ราชกิจจาฯ เผยแพร่ประกาศใหม่ ปรับเกณฑ์ห้ามขายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ 5 วันสำคัญทางศาสนา พร้อมกำหนด 5 ข้อยกเว้นรวมโรงแรม-สถานบริการ
ข่าวการปรับเกณฑ์จำหน่ายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ถือเป็นประเด็นที่คนทั่วไป ผู้ประกอบการโรงแรม ร้านอาหาร สถานบริการ และนักท่องเที่ยวควรติดตามอย่างใกล้ชิด โดยล่าสุดเว็บไซต์ราชกิจจานุเบกษาได้เผยแพร่ประกาศคณะกรรมการควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ เรื่อง กำหนดวันห้ามขายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ พ.ศ. 2569 ซึ่งมีผลต่อทั้งผู้ขายและผู้ใช้บริการในวันสำคัญทางศาสนา
ประกาศฉบับนี้ลงนามโดย พัฒนา พร้อมพัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข ในฐานะประธานกรรมการควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ เมื่อวันที่ 9 ตุลาคม 2569 และกำหนดให้มีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันถัดจากวันที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา หรือเริ่มตั้งแต่วันที่ 7 พฤศจิกายน 2569 เป็นต้นไป ดังนั้น ผู้ประกอบการควรตรวจสอบรายละเอียดและเตรียมระบบภายในให้พร้อมก่อนถึงวันที่กฎหมายเริ่มมีผล
ราชกิจจาฯ เผยแพร่ประกาศใหม่ ปรับเกณฑ์ห้ามขายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ 5 วันสำคัญทางศาสนา พร้อมกำหนด 5 ข้อยกเว้นรวมโรงแรม-สถานบริการ
สาระสำคัญของประกาศคือการยกเลิกประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง กำหนดวันห้ามขายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ พ.ศ. 2568 ฉบับเดิม และกำหนดหลักเกณฑ์ใหม่ให้ห้ามจำหน่ายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในวันสำคัญทางศาสนา 5 วัน ได้แก่ วันมาฆบูชา วันวิสาขบูชา วันอาสาฬหบูชา วันเข้าพรรษา และวันออกพรรษา
การกำหนดวันห้ามขายดังกล่าวมีเป้าหมายเพื่อให้สังคมมีโอกาสร่วมกิจกรรมทางศาสนา ลดปัจจัยเสี่ยงจากการดื่ม และสนับสนุนบรรยากาศที่เหมาะสมกับวันสำคัญของพุทธศาสนา อย่างไรก็ตาม ภาครัฐก็รับทราบว่าธุรกิจท่องเที่ยวและบริการมีความหลากหลายมากขึ้น จึงได้กำหนดข้อยกเว้นให้บางพื้นที่สามารถจำหน่ายได้ภายใต้เงื่อนไขที่ชัดเจน
5 ข้อยกเว้นที่สามารถจำหน่ายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ได้
แม้จะมีวันห้ามขายตามประกาศใหม่ แต่ไม่ได้หมายความว่าสถานที่ทุกแห่งจะถูกห้ามจำหน่ายแบบไม่มีข้อยกเว้น โดยมีพื้นที่และกิจการ 5 ประเภทที่สามารถขายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ได้ ดังนี้
- อาคารภายในสนามบินระหว่างประเทศ สามารถจำหน่ายได้ในอาคารที่ให้บริการแก่ผู้โดยสารของเที่ยวบินระหว่างประเทศ ซึ่งเป็นพื้นที่ที่มีผู้เดินทางจากหลายประเทศและต้องรองรับรูปแบบบริการตามมาตรฐานสากล
- สถานบริการตามกฎหมาย ได้แก่ สถานประกอบการที่อยู่ภายใต้กฎหมายว่าด้วยสถานบริการ และมีใบอนุญาตหรือปฏิบัติตามเงื่อนไขที่เกี่ยวข้องอย่างถูกต้อง
- สถานประกอบการลักษณะคล้ายสถานบริการในแหล่งท่องเที่ยว การจำหน่ายจะทำได้เฉพาะพื้นที่หรือบริเวณที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขประกาศกำหนด โดยต้องได้รับคำแนะนำจากรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย
- โรงแรมตามกฎหมายว่าด้วยโรงแรม โรงแรมที่เข้าข่ายตามกฎหมายสามารถจำหน่ายได้ตามข้อกำหนด โดยผู้ประกอบการควรตรวจสอบว่าใบอนุญาตและการดำเนินงานของตนตรงตามเงื่อนไขหรือไม่
- สถานที่จัดกิจกรรมพิเศษระดับชาติหรือนานาชาติ สามารถจำหน่ายได้ในสถานที่จัดงานที่มีผู้เข้าร่วมจำนวนมาก และต้องอยู่ในรายชื่อที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขประกาศกำหนดตามคำแนะนำของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา
ผู้ประกอบการต้องเตรียมตัวอย่างไร
สำหรับผู้ประกอบการ สิ่งสำคัญไม่ใช่เพียงการรู้ว่าตนเองอยู่ในหนึ่งใน 5 ข้อยกเว้นหรือไม่ แต่ต้องตรวจสอบรายละเอียดของพื้นที่ ประเภทใบอนุญาต ช่วงเวลาการจำหน่าย และประกาศที่เกี่ยวข้องเพิ่มเติมด้วย เพราะข้อยกเว้นบางประเภทต้องรอการประกาศกำหนดพื้นที่หรือรายชื่ออย่างเป็นทางการ
นอกจากนี้ ควรจัดทำคู่มือให้พนักงานเข้าใจตรงกัน ติดป้ายประชาสัมพันธ์ให้ลูกค้าเห็นได้ชัด และวางระบบตรวจสอบอายุของผู้ซื้ออย่างรัดกุม โดยเฉพาะสถานที่ที่มีนักท่องเที่ยวจำนวนมากหรือมีการจัดกิจกรรมขนาดใหญ่ การบันทึกข้อมูลใบอนุญาตและเอกสารที่เกี่ยวข้องไว้ให้พร้อมตรวจสอบก็เป็นแนวทางที่ช่วยลดความเสี่ยงได้
ประกาศยังระบุว่า ผู้ที่ได้รับสิทธิยกเว้นให้จำหน่ายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ต้องจัดให้มีระบบคัดกรองและมาตรการที่จำเป็น เพื่อรักษาความสงบเรียบร้อย ดูแลความปลอดภัยของประชาชน และจำกัดการเข้าถึงเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ของเด็กและเยาวชนอย่างเคร่งครัด ประเด็นนี้จึงเป็นหน้าที่ของผู้ประกอบการทุกแห่ง ไม่ใช่เพียงความรับผิดชอบของเจ้าหน้าที่รัฐเท่านั้น
ในทางปฏิบัติ สถานที่ให้บริการควรตรวจบัตรประชาชนหรือเอกสารยืนยันอายุของผู้ซื้ออย่างสม่ำเสมอ ไม่ควรปล่อยให้เด็กและเยาวชนเข้าไปอยู่ในพื้นที่ที่มีการจำหน่ายโดยไม่มีการควบคุม รวมทั้งควรมีพนักงานดูแลความปลอดภัย ระบบกล้องวงจรปิด และช่องทางรับแจ้งเหตุเมื่อเกิดปัญหา มาตรการเหล่านี้ช่วยสร้างความมั่นใจให้ผู้ใช้บริการและลดโอกาสเกิดเหตุวุ่นวาย
ผลต่อผู้บริโภคและภาคท่องเที่ยว
สำหรับประชาชนทั่วไป ควรวางแผนการเดินทางและการใช้บริการล่วงหน้า โดยเฉพาะผู้ที่มีแผนเข้าพักโรงแรม ไปสนามบิน หรือเข้าร่วมงานระดับชาติและนานาชาติ เพราะสิทธิในการจำหน่ายอาจแตกต่างกันไปตามประเภทสถานที่และประกาศเฉพาะพื้นที่ ขณะเดียวกัน การที่โรงแรมและสถานบริการบางประเภทอยู่ในข้อยกเว้นก็ช่วยให้ภาคท่องเที่ยวยังเดินหน้าได้ โดยไม่ต้องใช้กฎเดียวกันกับทุกพื้นที่แบบตายตัว
มุมมองที่น่าสนใจคือ กฎหมายฉบับใหม่นี้สะท้อนแนวทางการกำกับดูแลที่พยายามสร้างสมดุลระหว่างการรักษาวัฒนธรรมและความปลอดภัยของสังคม กับการสนับสนุนเศรษฐกิจท่องเที่ยวและธุรกิจบริการ ผู้ประกอบการจึงควรมองข้อกำหนดดังกล่าวเป็นโอกาสในการยกระดับมาตรฐานบริการ ไม่ใช่เพียงภาระด้านเอกสารหรือข้อจำกัดทางการค้า
สรุปแล้ว ราชกิจจาฯ เผยแพร่ประกาศใหม่ ปรับเกณฑ์ห้ามขายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ 5 วันสำคัญทางศาสนา พร้อมกำหนด 5 ข้อยกเว้นรวมโรงแรม-สถานบริการ โดยมีผลตั้งแต่วันที่ 7 พฤศจิกายน 2569 ผู้บริโภคควรตรวจสอบข้อมูลก่อนใช้บริการ ส่วนผู้ประกอบการควรเตรียมใบอนุญาต ระบบคัดกรอง และมาตรการความปลอดภัยให้ครบถ้วน การติดตามประกาศจากหน่วยงานรัฐอย่างต่อเนื่องจะช่วยให้ทุกฝ่ายปฏิบัติได้ถูกต้องและลดความเสี่ยงจากการทำผิดกฎหมาย