พบชายผู้สร้างเครื่องดนตรีพิมพ์ 3 มิติที่แปลกที่สุดในโลก

ลองจินตนาการถึงเครื่องดนตรีที่ไม่ได้เกิดจากโรงงานขนาดใหญ่ ไม่ได้มีรูปทรงตามแบบที่คุ้นเคย และอาจประกอบขึ้นจากท่อพลาสติก เศษโลหะ ไม้พาเลต รวมถึงชิ้นส่วนที่พิมพ์ด้วยเทคโนโลยีสามมิติ นี่คือโลกสร้างสรรค์ของ Nicolas Bras นักดนตรีและนักประดิษฐ์ชาวฝรั่งเศส ผู้เปลี่ยนเสียงเพลงในจินตนาการให้กลายเป็นเครื่องดนตรีที่เล่นได้จริง บทความนี้จะพาไปรู้จัก พบชายผู้สร้างเครื่องดนตรีพิมพ์ 3 มิติที่แปลกที่สุดในโลก และแนวคิดเบื้องหลังผลงานสุดแปลกแต่เต็มไปด้วยเสน่ห์

พบชายผู้สร้างเครื่องดนตรีพิมพ์ 3 มิติที่แปลกที่สุดในโลก

Nicolas Bras หลงใหลในเสียงดนตรีมาตั้งแต่เด็ก เขามักมีทำนองต่าง ๆ อยู่ในหัว แต่เครื่องดนตรีที่สามารถสร้างเสียงเหล่านั้นกลับไม่มีอยู่จริง แทนที่จะหยุดอยู่แค่จินตนาการ เขาจึงเริ่มทดลองสร้างเครื่องดนตรีด้วยวัสดุใกล้ตัว ตั้งแต่ท่อพีวีซี เศษโลหะ ไม้เหลือใช้ ไปจนถึงอุปกรณ์จากร้านขายวัสดุก่อสร้าง

เมื่ออายุเพียง 17 ปี Bras สร้างดิดเจอริดูจากท่อพีวีซี โดยใช้เทียนไขทำเป็นส่วนปากเป่า ต่อมาเขาเดินทางไปเมืองพาราณสี ประเทศอินเดีย เพื่อเรียนรู้การเล่นตับลาอย่างจริงจังกับครูผู้เชี่ยวชาญ ประสบการณ์จากดนตรีดั้งเดิมผสมกับความสนใจด้านงานช่าง ทำให้เขามองเครื่องดนตรีในมุมที่แตกต่างออกไป

พบชายผู้สร้างเครื่องดนตรีพิมพ์ 3 มิติที่แปลกที่สุดในโลก กับจุดเปลี่ยนครั้งสำคัญ

จุดเปลี่ยนของ Bras เกิดขึ้นเมื่อเขาได้รู้จักเครื่องพิมพ์สามมิติ เทคโนโลยีนี้เปิดโอกาสให้เขาออกแบบชิ้นส่วนที่ไม่สามารถหาซื้อได้ทั่วไป เดิมทีเขาต้องเลือกใช้เฉพาะข้อต่อหรือท่อที่มีขายตามร้าน แต่เครื่องพิมพ์สามมิติทำให้สามารถสร้างรูปทรงเฉพาะตามเสียงและหน้าที่ที่ต้องการได้

Bras เปรียบเครื่องพิมพ์สามมิติเป็นโรงงานขนาดเล็กส่วนตัวที่สร้างสิ่งต่าง ๆ ได้แทบไม่จำกัด เขาเคยพัฒนาเครื่องดนตรีต้นแบบมากกว่า 1,500 แบบ และมีผลงานที่ล้มเหลวไม่ถึง 10 ชิ้น แม้เขาจะถ่อมตัวและบอกว่าผลงานทั้งหมดไม่ได้เป็นผลงานชิ้นเอก แต่ทุกการทดลองช่วยให้เขาเรียนรู้บางอย่างเสมอ

• เริ่มต้นจากวัสดุรีไซเคิลและอุปกรณ์ที่หาได้ง่าย
• ใช้การทดลองเพื่อค้นหาเสียงและรูปทรงใหม่
• ออกแบบชิ้นส่วนแบบโมดูลาร์ เพื่อประกอบและปรับเปลี่ยนได้รวดเร็ว
• เผยแพร่ไฟล์สำหรับให้คนทั่วไปนำไปพิมพ์เครื่องดนตรีด้วยตัวเอง

ฟลุตพีวีซีที่เล่นง่ายและไม่มีโน้ตผิด

หนึ่งในผลงานที่โดดเด่นที่สุดของ Bras คือฟลุตโอเวอร์โทนพีวีซี เครื่องดนตรีชนิดนี้มีตัวเครื่องแบบโมดูลาร์และหัวเป่าคล้ายรีคอร์เดอร์ จุดเด่นคือสามารถเล่นได้เฉพาะเสียงฮาร์มอนิก โดยไม่จำเป็นต้องเจาะรูหรือใช้นิ้วกดแบบฟลุตทั่วไป เว็บไซต์ของเขาอธิบายไว้อย่างน่าสนใจว่า ผู้เล่นไม่ต้องกังวลเรื่องรูนิ้ว ไม่มีรูปแบบการกดที่ซับซ้อน และแทบไม่มีโน้ตผิด

แนวคิดนี้สะท้อนวิธีคิดของ Bras ได้ดี เขาไม่ได้สร้างเครื่องดนตรีเพื่อแข่งขันกับเครื่องดนตรีมาตรฐาน แต่ต้องการสร้างเครื่องมือที่ช่วยให้ผู้คนเข้าถึงเสียงดนตรีได้ง่ายขึ้น โดยเฉพาะเด็ก ๆ ในชั้นเรียนและเวิร์กช็อป เขาเคยทำเครื่องเคาะและอุปกรณ์สร้างเสียงจำนวนมากแจกให้เด็กทดลอง เพื่อให้พวกเขาได้เรียนรู้ผ่านการลงมือทำ

ศิลปะ งานวิศวกรรม และการทดลองที่ไม่มีวันสิ้นสุด

สำหรับ Bras การสร้างเครื่องดนตรีมีทั้งส่วนที่เป็นวิศวกรรมและการเล่นสนุก เขายอมรับว่าบางครั้งใช้เวลาสร้างมากกว่าเวลาที่เล่นเครื่องดนตรีเหล่านั้นเสียอีก เครื่องดนตรีบางชิ้นอาจถูกวางไว้บนชั้นเป็นเวลาหลายปี ก่อนจะถูกนำกลับมาใช้ในบทเพลงหรือการบันทึกเสียงใหม่

เขามองว่าการทดลองคือวิธีเรียนรู้ที่สำคัญที่สุด เพราะไม่สามารถรู้ล่วงหน้าได้ว่าการเปลี่ยนแปลงรูปร่าง ท่อ หรือช่องเสียงจะให้ผลอย่างไร เครื่องดนตรีทุกชิ้นจึงเป็นเหมือนเครื่องมือสำหรับค้นหาคำตอบ ไม่ใช่แค่สิ่งของที่สร้างเสร็จแล้วจบลง

ผลงานของเขายังถูกนำไปใช้ในภาพยนตร์ วิดีโอเกม และการแสดงดนตรีคลาสสิก หนึ่งในโครงการที่น่าทึ่งคือเครื่องดนตรีซึ่งเชื่อมต่อฟลุตพลาสติกกว่า 300 ชิ้นเข้ากับท่อสีเหลืองที่มีความยาวรวมหลายกิโลเมตร ก่อนนำไปแสดงร่วมกับวงออร์เคสตราขนาดใหญ่ในกรุงปารีส

วัสดุและเทคโนโลยีส่งผลต่อเสียงอย่างไร

แม้หลายคนอาจคิดว่าวัสดุพิมพ์สามมิติเป็นปัจจัยหลักของเสียง แต่ Bras อธิบายว่าสำหรับเครื่องเป่า ความแม่นยำของรูปทรงภายในมีความสำคัญมากกว่า เขาเลือกใช้เส้นพลาสติก PLA เพราะพิมพ์ง่าย มีความแม่นยำ และสามารถสร้างช่องทางเดินอากาศขนาดเล็กได้อย่างสม่ำเสมอ หากช่องภายในมีตำหนิเพียงเล็กน้อย ก็อาจส่งผลให้เสียงของเครื่องดนตรีผิดเพี้ยนหรือไม่สามารถใช้งานได้

เขายังแยกเครื่องดนตรีอะคูสติกออกจากอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์อย่างชัดเจน แม้จะใช้ไมโครโฟนหรือปิกอัปช่วยรับเสียง แต่ต้นกำเนิดเสียงต้องมาจากการสั่นสะเทือนจริง Bras สนใจการนำหุ่นยนต์เข้ามาช่วยควบคุมเครื่องดนตรีมากขึ้น โดยยังคงให้เสียงสุดท้ายเกิดจากวัสดุและการสั่นสะเทือนทางกายภาพ

AI จะสร้างเครื่องดนตรีใหม่ได้หรือไม่

เมื่อพูดถึงปัญญาประดิษฐ์ Bras มองว่า AI อาจช่วยเสนอรูปร่างหรือแนวคิดการทดลองได้ แต่การสร้างเครื่องดนตรีที่ให้เสียงดี เล่นได้จริง และตอบโจทย์การใช้งานยังเป็นเรื่องที่ซับซ้อนมาก การจินตนาการถึงเครื่องดนตรีเป็นเรื่องง่ายกว่าการทำให้มันเกิดเสียงที่มีคุณภาพ

เขายังตั้งคำถามว่า AI สามารถสร้างศิลปะได้จริงหรือไม่ เพราะศิลปะไม่ได้มีเพียงผลลัพธ์ที่ได้ยินหรือมองเห็น แต่ยังเกี่ยวข้องกับเจตนาและการตัดสินใจของผู้สร้าง สำหรับเขา เครื่องดนตรีเป็นเพียงเครื่องมือสร้างเสียง จากนั้นนักดนตรีหรือผู้ประพันธ์จึงเป็นผู้เปลี่ยนเสียงเหล่านั้นให้กลายเป็นงานศิลปะ

เรื่องราวของ พบชายผู้สร้างเครื่องดนตรีพิมพ์ 3 มิติที่แปลกที่สุดในโลก แสดงให้เห็นว่าเทคโนโลยีไม่ได้ลดทอนความเป็นมนุษย์ของงานศิลปะเสมอไป ตรงกันข้าม เครื่องพิมพ์สามมิติช่วยให้ไอเดียที่เคยเป็นไปไม่ได้มีโอกาสกลายเป็นเสียงจริง ความกล้าที่จะทดลอง ความล้มเหลว และความอยากรู้อยากเห็นยังคงเป็นหัวใจสำคัญของการสร้างสรรค์

หากคุณมีไอเดียเครื่องดนตรีแปลก ๆ อยู่ในใจ อย่ารอให้พร้อมทุกอย่าง ลองเริ่มจากวัสดุใกล้ตัว ออกแบบชิ้นส่วนเล็ก ๆ และทดลองฟังผลลัพธ์ด้วยตัวเอง เพราะบางครั้งเสียงที่น่าสนใจที่สุดอาจเกิดจากการทดลองที่ดูไม่น่าจะสำเร็จตั้งแต่แรก

ที่มา – Meet the Man Building the World’s Weirdest 3D-Printed Instruments