กรมสมเด็จพระเทพฯ พระราชทานพระราโชวาทแก่บัณฑิต ม.ทักษิณ พึงสังวรระวังการใช้ AI ไม่พึ่งพามากเกินไปจนลดทอนคุณค่าตนเอง
เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI กลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวันอย่างรวดเร็ว ตั้งแต่การค้นหาข้อมูล การทำงาน การเรียน ไปจนถึงการสร้างสรรค์คอนเทนต์ที่เข้าถึงผู้คนในวงกว้าง ล่าสุด ในโอกาสพระราชทานปริญญาบัตรแก่ผู้สำเร็จการศึกษาจากมหาวิทยาลัยทักษิณ ประจำปีการศึกษา 2568 สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ได้พระราชทานพระราโชวาทที่มีสาระสำคัญเกี่ยวกับการใช้ AI อย่างมีสติและความรับผิดชอบ
เหตุการณ์ดังกล่าวจัดขึ้นเมื่อวันที่ 15 กันยายน ณ หอประชุมเฉลิมพระเกียรติ มหาวิทยาลัยทักษิณ วิทยาเขตพัทลุง โดยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เสด็จพระราชดำเนินแทนพระองค์ เพื่อพระราชทานปริญญาบัตรแก่บัณฑิตของมหาวิทยาลัยทักษิณ รวมทั้งสิ้น 3,170 คน แบ่งเป็นผู้สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรี 3,029 คน ปริญญาโท 118 คน และปริญญาเอก 23 คน
นอกจากพิธีพระราชทานปริญญาบัตรแล้ว สภามหาวิทยาลัยทักษิณยังอนุมัติปริญญากิตติมศักดิ์ประจำปี 2568 ให้แก่ผู้ทรงคุณวุฒิและผู้ทำคุณประโยชน์ในหลากหลายสาขา รวม 8 ราย ครอบคลุมด้านการบริหารการศึกษา รัฐประศาสนศาสตร์ สาธารณสุขศาสตร์ บริหารธุรกิจ วิศวกรรมศาสตร์ วิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม และการจัดการสมัยใหม่ สะท้อนให้เห็นถึงความสำคัญขององค์ความรู้ที่เชื่อมโยงกับการพัฒนาสังคมในหลายมิติ
กรมสมเด็จพระเทพฯ พระราชทานพระราโชวาทแก่บัณฑิต ม.ทักษิณ พึงสังวรระวังการใช้ AI ไม่พึ่งพามากเกินไปจนลดทอนคุณค่าตนเอง
พระราโชวาทครั้งนี้ชี้ให้เห็นว่า AI เป็นเครื่องมือที่มีประโยชน์อย่างมาก เพราะช่วยประหยัดเวลา ลดการใช้ทรัพยากร และเพิ่มความสามารถในการวิเคราะห์หรือสืบค้นข้อมูล อย่างไรก็ตาม AI ไม่ใช่มนุษย์ที่แท้จริง และไม่สามารถควบคุมตนเองให้ทำสิ่งที่ถูกต้องได้เสมอ การนำ AI ไปใช้จึงขึ้นอยู่กับมนุษย์ว่าจะกำกับดูแลและเลือกใช้ในทางที่เป็นคุณหรือเป็นโทษ
ประเด็นที่น่าสนใจคือ การใช้ AI ไม่ควรหมายถึงการมอบหมายทุกอย่างให้ระบบคิดแทนเรา ผู้ใช้งานยังต้องตรวจสอบข้อเท็จจริง ตั้งคำถามกับคำตอบ และใช้ความรู้เดิมประกอบการตัดสินใจ หากพึ่งพาเทคโนโลยีมากเกินไป อาจทำให้ทักษะการคิดวิเคราะห์ การเขียน การสื่อสาร และความคิดสร้างสรรค์ลดลงโดยไม่รู้ตัว นี่คือเหตุผลที่เนื้อหาเรื่อง กรมสมเด็จพระเทพฯ พระราชทานพระราโชวาทแก่บัณฑิต ม.ทักษิณ พึงสังวรระวังการใช้ AI ไม่พึ่งพามากเกินไปจนลดทอนคุณค่าตนเอง ยังคงมีความสำคัญกับทุกคน ไม่ใช่เฉพาะนักศึกษาเท่านั้น
ใช้ AI อย่างไรให้ช่วยเพิ่มคุณค่า ไม่ใช่ลดคุณค่าของเรา
- ใช้ AI เป็นผู้ช่วยระดมความคิด: ให้ระบบช่วยเสนอแนวทาง ตั้งหัวข้อ หรือสรุปประเด็นเบื้องต้น แต่ควรนำมาพัฒนาเป็นผลงานด้วยความคิดของตนเอง
- ตรวจสอบข้อมูลทุกครั้ง: AI อาจตอบผิด สร้างข้อมูลที่ไม่มีแหล่งที่มา หรือสรุปเรื่องซับซ้อนคลาดเคลื่อนได้ จึงควรตรวจสอบจากแหล่งข้อมูลที่น่าเชื่อถือ
- รักษาความซื่อสัตย์ทางวิชาการและวิชาชีพ: ไม่ควรใช้ AI เพื่อคัดลอกผลงาน หลอกลวง หรือสร้างข้อมูลเท็จ เพราะความสะดวกไม่ควรอยู่เหนือคุณธรรม
- พัฒนาทักษะมนุษย์ควบคู่กัน: ความเข้าใจบริบท ความเห็นอกเห็นใจ จริยธรรม การตัดสินใจ และประสบการณ์ ล้วนเป็นสิ่งที่ระบบ AI ทดแทนได้ยาก
- ระวังข้อมูลส่วนตัว: ไม่ควรป้อนข้อมูลสำคัญ เช่น รหัสผ่าน เอกสารลับ หรือข้อมูลส่วนบุคคลลงในระบบโดยไม่ตรวจสอบนโยบายความปลอดภัย
สำหรับคนทำงานในวงการบันเทิงและเทคโนโลยี AI สามารถช่วยสร้างสคริปต์ วางแผนคอนเทนต์ วิเคราะห์กระแส และทำภาพร่างไอเดียได้อย่างรวดเร็ว แต่ผลงานที่โดดเด่นยังต้องอาศัยมุมมองเฉพาะตัว ความเข้าใจผู้ชม และความรับผิดชอบต่อสังคม ผู้สร้างคอนเทนต์จึงควรเปิดเผยการใช้ AI เมื่อเหมาะสม พร้อมตรวจสอบสิทธิ์ในภาพ เสียง และข้อมูลที่นำมาใช้
สาระสำคัญจาก กรมสมเด็จพระเทพฯ พระราชทานพระราโชวาทแก่บัณฑิต ม.ทักษิณ พึงสังวรระวังการใช้ AI ไม่พึ่งพามากเกินไปจนลดทอนคุณค่าตนเอง คือการเตือนให้มนุษย์ใช้เทคโนโลยีด้วยสติ ความยั้งคิด ปัญญา ความรู้ และคุณธรรม AI ควรเป็นเครื่องมือที่ช่วยให้เราทำงานได้ดีขึ้น ไม่ใช่สิ่งที่เข้ามาแทนที่ความรับผิดชอบหรือความสามารถของเราโดยสิ้นเชิง
ในอนาคต คนที่ใช้ AI ได้อย่างมีประสิทธิภาพจะไม่ใช่เพียงคนที่เขียนคำสั่งได้เก่งที่สุด แต่เป็นคนที่รู้จักตั้งเป้าหมาย ตรวจสอบผลลัพธ์ และนำข้อมูลไปใช้ด้วยความรับผิดชอบ ดังนั้น ทุกคนควรเริ่มฝึกใช้ AI อย่างสร้างสรรค์ พร้อมพัฒนาความรู้และทักษะของตนเองไปพร้อมกัน เพราะเทคโนโลยีอาจเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว แต่คุณค่าของมนุษย์ยังอยู่ที่การคิดเป็น เลือกเป็น และทำสิ่งที่ถูกต้อง