พระราชสมัญญานาม “พระผู้ทรงเป็นแม่และครูแห่งแผ่นดิน”: บทบาทที่ยิ่งใหญ่

ในโลกที่เราใช้ชีวิตกันทุกวันนี้ การมีแบบอย่างที่ดีถือเป็นเรื่องสำคัญ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อพูดถึงการศึกษาและบทบาทของความเป็นแม่ ในประเทศไทย เรามีบุคคลที่ทรงเป็นแรงบันดาลใจอย่างสูง นั่นคือสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ผู้ทรงได้รับการถวายพระราชสมัญญานามว่า “พระผู้ทรงเป็นแม่และครูแห่งแผ่นดิน” พระองค์ทรงเป็นมากกว่าพระมารดาของชาติ แต่ทรงเป็นครูผู้ยิ่งใหญ่ที่ทรงวางรากฐานการศึกษาและคุณธรรมให้แก่ลูกๆ และปวงชนชาวไทย

บทความนี้จะพาคุณไปสำรวจพระราชกรณียกิจและพระราชจริยวัตรอันงดงามของพระองค์ เพื่อให้เห็นถึงความหมายอันลึกซึ้งของพระราชสมัญญานาม “พระผู้ทรงเป็นแม่และครูแห่งแผ่นดิน” อย่างแท้จริง

“พระผู้ทรงเป็นแม่และครูแห่งแผ่นดิน”: ความหมายที่มากกว่าคำ

สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงเล่าถึงพระราชปณิธานของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวงที่ทรงมุ่งมั่นให้คนไทยได้รับการศึกษาอย่างเต็มที่ เพราะทรงเห็นว่าการศึกษาคือรากฐานสำคัญของการพัฒนาชีวิต สังคม และประเทศชาติ

พระองค์ทรงอุปถัมภ์เยาวชนผู้ด้อยโอกาส พระราชทานทุนการศึกษา และทรงส่งเสริมให้ผู้เกี่ยวข้องกับการศึกษามุ่งมั่นพัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่อง นอกจากนี้ ยังทรงสนพระทัยในวิทยาการต่างๆ และส่งเสริมการวิจัยเพื่อนำผลมาพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชน

ศิลปาชีพ: ตัวอย่างแห่งการสอนและสร้างอาชีพ

โครงการศิลปาชีพถือเป็นตัวอย่างที่ชัดเจนของการที่พระองค์ทรงเป็นทั้งแม่และครู ทรงส่งเสริมงานฝีมือพื้นบ้าน จัดครูไปสอนราษฎร รับซื้อผลงานด้วยพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์ และขยายผลเป็นมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ทำให้ราษฎรมีอาชีพและรายได้ที่มั่นคง

บทบาทการเป็นแม่: อบรมสั่งสอนด้วยพระองค์เอง

แม้จะมีพระราชกิจมากมาย แต่พระองค์ก็ทรงอุทิศเวลาในการดูแลพระราชโอรสและพระราชธิดาอย่างใกล้ชิด ทรงอบรมสั่งสอนด้วยพระองค์เอง วางรากฐานการพัฒนาในทุกด้าน ทั้งสุขภาพ ความรู้ ความคิด และคุณธรรมจริยธรรม ดังที่พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 10 ทรงเล่าไว้ในพระราชนิพนธ์เรื่อง “แม่” ถึงความผูกพันและความรักที่ทรงมีต่อสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง

สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงเล่าถึงประสบการณ์ที่ทรงได้รับการอบรมสั่งสอนจากสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงตั้งแต่ทรงพระเยาว์ ทรงสอนให้พับกระดาษ เขียนรูป ทำงานฝีมือ เลือกหนังสือดีๆ มาเล่าให้ฟัง และส่งเสริมให้เรียนพิเศษในวิชาต่างๆ เพื่อพัฒนาความรู้ความสามารถอย่างรอบด้าน

สมเด็จพระเจ้าน้องนางเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี กรมพระศรีสวางควัฒน วรขัตติยราชนารี พระราชทานสัมภาษณ์ถึงการที่พระองค์ทรงได้รับการสอนสั่งเรื่องวรรณคดีไทย เทพนิยายกรีก และการทุ่มเททำงานเพื่อประเทศชาติ ซึ่งเป็นสิ่งที่ได้รับการปลูกฝังมาตั้งแต่ทรงพระเยาว์

จากพระราชกรณียกิจและพระราชจริยวัตรที่กล่าวมาทั้งหมด เราจะเห็นได้ว่าพระราชสมัญญานาม “พระผู้ทรงเป็นแม่และครูแห่งแผ่นดิน” นั้นมีความหมายลึกซึ้งและสมพระเกียรติอย่างยิ่ง พระองค์ทรงเป็นแบบอย่างของแม่ที่ยิ่งใหญ่และครูที่ทรงคุณธรรม ผู้ทรงอุทิศตนเพื่อพัฒนาการศึกษาและคุณภาพชีวิตของประชาชนชาวไทย

ในยุคดิจิทัลที่เราเผชิญกับความท้าทายและความเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว การนำเอาพระราชดำริและพระราชจริยวัตรของพระองค์มาเป็นแนวทางในการดำเนินชีวิตและการทำงาน จะช่วยให้เราสามารถเผชิญกับความท้าทายต่างๆ ได้อย่างเข้มแข็งและสร้างสรรค์

ขอเชิญชวนทุกท่านร่วมน้อมนำพระราชดำรัสและพระราชจริยวัตรของ “พระผู้ทรงเป็นแม่และครูแห่งแผ่นดิน” มาเป็นแรงบันดาลใจในการพัฒนาตนเองและสังคมไทยให้ก้าวหน้ายิ่งขึ้น

ที่มา – พระราชสมัญญานาม “พระผู้ทรงเป็นแม่และครูแห่งแผ่นดิน” ในพระบรมราชชนนีพันปีหลวง