พบกระดูกกบ 8,000 ชิ้นในอังกฤษยุคโรมัน รู้สาเหตุแล้ว

การค้นพบทางโบราณคดีครั้งหนึ่งในพื้นที่เฟนส์ มณฑลเคมบริดจ์เชียร์ ประเทศอังกฤษ ทำให้นักวิทยาศาสตร์ต้องเผชิญกับปริศนาที่ชวนสงสัย เพราะภายในคูดินโบราณมีการพบกระดูกกบและคางคกมากกว่า 8,000 ชิ้น คิดเป็นสัตว์อย่างน้อย 350 ตัว ความน่าสนใจไม่ได้อยู่ที่จำนวนเพียงอย่างเดียว แต่ยังอยู่ที่ตำแหน่งของกระดูก ซึ่งถูกพบรวมกันในคูดินยาวประมาณ 14 เมตร ใกล้กับสิ่งปลูกสร้างที่เชื่อว่าเป็นบ้านทรงกลมของชุมชนโบราณ

เรื่อง พบกระดูกกบ 8,000 ชิ้นในอังกฤษยุคโรมัน รู้สาเหตุแล้ว จึงกลายเป็นหัวข้อที่ได้รับความสนใจจากนักโบราณคดีและผู้ที่ชื่นชอบประวัติศาสตร์ แม้ในช่วงแรกจะมีการตั้งคำถามว่า มนุษย์ในยุคนั้นอาจจับกบมารับประทานหรือใช้ในพิธีกรรมบางอย่างหรือไม่ แต่หลักฐานที่ตรวจสอบอย่างละเอียดกลับชี้ไปยังสาเหตุที่เป็นธรรมชาติมากกว่า

พบกระดูกกบ 8,000 ชิ้นในอังกฤษยุคโรมัน รู้สาเหตุแล้ว

นักวิจัยจาก Museum of London Archaeology หรือ MOLA ค้นพบกระดูกเหล่านี้ระหว่างการขุดค้นในช่วงปี 2016 ถึง 2018 เดิมทีทีมงานได้กระดูกสัตว์จากพื้นที่ทั้งหมดมากกว่า 4 ตัน แหล่งโบราณคดีแห่งนี้มีประวัติยาวนานตั้งแต่ยุคเหล็กตอนกลางจนถึงยุคเหล็กตอนปลาย หรือประมาณ 400 ปีก่อนคริสตกาลถึง ค.ศ. 43 ต่อมาพื้นที่ยังมีการใช้งานเพิ่มขึ้นในช่วงที่ชาวโรมันเข้ามามีอิทธิพลในอังกฤษ

การเปลี่ยนแปลงของสภาพอากาศและระดับน้ำที่ลดลงทำให้พื้นที่ชุ่มน้ำบางส่วนเหมาะสมต่อการอยู่อาศัยของมนุษย์มากขึ้น ขณะเดียวกัน การเลี้ยงสัตว์ก็ทำให้ภูมิประเทศเปิดโล่ง การเปลี่ยนแปลงเหล่านี้อาจส่งผลต่อทั้งกบ ผู้ล่า และพฤติกรรมของผู้คนในพื้นที่โดยไม่รู้ตัว

หลักฐานใหม่ไขปริศนากบจำนวนมหาศาล

ตอนแรกนักวิจัยยังไม่แน่ใจว่ากระดูกกบมาจากกิจกรรมของมนุษย์หรือไม่ หากผู้คนเป็นผู้บริโภคกบจริง กระดูกควรมีร่องรอยการถูกตัด การเผา หรือการปรุงอาหาร แต่จากการตรวจสอบไม่พบหลักฐานในลักษณะดังกล่าว นอกจากนี้ กระดูกยังไม่มีรอยฟันของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมอย่างชัดเจน และไม่พบสัญญาณที่บ่งบอกว่าถูกย่อยผ่านระบบทางเดินอาหารของผู้ล่าโดยทั่วไป

ทีมวิจัยจึงเปรียบเทียบรูปแบบการแตกหักและความเสียหายของกระดูกกับผลการศึกษาในอดีต วิธีนี้ช่วยให้นักวิทยาศาสตร์แยกแยะได้ว่ากระดูกอาจเสียหายจากการถูกล่า การถูกเหยียบ การเปลี่ยนแปลงของดิน หรือการเสื่อมสภาพตามธรรมชาติ ผลการวิเคราะห์ทำให้มีความเป็นไปได้สูงว่า ผู้ที่อยู่เบื้องหลังซากจำนวนมากคือ นกเค้าแมวหูสั้นและนกเหยี่ยวทุ่ง ซึ่งเป็นนักล่าที่กินกบเป็นอาหาร

นกนักล่ามักนำเหยื่อกลับไปยังจุดพักหรือแหล่งเกาะ ก่อนจะกินและสำรอกก้อนกระดูกหรือชิ้นส่วนที่ย่อยไม่ได้ออกมา หากบริเวณดังกล่าวเป็นจุดพักที่เงียบและปลอดภัย กระดูกจากเหยื่อจำนวนมากก็สามารถสะสมอยู่ที่เดิมเป็นเวลานานได้ นี่จึงเป็นคำอธิบายที่สมเหตุสมผลกว่าทฤษฎีเรื่องพิธีกบลึกลับของชาวโรมัน

ทำไมกบจึงมารวมตัวอยู่ใกล้ชุมชนโบราณ

แม้นกจะเป็นผู้ทิ้งกระดูก แต่กิจกรรมของมนุษย์อาจเป็นปัจจัยทางอ้อมที่ทำให้เหตุการณ์นี้เกิดขึ้น นักวิจัยพบเมล็ดธัญพืชที่ถูกเผาไหม้ใกล้กับบ้านทรงกลม แสดงให้เห็นว่าผู้คนเคยแปรรูปพืชผลในบริเวณนั้น การเก็บเมล็ดพืชและเศษอาหารอาจดึงดูดแมลงหรือสัตว์ขนาดเล็ก ซึ่งกลายเป็นแหล่งอาหารของกบอีกทอดหนึ่ง

อีกสมมติฐานหนึ่งคือ กบจำนวนมากอาจอพยพตามฤดูกาลแล้วตกลงไปในคูดินรอบบ้านทรงกลม เมื่อเข้าไปแล้วอาจไม่สามารถปีนกลับออกมาได้ อย่างไรก็ตาม หลักฐานล่าสุดชี้ว่ากบส่วนใหญ่ตายตั้งแต่อายุยังน้อย โดยเฉพาะในช่วงฤดูหนาวของปีแรก นักวิจัยจึงเชื่อมโยงเหตุการณ์นี้กับวงจรชีวิตของกบและสภาพแวดล้อมในช่วงเวลานั้น

การวิเคราะห์ด้วยคาร์บอนกัมมันตรังสีระบุว่า ซากเหล่านี้มีอายุประมาณ 1,700 ปี ตรงกับช่วงยุคโรมันในอังกฤษพอดี ในเวลานั้น น้ำในพื้นที่เฟนส์ค่อย ๆ ลดระดับลง ทำให้เกิดแหล่งน้ำตื้นและพื้นที่ชื้นที่เหมาะกับการวางไข่ของกบ ขณะเดียวกัน ทุ่งหญ้าที่เกิดจากการปล่อยสัตว์เลี้ยงออกหากินก็ทำให้ผู้ล่ามองเห็นเหยื่อได้ง่ายขึ้น

• พบกระดูกกบและคางคกมากกว่า 8,000 ชิ้น
• กระดูกมาจากสัตว์อย่างน้อยประมาณ 350 ตัว
• ซากถูกพบในคูดินยาวราว 14 เมตร
• กบส่วนใหญ่เสียชีวิตในช่วงฤดูหนาวของปีแรก
• นกเค้าแมวหูสั้นและนกเหยี่ยวทุ่งอาจเป็นผู้ล่าและนำซากมาทิ้ง
• กิจกรรมเกษตรและการเลี้ยงสัตว์ของมนุษย์อาจสร้างสภาพแวดล้อมที่เหมาะกับกบ

อย่างไรก็ตาม นักวิจัยยังไม่สามารถอธิบายได้อย่างแน่ชัดว่าทำไมกระดูกจำนวนมากจึงไปกระจุกตัวอยู่ในคูดินเพียงแห่งเดียว พื้นที่ใกล้แม่น้ำซึ่งน่าจะเหมาะกับสัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำกลับไม่พบกระดูกมากเท่าบริเวณนี้ ความเป็นไปได้หนึ่งคือ ชุมชนอาจใช้พื้นที่ตามฤดูกาลเพื่อปล่อยสัตว์เลี้ยงกินหญ้า ทำให้ในช่วงฤดูใบไม้ร่วงและฤดูหนาวมีผู้คนอยู่ไม่มากพอจะรบกวนนกนักล่าที่เข้ามาพัก

การค้นพบนี้แสดงให้เห็นว่า กระดูกสัตว์ขนาดเล็กสามารถบอกเล่าเรื่องราวของอดีตได้มากกว่าที่คาด ไม่ว่าจะเป็นสภาพภูมิอากาศ ระบบนิเวศ การเกษตร หรือรูปแบบการตั้งถิ่นฐานของมนุษย์ ประเด็น พบกระดูกกบ 8,000 ชิ้นในอังกฤษยุคโรมัน รู้สาเหตุแล้ว จึงไม่ได้เป็นเพียงเรื่องแปลกของซากโบราณ แต่ยังสะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างผู้คน สัตว์ป่า และภูมิประเทศที่เปลี่ยนแปลงไปตามกาลเวลา

สำหรับมุมมองส่วนตัว ปริศนานี้น่าสนใจเพราะคำตอบไม่ได้มาจากเหตุการณ์เหนือธรรมชาติ แต่เกิดจากการประกอบหลักฐานเล็ก ๆ หลายด้านเข้าด้วยกัน ตั้งแต่รอยแตกของกระดูก เมล็ดธัญพืช ไปจนถึงการเปลี่ยนแปลงของระดับน้ำ เรื่องนี้เตือนให้เราเห็นคุณค่าของหลักฐานทางโบราณคดี และเปิดมุมมองใหม่ว่าชีวิตประจำวันของคนในอดีตยังคงส่งผลต่อธรรมชาติรอบตัว แม้เวลาจะผ่านไปเกือบสองพันปีแล้วก็ตาม

ที่มา – Scientists Found 8,000 Frog Bones at a Roman-Era Site in Britain—and They Finally Know Why