แคลิฟอร์เนียคุมเข้มโรโบแท็กซี่ขวางทีมฉุกเฉิน

แคลิฟอร์เนียกำลังเดินหน้าคุมเข้มอุตสาหกรรมรถแท็กซี่ไร้คนขับ หลังเกิดเหตุรถยนต์อัตโนมัติหลายครั้งที่หยุดนิ่ง ติดขัด หรือกีดขวางเส้นทางของเจ้าหน้าที่กู้ภัยและหน่วยงานฉุกเฉิน ประเด็นนี้ทำให้คำว่า แคลิฟอร์เนียคุมเข้มโรโบแท็กซี่ขวางทีมฉุกเฉิน กลายเป็นภาพสะท้อนสำคัญของความท้าทายระหว่างนวัตกรรมกับความปลอดภัยสาธารณะ

แคลิฟอร์เนียถือเป็นหนึ่งในพื้นที่ทดสอบและให้บริการรถไร้คนขับที่คึกคักที่สุดในสหรัฐฯ ผู้ให้บริการหลายรายกำลังขยายเส้นทางและเพิ่มจำนวนรถบนถนนจริง แต่เมื่อรถเหล่านี้ต้องรับมือกับเหตุการณ์ที่ไม่เป็นไปตามแผน เช่น ถนนปิด ไฟฟ้าดับ อุบัติเหตุ หรือการทำงานของระบบหยุดชะงัก หน่วยงานรัฐมองว่าบริษัทต้องมีความรับผิดชอบที่ชัดเจนมากกว่าที่ผ่านมา

แคลิฟอร์เนียคุมเข้มโรโบแท็กซี่ขวางทีมฉุกเฉิน

ผู้ว่าการรัฐแคลิฟอร์เนีย Gavin Newsom ได้ลงนามในกฎหมายฉบับใหม่เพื่อเพิ่มการกำกับดูแลรถยนต์อัตโนมัติ รวมถึงยกระดับกฎด้านการตอบสนองต่อเหตุฉุกเฉิน กฎหมายนี้มุ่งจัดการกรณีที่รถไร้คนขับชน เสียกลางถนน ปิดกั้นการจราจร หรือทำให้ตำรวจ รถพยาบาล รถดับเพลิง และเจ้าหน้าที่กู้ภัยเข้าไปยังพื้นที่เกิดเหตุได้ล่าช้า

สาระสำคัญคือ บริษัทผู้ให้บริการรถอัตโนมัติต้องส่งเจ้าหน้าที่ภาคสนามที่เรียกว่า “local incident technicians” หรือเจ้าหน้าที่ประจำเหตุในพื้นที่ ไปยังจุดเกิดเหตุเมื่อรถเกิดปัญหา เจ้าหน้าที่กลุ่มนี้ต้องช่วยประสานงานและจัดการรถที่หยุดนิ่ง รวมถึงสนับสนุนการเปิดทางให้หน่วยงานฉุกเฉินเข้าปฏิบัติงานได้โดยเร็ว

กฎหมายใหม่เพิ่มความรับผิดชอบให้บริษัทโรโบแท็กซี่

กฎหมายกำหนดให้บริษัทต้องส่งเจ้าหน้าที่เมื่อเกิดเหตุรถชน รถติดอยู่กับที่ รถกีดขวางถนนหรือช่องทางฉุกเฉิน หรือเมื่อเจ้าหน้าที่ภาครัฐร้องขอความช่วยเหลือ นอกจากนี้ บริษัทต้องแจ้งข้อมูลแก่หน่วยงานท้องถิ่นเกี่ยวกับตำแหน่งและสถานะของรถที่ได้รับผลกระทบจากระบบขัดข้องหรือเครือข่ายหยุดทำงาน

อีกข้อกำหนดหนึ่งระบุว่า ผู้ควบคุมรถจากระยะไกลซึ่งสามารถเข้ามาช่วยบังคับรถอัตโนมัติ ต้องประจำอยู่ในสหรัฐอเมริกา ข้อกำหนดนี้มีเป้าหมายเพื่อให้การสื่อสารและการตอบสนองต่อเหตุฉุกเฉินมีความรวดเร็วขึ้น รวมถึงทำให้หน่วยงานรัฐสามารถประสานงานกับผู้รับผิดชอบได้ง่ายกว่าเดิม

หากบริษัทละเมิดกฎ เมืองและเทศมณฑลสามารถดำเนินคดีได้ และบริษัทอาจถูกปรับสูงสุด 5,000 ดอลลาร์สหรัฐต่อการละเมิดหนึ่งครั้ง หากรถอัตโนมัติขัดขวางการปฏิบัติงานฉุกเฉินนานเกิน 30 นาทีหลังจากเจ้าหน้าที่ร้องขอให้ส่งผู้เชี่ยวชาญไปยังพื้นที่ บริษัทอาจถูกปรับสูงสุด 10,000 ดอลลาร์ต่อคัน

เหตุผลที่รัฐต้องเร่งจัดการปัญหารถไร้คนขับ

กฎหมายใหม่นี้เกิดขึ้นหลังมีเหตุการณ์หลายครั้งที่รถอัตโนมัติไม่สามารถจัดการสถานการณ์บนถนนได้อย่างเหมาะสม หนึ่งในกรณีที่ถูกยกขึ้นมาอ้างถึงคือเหตุรถ Waymo หลายคันปิดกั้นถนนในซานฟรานซิสโกช่วงการเฉลิมฉลองวันชาติสหรัฐฯ เหตุการณ์ดังกล่าวทำให้การจราจรติดขัดและเพิ่มภาระให้เจ้าหน้าที่ในพื้นที่

อีกกรณีหนึ่งเกิดขึ้นในช่วงไฟฟ้าดับเมื่อเดือนธันวาคม โดยมีรายงานว่ารถของบริษัทเดียวกันประมาณ 1,500 คันหยุดทำงานหรือเคลื่อนตัวไม่ได้ เหตุการณ์ลักษณะนี้ชี้ให้เห็นว่า รถไร้คนขับไม่ได้ทำงานอยู่ลำพัง แต่เป็นส่วนหนึ่งของระบบที่ต้องพึ่งพาแผนที่ดิจิทัล เครือข่ายสื่อสาร ศูนย์ควบคุม และโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงาน

เมื่อระบบใดระบบหนึ่งมีปัญหา รถจำนวนมากอาจได้รับผลกระทบพร้อมกัน หากรถเหล่านั้นจอดอยู่บนถนนแคบ บริเวณทางแยก หรือใกล้จุดเกิดเหตุ ก็อาจทำให้รถพยาบาลและรถดับเพลิงเสียเวลา ซึ่งในสถานการณ์ฉุกเฉินเพียงไม่กี่นาทีก็อาจมีความหมายอย่างมากต่อความปลอดภัยและชีวิตของประชาชน

หน่วยงานกลางสหรัฐฯ แสดงความกังวล

นอกจากรัฐแคลิฟอร์เนียแล้ว หน่วยงานกำกับดูแลระดับประเทศก็จับตาปัญหานี้เช่นกัน สำนักงานบริหารความปลอดภัยบนทางหลวงแห่งชาติ หรือ NHTSA ระบุว่า พบรูปแบบที่ชัดเจนของรถไร้คนขับที่รบกวนการทำงานของตำรวจและเจ้าหน้าที่ฉุกเฉิน

NHTSA มองว่าการไม่สามารถตรวจจับและตอบสนองต่อเหตุการณ์ฉุกเฉินได้อย่างเหมาะสม ถือเป็นข้อบกพร่องด้านการทำงานของระบบ ไม่ใช่กรณีพิเศษที่เกิดขึ้นได้ยาก หน่วยงานยังย้ำว่าเหตุฉุกเฉินไม่ควรถูกมองว่าเป็นสถานการณ์สุดขั้วหรือ “edge case” เพราะอุบัติเหตุ รถเสีย และการปิดถนนสามารถเกิดขึ้นได้จริงในการใช้งานประจำวัน

มุมมองนี้มีความสำคัญต่ออุตสาหกรรม เพราะบริษัทอาจต้องออกแบบระบบให้รับมือกับพฤติกรรมของมนุษย์และเหตุการณ์บนท้องถนนที่คาดเดาได้ยากมากขึ้น รถอัตโนมัติอาจขับตามกฎจราจรได้ดีในสภาพแวดล้อมปกติ แต่เมื่อมีเจ้าหน้าที่โบกมือ มีกรวยจราจร รถฉุกเฉินจอดขวางทาง หรือมีผู้คนรวมตัวกัน ระบบต้องสามารถตีความสถานการณ์และหยุดรถในตำแหน่งที่ไม่กีดขวางภารกิจสำคัญ

ผลกระทบต่อ Waymo, Zoox และผู้พัฒนารายอื่น

การคุมเข้มครั้งนี้เกิดขึ้นในช่วงที่บริษัทโรโบแท็กซี่ยังคงขยายบริการในแคลิฟอร์เนีย Waymo เปิดให้บริการรถไร้คนขับเชิงพาณิชย์ในบริเวณอ่าวซานฟรานซิสโก ลอสแอนเจลิส และซานดิเอโก ส่วน Zoox ของ Amazon ให้บริการทดลองนั่งฟรีแบบจำกัดแก่ผู้โดยสารบางกลุ่มในซานฟรานซิสโก ขณะที่บริษัทอื่น เช่น Tesla ก็มีใบอนุญาตสำหรับทดสอบรถอัตโนมัติในรัฐ

สำหรับผู้ให้บริการ กฎใหม่อาจเพิ่มต้นทุนด้านบุคลากร การฝึกอบรม การติดตามรถ และการประสานงานกับเทศบาล บริษัทต้องเตรียมเจ้าหน้าที่ในพื้นที่ให้เพียงพอ รวมถึงพัฒนาช่องทางสื่อสารกับตำรวจและหน่วยงานฉุกเฉินให้ใช้งานได้จริง ไม่ใช่พึ่งพาการควบคุมจากศูนย์กลางเพียงอย่างเดียว

Waymo ระบุว่าบริษัทขอบคุณการปรับแก้กฎหมายที่ทำให้ผู้ให้บริการรถอัตโนมัติยังสามารถดำเนินงานได้ และยืนยันว่าจะพัฒนาบริการอย่างต่อเนื่องเพื่อทำให้ถนนในแคลิฟอร์เนียปลอดภัยขึ้น ท่าทีดังกล่าวสะท้อนว่าอุตสาหกรรมไม่ได้ปฏิเสธการกำกับดูแล แต่ต้องการกฎที่ชัดเจนและสามารถนำไปปฏิบัติได้จริง

กฎหมายจะเริ่มมีผลเมื่อใด

กฎใหม่นี้จะมีผลบังคับใช้ในวันที่ 1 กรกฎาคม 2028 ช่วงเวลาที่เหลือก่อนกฎหมายมีผลเปิดโอกาสให้บริษัทต่าง ๆ ปรับระบบ เตรียมเจ้าหน้าที่ และสร้างกระบวนการตอบสนองร่วมกับหน่วยงานท้องถิ่น เมืองและเทศมณฑลเองก็จะต้องวางแนวทางรับแจ้งเหตุ ตรวจสอบการละเมิด และรวบรวมหลักฐานเมื่อรถอัตโนมัติขัดขวางภารกิจฉุกเฉิน

• บริษัทต้องส่งเจ้าหน้าที่ภาคสนาม เมื่อรถชน เสีย ติดค้าง หรือกีดขวางเส้นทางฉุกเฉิน
• ต้องแจ้งตำแหน่งและสถานะรถ ที่ได้รับผลกระทบจากระบบขัดข้องหรือไฟฟ้าดับแก่หน่วยงานท้องถิ่น
• ผู้ควบคุมรถจากระยะไกลต้องอยู่ในสหรัฐฯ เพื่อให้ประสานงานได้รวดเร็วและตรวจสอบได้
• บริษัทอาจถูกปรับ สูงสุด 5,000 ดอลลาร์สำหรับการละเมิด และสูงสุด 10,000 ดอลลาร์ต่อคันเมื่อขัดขวางเหตุฉุกเฉินเกินเวลาที่กำหนด

โดยสรุป แคลิฟอร์เนียคุมเข้มโรโบแท็กซี่ขวางทีมฉุกเฉิน ไม่ได้หมายความว่ารัฐต้องการหยุดเทคโนโลยีรถไร้คนขับ แต่เป็นการกำหนดเส้นแบ่งให้ชัดเจนว่า นวัตกรรมต้องไม่ลดทอนความปลอดภัยของผู้ใช้ถนนและเจ้าหน้าที่ที่กำลังช่วยเหลือประชาชน ความสำเร็จของโรโบแท็กซี่ในระยะยาวจึงไม่ได้วัดจากจำนวนเที่ยวโดยสารเท่านั้น แต่ยังวัดจากความสามารถในการรับมือกับเหตุผิดปกติอย่างรับผิดชอบด้วย

ในมุมมองของผู้บริโภค กฎนี้ถือเป็นสัญญาณที่ดี เพราะช่วยให้บริษัทต้องเตรียมแผนสำรองและรับผิดชอบต่อผลกระทบที่เกิดขึ้นจริง หากต้องการเห็นรถไร้คนขับใช้งานบนถนนได้อย่างยั่งยืน ทุกฝ่ายควรสนับสนุนการทดสอบที่โปร่งใส การรายงานเหตุการณ์อย่างตรงไปตรงมา และการทำงานร่วมกันระหว่างบริษัทกับหน่วยงานฉุกเฉิน

ที่มา – California Cracks Down on Robotaxis That Block First Responders