ทำไมแอนตาร์กติกากลายเป็นน้ำแข็งก่อนอาร์กติก?
ทำไมแอนตาร์กติกากลายเป็นน้ำแข็งก่อนอาร์กติก?
หลายคนอาจสงสัยว่า ทำไมทวีปแอนตาร์กติกากลายเป็นน้ำแข็งก่อนอาร์กติกหลายล้านปี? ย้อนกลับไปเมื่อ 34 ล้านปีก่อน ในขณะที่โลกเรายังมีอุณหภูมิอุ่นกว่าปัจจุบันมาก แอนตาร์กติกากลับถูกปกคลุมไปด้วยน้ำแข็ง ในขณะที่อาร์กติกต้องรออีกถึง 25 ล้านปีต่อมาจึงเกิดปรากฏการณ์เดียวกัน นักวิทยาศาสตร์สงสัยเรื่องนี้มานานหลายทศวรรษ เพราะความเย็นของโลกจากการลดลงของก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ (CO2) เพียงอย่างเดียวไม่สามารถอธิบายได้ว่าทำไมแอนตาร์กติก้าถึงได้เปรียบในเรื่องนี้
เบื้องหลังการไขปริศนาทำไมแอนตาร์กติกากลายเป็นน้ำแข็งก่อนอาร์กติก
ทีมวิจัยจากมหาวิทยาลัยเซาแทมป์ตันได้ศึกษาประวัติศาสตร์ธรณีวิทยาและพบว่า ปัจจัยด้านความสูงหรือระดับความสูงของพื้นทวีป มีบทบาทสำคัญอย่างยิ่ง โดยเมื่อประมาณ 170 ล้านปีก่อน แอนตาร์กติกาเคยเชื่อมต่อกับทวีปแอฟริกาในซูเปอร์คอนทิเนนต์ที่ชื่อว่า กอนด์วานา (Gondwana) เมื่อทวีปแยกตัวออกจากกัน มันได้สร้างแรงกระเพื่อมลึกใต้พื้นโลกที่เรียกว่า ‘คลื่นในชั้นเนื้อโลก’ (mantle waves)
- การเคลื่อนตัวของเนื้อโลกยกแผ่นดินให้สูงขึ้นตามกาลเวลา
- ความสูงที่เพิ่มขึ้นช่วยให้หิมะและน้ำแข็งสะสมตัวได้ง่ายขึ้น
- ความเย็นที่เพิ่มขึ้นจากระดับความสูงทำให้เกิดเป็นธารน้ำแข็งบนภูเขา
คลื่นเหล่านี้ทำให้เกิดการยกตัวของเปลือกโลกในแอนตาร์กติกาส่วนตะวันออก ส่งผลให้เกิดหน้าผาสูงชันและที่ราบสูง ซึ่งยิ่งสูงอากาศยิ่งเย็นลง โดยเฉลี่ยแล้วทุกๆ 100 เมตรที่สูงขึ้น อุณหภูมิจะลดลงประมาณ 1 องศาเซลเซียส เมื่อสภาพอากาศเหมาะสมแบบนี้ น้ำแข็งจึงเริ่มก่อตัวและขยายวงกว้างจนกลายเป็นแผ่นน้ำแข็งถาวรที่เรารู้จักกันในปัจจุบัน
การศึกษาครั้งนี้ไม่เพียงแต่ตอบคำถามว่า ทำไมแอนตาร์กติกากลายเป็นน้ำแข็งก่อนอาร์กติก ได้อย่างชัดเจน แต่ยังเป็นบทเรียนสำคัญให้กับเราในยุคโลกร้อนด้วยว่า การฟื้นตัวของแผ่นน้ำแข็งไม่ใช่เรื่องง่าย เพราะหากน้ำแข็งหายไป การจะให้มันกลับมาเติบโตใหม่ต้องใช้เวลาในระดับธรณีวิทยาที่ยาวนานมากและสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมอย่างยิ่ง ซึ่งอาจจะไม่เกิดขึ้นได้ง่ายๆ ในโลกปัจจุบันของเรา
ที่มา – Antarctica Froze Millions of Years Before the Arctic. We May Finally Know Why