จากวิหารโรมันสู่ห้องสมุดโบราณอายุ 1,700 ปี
เคยสงสัยไหมว่านักโบราณคดีเคยเข้าใจผิดเกี่ยวกับสถานที่สำคัญในอดีตหรือไม่? ล่าสุดมีการค้นพบที่น่าทึ่งในสเปน เมื่อนักวิจัยพบว่าสิ่งที่เคยเชื่อว่าเป็นวิหารของชาวโรมัน แท้จริงแล้วอาจเป็น จากวิหารโรมันสู่ห้องสมุดโบราณอายุ 1,700 ปี ที่เก่าแก่ที่สุดบนคาบสมุทรไอบีเรียเลยทีเดียว
จากวิหารโรมันสู่ห้องสมุดโบราณอายุ 1,700 ปี
เรื่องราวเริ่มต้นขึ้นที่วิลล่า Fuente Álamo ในสเปน เดิมทีทีมนักโบราณคดีพบห้องหนึ่งที่มีภาพวาดของเทพเจ้าโรมัน จึงสรุปไปว่าที่นี่ต้องเป็นวิหารบูชาเทพไมทราส (Mithraeum) อย่างแน่นอน แต่หลายทศวรรษผ่านไป เมื่อเทคโนโลยีทันสมัยขึ้น ทีมนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยกรานาดาได้กลับมาวิเคราะห์ใหม่อีกครั้ง และพบหลักฐานว่าห้องที่ 10 นี้มีลักษณะใกล้เคียงกับห้องสมุดมากกว่าวิหารอย่างเห็นได้ชัด
การวิเคราะห์เชิงลึกจากวิหารโรมันสู่ห้องสมุดโบราณอายุ 1,700 ปี
นักวิจัยได้ใช้เทคนิคที่เรียกว่า shape grammar ซึ่งเป็นการใช้คำนวณทางคณิตศาสตร์เพื่อตีความฟังก์ชันขององค์ประกอบทางสถาปัตยกรรมภายในห้อง ผลปรากฏว่า:
- พบช่องว่างรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า (Niches) ที่เหมาะสมกับการวางชั้นหนังสือ
- มีแท่นยกระดับที่มักพบในห้องสมุดยุคโรมัน
- มีการจัดวางผังห้องที่เอื้อต่อการทำงานและการเก็บรักษาเอกสาร
- ภาพโมเสกโดยรอบสื่อถึงการเรียนรู้และการสอน
หลักฐานเหล่านี้มีความสมเหตุสมผลมากกว่าการเป็นสถานที่ประกอบพิธีกรรมทางศาสนา และหากสมมติฐานนี้ถูกต้อง ห้องนี้ก็กลายเป็นห้องสมุดที่เก่าแก่ที่สุดเท่าที่เคยค้นพบบนคาบสมุทรไอบีเรีย ยิ่งไปกว่านั้น มันยังจัดเป็นหนึ่งในห้องสมุดที่มีความสมบูรณ์ที่สุดจากยุคโรมันอีกด้วย
ความท้าทายที่ใหญ่ที่สุดของการค้นหาห้องสมุดโรมันคือการที่หนังสือหรือชั้นวางไม้มักผุพังไปตามกาลเวลา แต่การศึกษาครั้งนี้ได้เปลี่ยนบรรทัดฐานการวิจัยโบราณคดีไปอย่างสิ้นเชิง การใช้เทคโนโลยีช่วยทำให้นักวิชาการมองเห็นสิ่งที่เคยเป็นไปไม่ได้ให้ปรากฏชัดขึ้น
หากเรามองย้อนกลับไป ประวัติศาสตร์ของมนุษยชาติมักถูกบันทึกไว้ในหนังสือ แต่โชคร้ายที่ความรู้เหล่านั้นมักถูกทำลายไปพร้อมกับเวลา การค้นพบครั้งนี้จึงเป็นเครื่องเตือนใจว่า เบื้องหลังซากปรักหักพังอาจมีขุมทรัพย์ทางปัญญาซ่อนอยู่ ซึ่งรอคอยการวิเคราะห์ด้วยเทคโนโลยีที่ก้าวหน้าต่อไปในอนาคต
ที่มา – Archaeologists Thought This Was a Roman Temple. It Might Actually Be a 1,700-Year-Old Library