สร้างอนาคตไทยวันนี้ ยกระดับเศรษฐกิจ สร้างงานคุณภาพ
ประเทศไทยกำลังอยู่ในช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อครั้งสำคัญของเศรษฐกิจ เมื่อโลกเดินหน้าเข้าสู่ยุคดิจิทัล ปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI และการแข่งขันที่เชื่อมโยงกันมากขึ้น แนวคิดเรื่อง สร้างอนาคตไทยวันนี้ ยกระดับเศรษฐกิจ สร้างงานคุณภาพ จึงไม่ใช่เพียงคำขวัญทางนโยบาย แต่เป็นโจทย์ที่ทุกภาคส่วนต้องช่วยกันผลักดันให้เกิดขึ้นจริง
สตีเฟน เอ็น. เนดกวา ผู้อำนวยการธนาคารโลกประจำประเทศไทยและเมียนมา กล่าวบนเวที THE STANDARD ECONOMIC FORUM 2026 ว่า ประเทศไทยยังมีโอกาสก้าวขึ้นเป็นประเทศรายได้สูงภายในปี 2037 แต่จำเป็นต้องเร่งเพิ่มผลิตภาพและทำให้เศรษฐกิจกลับมาเติบโตอย่างมีคุณภาพอีกครั้ง
ในช่วงทศวรรษ 1990 เศรษฐกิจไทยเคยเติบโตเฉลี่ยสูงถึง 8% ต่อปี จนกลายเป็นหนึ่งในประเทศรายได้ปานกลางระดับสูงที่ประสบความสำเร็จอย่างโดดเด่น อย่างไรก็ตาม หลังการแพร่ระบาดของโควิด-19 เศรษฐกิจไทยเติบโตเฉลี่ยเพียงประมาณ 2-2.2% ต่อปี หากยังเดินหน้าในอัตรานี้ต่อไป เป้าหมายประเทศรายได้สูงอาจต้องเลื่อนออกไปถึงปี 2056
สร้างอนาคตไทยวันนี้ ยกระดับเศรษฐกิจ สร้างงานคุณภาพ
ธนาคารโลกมองว่า ประเทศไทยต้องมีอัตราการเติบโตของรายได้ต่อหัวอย่างน้อย 5.4% ต่อปี จึงจะมีโอกาสบรรลุเป้าหมายภายในปี 2037 การเร่งเติบโตจึงต้องเกิดจากการลงทุน การใช้เทคโนโลยี และการเปิดพื้นที่ให้ธุรกิจใหม่สามารถแข่งขันได้อย่างเป็นธรรม
1. เปิดทางให้ SME เติบโตและแข่งขันได้
ธุรกิจขนาดเล็กมีสัดส่วนประมาณ 81% ของผู้ประกอบการในภาคการผลิตไทย แต่กลับมีสัดส่วนการจ้างงานเพียง 16% และสร้างมูลค่าเพิ่มต่อแรงงานได้น้อยกว่าธุรกิจขนาดกลางและขนาดใหญ่ ตัวเลขนี้สะท้อนว่า SME ไทยมีศักยภาพสูง แต่ยังติดข้อจำกัดด้านเงินทุน กฎระเบียบ และโอกาสในการขยายตลาด
ภาครัฐจึงควรลดต้นทุนการเริ่มต้นและการขยายกิจการ ปรับปรุงกฎหมายที่ซ้ำซ้อน และส่งเสริมการแข่งขันระหว่างรัฐวิสาหกิจกับเอกชนอย่างเท่าเทียม ขณะเดียวกัน การนำข้อมูลยอดขาย ฐานลูกค้า และธุรกรรมดิจิทัลมาใช้ประกอบการพิจารณาสินเชื่อ จะช่วยให้ผู้ประกอบการที่ไม่มีหลักทรัพย์ค้ำประกันเข้าถึงเงินทุนได้มากขึ้น
2. ใช้ AI เพิ่มผลิตภาพ ไม่ใช่แค่กระแสเทคโนโลยี
แม้ประเทศไทยจะดึงดูดการลงทุนด้าน Data Center ได้มากขึ้น แต่หัวใจสำคัญไม่ได้อยู่ที่การมีศูนย์ข้อมูลขนาดใหญ่เท่านั้น สิ่งที่สำคัญกว่าคือการทำให้ธุรกิจทั่วไป โดยเฉพาะ SME สามารถนำ AI ไปใช้ได้จริง เช่น การวิเคราะห์ยอดขาย การจัดการคลังสินค้า การตอบแชตลูกค้า การสร้างคอนเทนต์ และการวางแผนการตลาด
ปัจจุบันมีธุรกิจขนาดเล็กในไทยเพียงประมาณ 7% ที่ใช้ AI เทียบกับสหรัฐอเมริกาที่มีสัดส่วน 33% หากไทยเพิ่มจำนวนธุรกิจที่ใช้ AI ได้อีกสองถึงสามเท่า ก็จะช่วยยกระดับประสิทธิภาพการแข่งขันได้อย่างมาก ที่สำคัญ AI ไม่จำเป็นต้องหมายถึงการลดจำนวนพนักงานเสมอไป เพราะหลายบริษัทมองว่าเทคโนโลยีจะช่วยเพิ่มผลิตภาพ สร้างงานรูปแบบใหม่ และทำให้คนทำงานมีเวลาพัฒนาทักษะที่มีมูลค่าสูงขึ้น
3. เชื่อมโยง SME ไทยกับตลาดอาเซียน
อาเซียนเป็นตลาดขนาดใหญ่ที่มีประชากรมากกว่า 700 ล้านคน และอยู่ใกล้ประเทศไทย การช่วยให้ SME เข้าสู่ห่วงโซ่อุปทานระหว่างประเทศจึงเป็นโอกาสสำคัญ ธุรกิจที่สามารถส่งออกได้มักมีผลิตภาพสูงกว่า และมีแนวโน้มจ่ายค่าจ้างแรงงานสูงขึ้นอย่างน้อย 10%
อย่างไรก็ตาม การค้าภายในอาเซียนยังมีสัดส่วนเพียงประมาณหนึ่งในห้าของมูลค่าการค้าทั้งหมด แตกต่างจากสหภาพยุโรปที่มีสัดส่วนราวสองในสาม นี่จึงเป็นช่องว่างที่ไทยและประเทศสมาชิกควรเร่งพัฒนา ผ่านการลดอุปสรรคทางการค้า การเชื่อมโยงกฎระเบียบ และการลดมาตรการกีดกันที่ไม่ใช่ภาษี
การลงทุนคือกุญแจของการเติบโตระยะยาว
ปัจจุบันประเทศไทยมีสัดส่วนการลงทุนประมาณ 22% ของ GDP ต่ำกว่าค่าเฉลี่ยของประเทศรายได้ปานกลางระดับสูงที่อยู่ราว 30% ช่องว่างนี้แสดงให้เห็นว่าไทยยังสามารถเพิ่มการลงทุนได้อีกมาก ทั้งในโครงสร้างพื้นฐาน เทคโนโลยี การศึกษา และทักษะแรงงาน
สำหรับคนทั่วไป ประเด็นนี้อาจดูเป็นเรื่องเศรษฐกิจมหภาคที่ไกลตัว แต่จริง ๆ แล้วเกี่ยวข้องกับชีวิตประจำวันโดยตรง เพราะการลงทุนที่ดีจะนำไปสู่ธุรกิจใหม่ งานที่มีคุณภาพ รายได้ที่มั่นคง และบริการที่ตอบโจทย์มากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นอุตสาหกรรมบันเทิง เทคโนโลยี การท่องเที่ยว หรือครีเอเตอร์ดิจิทัล
สร้างอนาคตไทยวันนี้ ยกระดับเศรษฐกิจ สร้างงานคุณภาพ จึงต้องเริ่มจากการลงมือทำอย่างเป็นรูปธรรม ทั้งการสนับสนุน SME ให้เข้าถึงเงินทุน การส่งเสริม AI ที่ใช้งานได้จริง และการเปิดประตูสู่ตลาดอาเซียน หากทุกฝ่ายร่วมกันลดข้อจำกัดและเพิ่มโอกาสให้คนกับธุรกิจไทย ประเทศไทยก็ยังมีศักยภาพกลับมาเติบโตได้อีกครั้ง
มุมมองที่น่าจับตาคือ เทคโนโลยีจะไม่ใช่แต้มต่อของบริษัทใหญ่เพียงฝ่ายเดียวอีกต่อไป แต่จะกลายเป็นเครื่องมือสำคัญของธุรกิจขนาดเล็กด้วย ผู้ประกอบการที่เริ่มเรียนรู้และทดลองใช้ AI ตั้งแต่วันนี้ ย่อมมีโอกาสสร้างความแตกต่างก่อนคู่แข่ง ดังนั้น การสร้างอนาคตเศรษฐกิจไทยควรเริ่มทันทีจากทุกธุรกิจ ทุกแรงงาน และทุกคนที่พร้อมปรับตัว
