พลังงานหารือ นปผ. แจงห้ามส่งออกเบนซิน-ดีเซล ก่อนเคลื่อนขบวนพรุ่งนี้
ประเด็นราคาน้ำมันยังคงเป็นเรื่องใกล้ตัวที่คนไทยติดตามอย่างต่อเนื่อง เพราะเกี่ยวข้องทั้งค่าเดินทาง ต้นทุนสินค้า และค่าครองชีพในแต่ละวัน ล่าสุด กระทรวงพลังงานส่งตัวแทนเข้าหารือกับกลุ่มแนวร่วมปฏิวัติประชาชนปกป้องแผ่นดิน หรือ นปผ. ก่อนที่กลุ่มผู้ชุมนุมจะเคลื่อนขบวนไปยังกระทรวงพลังงานในวันที่ 16 พฤศจิกายน เพื่อเรียกร้องให้ลดราคาน้ำมันลงลิตรละ 10 บาท
การพูดคุยครั้งนี้มีเป้าหมายสำคัญคือการวางแผนด้านสถานที่ เวลา และความปลอดภัย เนื่องจากในวันเดียวกันยังมีกลุ่มประชาชนจากเขื่อนสิรินธรและเขื่อนปากมูลเดินทางมายื่นข้อเรียกร้องเรื่องการเยียวยาเพิ่มเติมด้วย กระทรวงพลังงานจึงต้องจัดลำดับการเข้าพบให้เหมาะสม ลดความเสี่ยงในการกระทบกระทั่ง และดูแลไม่ให้การชุมนุมส่งผลต่อการเดินทางของประชาชนทั่วไป
พลังงานหารือ นปผ. ก่อนเคลื่อนขบวนไปกระทรวง
กลุ่ม นปผ. ระบุว่าจะเริ่มเคลื่อนขบวนจากจุดชุมนุมในช่วงเวลา 09.00-09.30 น. โดยมีทั้งการเดินเท้าและการใช้รถยนต์พร้อมเครื่องเสียง คาดว่าจะใช้เวลาประมาณ 4 ชั่วโมง และเดินทางถึงกระทรวงพลังงานในช่วงบ่ายราว 14.00 น. การปราศรัยจะเน้นเรื่องราคาน้ำมันและนโยบายพลังงานเป็นหลัก พร้อมขอให้กระทรวงเตรียมข้อมูลมาตอบข้อสงสัยของประชาชนอย่างละเอียด
หัวข้อที่กลุ่มผู้ชุมนุมต้องการคำชี้แจงมีหลายประเด็น ตั้งแต่กระแสข่าวการส่งออกน้ำมันไปยังออสเตรเลีย แท่นขุดเจาะน้ำมัน ค่าการกลั่น โครงสร้างราคาน้ำมัน การลดราคาน้ำมันลิตรละ 10 บาท ไปจนถึงความคืบหน้าคดีลักลอบกักตุนน้ำมัน ซึ่งทั้งหมดเป็นเรื่องที่มีผลต่อความเชื่อมั่นของประชาชนและจำเป็นต้องอธิบายด้วยข้อมูลที่ตรวจสอบได้
ไทยห้ามส่งออกเบนซินและดีเซล เหลือเฉพาะน้ำมันเครื่องบิน
ตัวแทนกระทรวงพลังงานชี้แจงว่า ข่าวประเทศไทยส่งออกน้ำมันเบนซินและดีเซลไปยังออสเตรเลียไม่เป็นความจริง ขณะนี้รัฐบาลมีมาตรการห้ามส่งออกน้ำมันเชื้อเพลิงทั้งสองประเภท เนื่องจากต้องการรักษาปริมาณสำรองไว้สำหรับการบริโภคภายในประเทศ ท่ามกลางความกังวลด้านสถานการณ์ความขัดแย้งระหว่างประเทศและความผันผวนของตลาดพลังงานโลก
น้ำมันที่ยังมีการส่งออกเป็นน้ำมันสำหรับเครื่องบิน ซึ่งอยู่ในกลุ่มผลิตภัณฑ์ที่แตกต่างจากน้ำมันเบนซินและดีเซลสำหรับยานพาหนะ ประเด็นนี้จึงควรแยกให้ชัดเจน เพราะการพูดรวมกันว่าไทยส่งออกน้ำมันอาจทำให้ผู้บริโภคเข้าใจว่าประเทศกำลังส่งออกเชื้อเพลิงทุกประเภท ทั้งที่ภาครัฐยืนยันว่ามีการจำกัดการส่งออกน้ำมันที่ประชาชนใช้ในชีวิตประจำวัน
แท่นขุดเจาะและแหล่งพลังงานในประเทศ
สำหรับข้อสงสัยเรื่องแท่นขุดเจาะ กระทรวงพลังงานอธิบายว่าแท่นดังกล่าวเป็นแท่นขุดเจาะก๊าซธรรมชาติ ซึ่งนำไปใช้ผลิตไฟฟ้าและก๊าซหุงต้ม หรือ LPG นอกจากนี้ยังมีคอนเดนเสทและน้ำมันดิบอยู่บางส่วน แต่ไม่ได้หมายความว่าไทยมีน้ำมันดิบเพียงพอจนไม่จำเป็นต้องนำเข้า
ประเทศไทยผลิตน้ำมันดิบบนบกได้ประมาณ 10% ของความต้องการใช้ภายในประเทศ จากแหล่งผลิตในจังหวัดกำแพงเพชร สุโขทัย และพิษณุโลก ขณะที่อีกประมาณ 90% ยังต้องพึ่งพาการนำเข้า เดิมไทยนำเข้าน้ำมันดิบจากสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์และซาอุดีอาระเบีย ก่อนปรับเปลี่ยนแหล่งนำเข้าไปยังพื้นที่ในอเมริกาใต้หลังเกิดสงครามและความไม่แน่นอนด้านการขนส่ง
ค่าการกลั่นและข้อเสนอให้ลดราคาน้ำมัน
อีกประเด็นที่ประชาชนให้ความสนใจคือค่าการกลั่นและเหตุผลที่ราคาน้ำมันหน้าปั๊มยังอยู่ในระดับสูง แม้ประเทศไทยจะมีโรงกลั่นหลายแห่ง กระทรวงพลังงานระบุว่ากำลังใช้มาตรการจำกัดการส่งออก รวมถึงตรวจสอบต้นทุนและผลประโยชน์ส่วนเกินของโรงกลั่น โดยขณะนี้ค่าการกลั่นอยู่ที่ประมาณ 2.42 บาทต่อลิตร
ภาครัฐยังตรวจสอบข้อมูลต้นทุนตามใบเสร็จ ค่าใช้จ่ายด้านการประกันภัยสงคราม และรายการที่เกี่ยวข้อง หากพบว่ามีส่วนใดสูงเกินความเหมาะสม ก็จะพิจารณาตัดผลประโยชน์ส่วนเกินออก เพื่อนำมาช่วยลดภาระราคาน้ำมันให้ประชาชน นอกจากนี้ยังมีการใช้อำนาจตามกฎหมายเพื่อดึงกำไรส่วนเกินจากโรงกลั่นและปรับโครงสร้างราคาน้ำมันร่วมกับภาคประชาชน
อย่างไรก็ตาม การลดราคาน้ำมันลิตรละ 10 บาทไม่ใช่เรื่องที่กระทรวงพลังงานสามารถตัดสินใจได้เพียงหน่วยงานเดียว เพราะประมาณ 8 บาทในข้อเรียกร้องเกี่ยวข้องกับกลไกภาษี โดยเฉพาะภาษีสรรพสามิต ซึ่งอยู่ในความรับผิดชอบของกระทรวงการคลังด้วย การลดภาษีอาจช่วยให้ราคาหน้าปั๊มลดลงทันที แต่ก็ส่งผลต่อรายได้ของประเทศ งบประมาณด้านสวัสดิการ และการพัฒนาพื้นที่ต่าง ๆ จึงต้องพิจารณาอย่างรอบคอบ
- ประเด็นการส่งออก: ไทยห้ามส่งออกเบนซินและดีเซล แต่น้ำมันเครื่องบินยังอยู่ในกลุ่มที่ส่งออกได้
- ประเด็นแหล่งผลิต: ไทยผลิตน้ำมันดิบบนบกได้ประมาณ 10% และยังต้องนำเข้าประมาณ 90%
- ประเด็นค่าการกลั่น: กระทรวงกำลังตรวจสอบต้นทุนและผลประโยชน์ส่วนเกินของโรงกลั่น
- ประเด็นภาษี: การลดราคาลิตรละ 10 บาทต้องหารือร่วมกับกระทรวงการคลัง
ความคืบหน้าคดีลักลอบกักตุนน้ำมัน
ในส่วนคดีลักลอบกักตุนน้ำมัน กระทรวงพลังงานระบุว่ากรมสอบสวนคดีพิเศษได้ส่งสำนวนให้อัยการพิเศษพิจารณาฟ้องคดีที่เกี่ยวข้องกับคลังน้ำมันในจังหวัดอ่างทองแล้ว มีผู้ถูกดำเนินคดีทั้งหมด 24 ราย รวมถึงกรณีคลังน้ำมันในจังหวัดสุราษฎร์ธานีด้วย หลังจากมีคำสั่งให้น้ำมันคลังและสถานีบริการรายงานข้อมูลรายรับรายจ่ายต่อกระทรวงพลังงาน ปัญหาน้ำมันขาดแคลนก็ยังไม่เกิดขึ้นอีก
หลังการหารือ กระทรวงพลังงานยืนยันว่าพร้อมเปิดพื้นที่ให้กลุ่ม นปผ. เข้ามาพูดคุยและรับฟังข้อเสนอ โดยจะเตรียมข้อมูลเกี่ยวกับแท่นขุดเจาะ ค่าการกลั่น การส่งออกน้ำมัน และโครงสร้างราคาน้ำมัน เพื่อสร้างความเข้าใจร่วมกัน การหารืออย่างเปิดเผยถือเป็นทางเลือกที่ช่วยลดความขัดแย้งได้ดีกว่าการสื่อสารผ่านข่าวลือหรือข้อมูลที่ยังไม่มีหลักฐานรองรับ
มุมมองที่น่าติดตามจากเหตุการณ์นี้คือ ราคาน้ำมันในอนาคตอาจไม่ได้ขึ้นอยู่กับราคาน้ำมันดิบเพียงอย่างเดียว แต่ยังเกี่ยวข้องกับภาษี ค่าการกลั่น ค่าเงินบาท ต้นทุนขนส่ง และความเสี่ยงจากสถานการณ์โลกด้วย ดังนั้น ผู้บริโภคควรติดตามข้อมูลจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องและตรวจสอบข้อเท็จจริงก่อนแชร์ต่อ ขณะเดียวกัน ภาครัฐก็ควรสื่อสารโครงสร้างราคาอย่างเข้าใจง่ายและเปิดเผยข้อมูลมากขึ้น เพราะความโปร่งใสคือกุญแจสำคัญที่จะทำให้การแก้ปัญหาราคาน้ำมันเดินหน้าได้จริง
