ต้นไม้อาจช่วยลดโลกร้อนได้น้อยกว่าที่นักวิทยาศาสตร์คิด

หลายคนมักมีความเชื่อที่สวยหรูว่า การปลูกป่าคือทางออกที่ดีที่สุดในการกู้โลกจากวิกฤตสภาพภูมิอากาศ เพราะต้นไม้เปรียบเสมือน “วิศวกรธรรมชาติ” ที่ช่วยดูดซับก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ (CO2) จากชั้นบรรยากาศมาเก็บไว้ในเนื้อไม้ แต่ล่าสุด ผลการศึกษาใหม่กลับเผยความจริงที่น่าตกใจว่า ต้นไม้อาจช่วยลดโลกร้อนได้น้อยกว่าที่นักวิทยาศาสตร์คิด มาโดยตลอด

ความเป็นจริงเมื่อ ต้นไม้อาจช่วยลดโลกร้อนได้น้อยกว่าที่นักวิทยาศาสตร์คิด

ทีมนักวิจัยจากสหรัฐอเมริกา ยุโรป และอาร์เจนตินา ได้วิเคราะห์ข้อมูลวงปีของต้นโอ๊กย้อนหลังไปถึง 75 ปี พร้อมกับติดตามระดับก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์และการเจริญเติบโตของต้นไม้ ผลการศึกษาพบว่า ต้นไม้ไม่ได้เปลี่ยนคาร์บอนที่ดูดซับมาไปเป็นเนื้อไม้ได้เต็ม 100% อย่างที่แบบจำลองสภาพภูมิอากาศในปัจจุบันเคยคาดการณ์ไว้

ทำไม ต้นไม้อาจช่วยลดโลกร้อนได้น้อยกว่าที่นักวิทยาศาสตร์คิด ในมุมมองเชิงลึก?

ปัญหาสำคัญคือการที่ต้นไม้มีการตอบสนองต่ออุณหภูมิที่ร้อนจัดและแห้งแล้งต่างไปจากเดิม ข้อมูลพบว่า:

• เมื่ออากาศร้อนจัด การเจริญเติบโตของลำต้น กิ่งก้าน และรากจะหยุดชะงักลงทันทีในระหว่างช่วงกลางฤดูร้อน
• แม้ลำต้นจะหยุดโต แต่กระบวนการสังเคราะห์แสงยังคงดำเนินต่อไป แม้ในอัตราที่ลดลงเล็กน้อย
• คาร์บอนที่ต้นไม้ดูดซับในช่วงที่หยุดโตนั้น ไม่ได้ถูกนำไปเก็บในรูปแบบของเนื้อไม้ แต่ถูกนำไปใช้ในกระบวนการอื่น เช่น การผลิตน้ำตาลเพื่อเป็นพลังงาน หรือส่งไปบำรุงจุลินทรีย์ในดิน ซึ่งสุดท้ายแล้วคาร์บอนเหล่านี้ก็สามารถย้อนกลับคืนสู่ชั้นบรรยากาศได้เร็วกว่าการอยู่ในเนื้อไม้นานหลายสิบปี

Mukund Palat Rao หนึ่งในผู้วิจัยจากมหาวิทยาลัยโคลัมเบียชี้ให้เห็นว่า แบบจำลองเดิมมักทึกทักเอาว่า “ถ้ามีการสังเคราะห์แสง ก็ต้องมีการเจริญเติบโตเสมอ” แต่งานวิจัยนี้พิสูจน์แล้วว่าความคิดนั้นไม่เป็นความจริงเสมอไป ผลการศึกษาพบว่าต้นโอ๊กในแถบตะวันออกดูดซับคาร์บอนได้ถึง 36% โดยไม่มีการสร้างมวลชีวภาพเพิ่มขึ้นเลยในช่วงเวลานั้น

เรื่องนี้ไม่ได้เป็นเพียงปัญหาของต้นโอ๊กเท่านั้น แต่ยังสอดคล้องกับรายงานจากหน่วยงานป่าไม้ของรัฐโคโลราโดที่พบว่า ป่าไม้ในพื้นที่บางแห่งกลับกลายเป็น “แหล่งปล่อยคาร์บอน” มากกว่าที่จะเป็น “แหล่งดูดซับ” เนื่องมาจากปัญหาภัยแล้งและไฟป่าที่รุนแรงขึ้น

สรุปแล้ว เราอาจต้องทบทวนกันใหม่ว่าการปลูกป่าเป็นคำตอบสำเร็จรูปสำหรับปัญหาโลกร้อนหรือไม่ เราจำเป็นต้องศึกษาให้ลึกซึ้งยิ่งขึ้นว่าป่าไม้แต่ละชนิดทั่วโลกมีการทำงานที่สอดคล้องหรือแยกส่วนระหว่างการสังเคราะห์แสงและการกักเก็บคาร์บอนในเนื้อไม้มากน้อยแค่ไหน ก่อนที่ความหวังของเราจะฝากไว้กับต้นไม้เพียงอย่างเดียว

ที่มา – Trees May Not Slow Climate Change as Much as Scientists Thought