล สื่อสารภาษาอังกฤษ และเรียนรู้สิ่งใหม่ได้อย่างต่อเนื่อง ขณะเดียวกันมหาวิทยาลัยและสถาบันอาชีวศึกษาควรออกแบบหลักสูตรให้ยืดหยุ่น เชื่อมโยงกับภาคธุรกิจ และเปิดทางให้ผู้เรียนสะสมประสบการณ์จากโครงการจริง
ภารกิจ USABC 2026 Thailand Business Mission จึงไม่ได้เป็นเพียงการพบปะเพื่อสานต่อความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจ แต่เป็นโอกาสวางรากฐานความร่วมมือด้านคน เทคโนโลยี และนวัตกรรม โดย USABC เป็นองค์กรที่ทำหน้าที่เป็นตัวแทนภาคเอกชนสหรัฐฯ ในภูมิภาคอาเซียนมาอย่างยาวนาน
ในมุมมองของผู้เขียน การที่ไทยประกาศชัดว่าจะไม่แข่งด้วยค่าแรงถูก ถือเป็นทิศทางที่จำเป็นและสอดคล้องกับแนวโน้มโลก อย่างไรก็ตาม ความสำเร็จจะเกิดขึ้นได้ก็ต่อเมื่อภาครัฐทำให้การพัฒนาทักษะเกิดขึ้นจริง ลดข้อจำกัดด้านกฎระเบียบ และสร้างพื้นที่ให้บริษัทไทยเข้าถึงโอกาสจากการลงทุนต่างชาติ ยศชนันถก 23 ยักษ์ใหญ่ธุรกิจสหรัฐฯ เร่งสร้างกำลังคนรับอุตสาหกรรมแห่งอนาคต ย้ำไทยไม่แข่งค่าแรงถูก มุ่งสู่ห่วงโซ่มูลค่าสูง จึงควรถูกมองเป็นจุดเริ่มต้นของการลงมือทำ ไม่ใช่เพียงถ้อยแถลงเชิงนโยบาย
เทรนด์อุตสาหกรรมอนาคตจะให้รางวัลกับประเทศที่สร้างคนเก่งและเชื่อมโยงความรู้กับธุรกิจได้รวดเร็ว คนไทยจึงควรเริ่มเพิ่มทักษะดิจิทัล ภาษา และการคิดวิเคราะห์ตั้งแต่วันนี้ ขณะที่ทุกภาคส่วนควรร่วมกันผลักดันให้ประเทศไทยเป็นผู้สร้างนวัตกรรมและเป็นส่วนหนึ่งของห่วงโซ่มูลค่าสูงอย่างเต็มตัว
