ทส. สั่งคุมเข้มเหมืองโพแทชอุดรธานี ลุยตรวจน้ำใต้ดิน-ผิวดิน ป้องกันมลพิษกระทบระบบนิเวศหนองหาน

ทส. สั่งคุมเข้มเหมืองโพแทชอุดรธานี ลุยตรวจน้ำใต้ดิน-ผิวดิน ป้องกันมลพิษกระทบระบบนิเวศหนองหาน เป็นประเด็นสิ่งแวดล้อมที่ได้รับความสนใจจากประชาชนในจังหวัดอุดรธานีและผู้ติดตามข่าวสารด้านทรัพยากรธรรมชาติอย่างต่อเนื่อง เนื่องจากโครงการเหมืองแร่โพแทชมีขนาดใหญ่และอาจเกี่ยวข้องกับคุณภาพน้ำ ระบบนิเวศ รวมถึงวิถีชีวิตของชุมชนโดยรอบ

สุชาติ ชมกลิ่น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม สั่งการให้กรมควบคุมมลพิษ หรือ คพ. ติดตามและตรวจสอบการดำเนินงานโครงการเหมืองแร่โพแทช จังหวัดอุดรธานีอย่างใกล้ชิด โดยย้ำว่าการดำเนินโครงการต้องอยู่ภายใต้กฎหมายและมาตรการควบคุมที่เข้มงวด ไม่ก่อให้เกิดมลพิษ และไม่สร้างผลกระทบต่อประชาชนในพื้นที่

ทส. สั่งคุมเข้มเหมืองโพแทชอุดรธานี ลุยตรวจน้ำใต้ดิน-ผิวดิน ป้องกันมลพิษกระทบระบบนิเวศหนองหาน

การตรวจสอบครั้งนี้มุ่งเน้นการเฝ้าระวังคุณภาพน้ำใต้ดิน น้ำผิวดิน และลำห้วยที่ไหลลงสู่หนองหาน ซึ่งเป็นพื้นที่สำคัญของจังหวัดอุดรธานี โดยเฉพาะแหล่งท่องเที่ยวชื่อดังอย่าง “ทะเลบัวแดง” ที่มีคุณค่าทั้งด้านระบบนิเวศ เศรษฐกิจ และการท่องเที่ยว การเก็บข้อมูลตั้งแต่ระยะเริ่มต้นจึงมีความสำคัญ เพราะช่วยให้หน่วยงานสามารถเปรียบเทียบการเปลี่ยนแปลงของคุณภาพสิ่งแวดล้อมในอนาคตได้อย่างชัดเจน

สุรินทร์ วรกิจธำรง อธิบดีกรมควบคุมมลพิษ เปิดเผยว่า สำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษที่ 9 ได้ลงพื้นที่ติดตามสถานการณ์และตรวจวัดคุณภาพน้ำในหลายจุด ทั้งบริเวณพื้นที่โครงการ พื้นที่โดยรอบ และเส้นทางน้ำที่เชื่อมโยงกับหนองหาน ข้อมูลเหล่านี้จะถูกจัดทำเป็นฐานเปรียบเทียบ หรือ Baseline Data เพื่อใช้ติดตามแนวโน้มด้านสิ่งแวดล้อมอย่างเป็นระบบ

เหตุผลที่ต้องตรวจน้ำใต้ดินและน้ำผิวดินอย่างต่อเนื่อง

เหมืองโพแทชเป็นโครงการที่มีทั้งกิจกรรมใต้ดินและกิจกรรมบนพื้นดิน จึงจำเป็นต้องติดตามผลกระทบหลายด้าน น้ำใต้ดินมีบทบาทสำคัญต่อการอุปโภคบริโภคและการเกษตร ขณะที่น้ำผิวดินเชื่อมโยงกับลำห้วย พื้นที่ชุ่มน้ำ และแหล่งท่องเที่ยว หากมีการเปลี่ยนแปลงของค่าความเค็ม สารละลาย หรือองค์ประกอบทางเคมี อาจส่งผลต่อสิ่งมีชีวิตในน้ำและการใช้ประโยชน์ของชุมชนได้

การตรวจวัดอย่างต่อเนื่องยังช่วยให้สามารถแยกแยะได้ว่า การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นมาจากโครงการหรือจากปัจจัยอื่น เช่น ฤดูกาล ฝนตกหนัก การทำเกษตร หรือกิจกรรมในชุมชน เมื่อมีข้อมูลสะสมเพียงพอ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องจะสามารถประเมินความเสี่ยงและกำหนดมาตรการป้องกันได้ตรงจุดมากขึ้น

• ตรวจสอบคุณภาพน้ำใต้ดินและน้ำผิวดินในพื้นที่สำคัญ
• เฝ้าระวังลำห้วยที่ไหลลงสู่หนองหานและทะเลบัวแดง
• จัดทำข้อมูลฐานเปรียบเทียบด้านสิ่งแวดล้อมและสาธารณสุข
• ติดตามระดับการทรุดตัวของผิวดินอย่างสม่ำเสมอ
• บังคับใช้กฎหมายทันทีหากพบความเสี่ยงหรือการฝ่าฝืนมาตรการ

ข้อมูลสำคัญของโครงการเหมืองแร่โพแทชอุดรธานี

โครงการเหมืองแร่โพแทช จังหวัดอุดรธานี ได้รับประทานบัตรการทำเหมืองใต้ดิน ประเภทที่ 3 เมื่อวันที่ 21 กรกฎาคม 2565 มีอายุประทานบัตร 25 ปี ครอบคลุมพื้นที่อำเภอเมืองอุดรธานีและอำเภอประจักษ์ศิลปาคม โดยแบ่งเป็นพื้นที่เหมืองใต้ดินประมาณ 26,446 ไร่ และพื้นที่บนดินสำหรับโรงแต่งแร่ประมาณ 1,681 ไร่

แหล่งแร่อุดรใต้มีปริมาณสำรองแร่ประมาณ 85.82 ล้านเมตริกตัน และสามารถผลิตโพแทสเซียมคลอไรด์ หรือ KCl ได้ประมาณ 33.72 ล้านเมตริกตัน โดยมีกำลังการผลิตสูงสุด 2.1 ล้านตันต่อปี ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่าโครงการมีขนาดใหญ่และอาจมีบทบาทต่อภาคอุตสาหกรรม แต่ขณะเดียวกันก็จำเป็นต้องให้ความสำคัญกับการจัดการสิ่งแวดล้อมในระดับเดียวกัน

ปัจจุบันโครงการอยู่ระหว่างการปรับพื้นที่เพื่อเตรียมการก่อสร้าง พร้อมจัดทำข้อมูลฐานเปรียบเทียบด้านสิ่งแวดล้อมและสาธารณสุข รวมถึงติดตั้งหมุดตรวจวัดระดับการทรุดตัวของผิวดิน มาตรการเหล่านี้ช่วยให้สามารถตรวจพบความเปลี่ยนแปลงได้เร็ว และใช้เป็นข้อมูลประกอบการตัดสินใจของหน่วยงานรัฐในระยะต่อไป

เทคโนโลยีเหมืองใต้ดินกับการลดผลกระทบระยะยาว

โครงการใช้เทคโนโลยีการทำเหมืองใต้ดินแบบห้องสลับเสาค้ำยัน หรือ Room and Pillar ซึ่งออกแบบให้มีส่วนของแร่ทำหน้าที่เป็นเสาค้ำโครงสร้างใต้ดิน นอกจากนี้ยังมีการนำเกลือจากกระบวนการแต่งแร่ถมกลับลงในห้องผลิต เพื่อช่วยรักษาเสถียรภาพของพื้นที่ใต้ดินและลดความเสี่ยงต่อการทรุดตัวของผิวดิน

อย่างไรก็ตาม เทคโนโลยีเพียงอย่างเดียวไม่สามารถรับประกันได้ว่าจะไม่มีผลกระทบ การควบคุมคุณภาพต้องอาศัยการตรวจสอบที่โปร่งใส การรายงานผลที่ประชาชนเข้าถึงได้ และการมีส่วนร่วมของชุมชนในทุกขั้นตอน โดยเฉพาะชุมชนที่อยู่ใกล้พื้นที่โครงการและแหล่งน้ำที่อาจได้รับผลกระทบ

สำหรับประชาชน สิ่งที่ควรติดตามไม่ใช่เพียงตัวเลขการผลิตหรือความคืบหน้าการก่อสร้าง แต่ควรให้ความสนใจกับผลตรวจคุณภาพน้ำ ระดับการทรุดตัวของดิน การจัดการเกลือและวัสดุเหลือใช้ ตลอดจนช่องทางรับเรื่องร้องเรียน หากพบความผิดปกติ หน่วยงานรัฐควรสื่อสารข้อมูลอย่างรวดเร็วและชัดเจน เพื่อสร้างความเชื่อมั่นและลดความกังวลของชุมชน

โดยสรุป ทส. สั่งคุมเข้มเหมืองโพแทชอุดรธานี ลุยตรวจน้ำใต้ดิน-ผิวดิน ป้องกันมลพิษกระทบระบบนิเวศหนองหาน ถือเป็นแนวทางที่เหมาะสมกับโครงการขนาดใหญ่และพื้นที่ที่มีความสำคัญทางธรรมชาติ การมีข้อมูลตรวจวัดอย่างต่อเนื่องจะช่วยให้การพัฒนาอุตสาหกรรมเดินหน้าไปพร้อมกับการดูแลสิ่งแวดล้อมได้อย่างสมดุล ในระยะยาว ประชาชนควรติดตามผลการตรวจสอบและร่วมสะท้อนความคิดเห็นอย่างสร้างสรรค์ ขณะที่หน่วยงานและผู้ประกอบการควรยึดหลักความโปร่งใส รับผิดชอบ และแก้ไขปัญหาอย่างรวดเร็วเมื่อพบความเสี่ยง

ที่มา – ทส. สั่งคุมเข้มเหมืองโพแทชอุดรธานี ลุยตรวจน้ำใต้ดิน-ผิวดิน ป้องกันมลพิษกระทบระบบนิเวศหนองหาน