ตรวจเลือดง่ายๆ ทำนายภาวะสมองเสื่อม 25 ปีล่วงหน้า

เลือดของคุณอาจบอกใบ้ถึงสุขภาพสมองในอนาคตอันไกลโพ้นได้นะ! งานวิจัยล่าสุดชี้ว่า ตรวจเลือดง่ายๆ ทำนายภาวะสมองเสื่อม 25 ปีล่วงหน้า ได้ โดยเฉพาะในผู้หญิง วันนี้เรามาคุยกันแบบชิลๆ เกี่ยวกับเรื่องนี้กันเลย

ตรวจเลือดง่ายๆ ทำนายภาวะสมองเสื่อม 25 ปีล่วงหน้า ได้อย่างไร?

นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย ซานดิเอโก้ (UC San Diego) ได้ศึกษาระดับโปรตีนในเลือดพลาสมาที่เรียกว่า phosphorylated tau 217 หรือ p-tau217 ในกลุ่มตัวอย่างผู้หญิงวัยสูงอายุจำนวนมาก พบว่าผู้หญิงที่มีระดับ p-tau217 สูงสุด มีความเสี่ยงสูงมากที่จะเป็นภาวะสมองเสื่อมในภายหลัง และที่น่าทึ่งคือ สามารถตรวจพบความเสี่ยงนี้ได้ตั้งแต่ 25 ปีก่อนที่จะมีอาการแสดงออกมา!

“ผลการศึกษานี้ยืนยันถึงคุณค่าของ p-tau217 ในเลือดว่าเป็นตัวบ่งชี้ที่วัดได้ง่ายสำหรับการทำนายภาวะสมองเสื่อม” ดร. Aladdin Shadyab ผู้เขียนนำ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ด้านสาธารณสุขและการแพทย์จาก UC San Diego กล่าวกับ Gizmodo

ทำไม p-tau217 ถึงสำคัญกับภาวะสมองเสื่อม?

อัลไซเมอร์คือรูปแบบที่พบบ่อยที่สุดของภาวะสมองเสื่อม มีโปรตีนหลัก 2 ตัวที่เกี่ยวข้องคือ tau และ amyloid beta ในผู้ป่วยอัลไซเมอร์ โปรตีนผิดปกติเหล่านี้จะสะสมในสมองช้าๆ จนกว่าจะสังเกตเห็นได้ นักวิทยาศาสตร์พบว่าโปรตีนเหล่านี้สามารถรั่วไหลจากสมองสู่กระแสเลือดได้ โดย p-tau217 เป็นตัวที่บ่งบอกถึงความก้าวหน้าของอัลไซเมอร์ได้ดีที่สุด

“จากตัวบ่งชี้ในเลือดทั้งหมด p-tau217 มีศักยภาพสูงสุดในการตรวจจับอัลไซเมอร์ในสมอง สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงในสมองอย่างมาก” ดร. Shadyab กล่าว

ในการทดสอบ พวกเขานำตัวอย่างเลือดพื้นฐานจากอาสาสมัครกว่า 2,500 คนในโครงการ Women’s Health Initiative Memory Study ซึ่งติดตามสุขภาพผู้หญิงอายุ 65-79 ปีตั้งแต่ปลายยุค 90s เป็นเวลา 25 ปี บางคนถูกวินิจฉัยภาวะสมองเสื่อมหรือ mild cognitive impairment (MCI) ซึ่งเป็นอาการนำของสมองเสื่อม และผู้ที่มี p-tau217 สูงตั้งแต่เริ่มโครงการ มีโอกาสสูงกว่ามากที่จะเกิดภาวะเหล่านี้

อย่างไรก็ตาม ความสัมพันธ์นี้ไม่เท่ากันทุกกลุ่ม “ความเสี่ยงจาก p-tau217 สูงนั้นชัดเจนกว่าในผู้หญิงอายุเกิน 70 ปี ผู้มียีนเสี่ยงอัลไซเมอร์ หรือรับฮอร์โมนเอสโตรเจนผสมโปรเจสติน” ดร. Shadyab กล่าว ผลวิจัยตีพิมพ์ใน JAMA Network Open

ตรวจเลือดง่ายๆ ทำนายภาวะสมองเสื่อม 25 ปีล่วงหน้า พร้อมใช้จริงหรือยัง?

ปัจจุบันมีชุดตรวจเลือดที่ FDA รับรอง 2 ชุดสำหรับวินิจฉัยหรือตัดอัลไซเมอร์ออก โดยหลายชุดใช้ p-tau217 แต่ยังไม่พร้อมใช้ทั่วไปสำหรับคนไม่มีอาการ

“ต้องศึกษาเพิ่มเพื่อยืนยันศักยภาพในการทำนายสำหรับคนไม่มีอาการ และยืนยันในผู้ชายด้วย เนื่องจากงานนี้เน้นผู้หญิง” ดร. Shadyab กล่าว

• นักวิจัยใช้ตรวจหาคนเสี่ยงสูงสำหรับทดลองยาป้องกันอัลไซเมอร์
• งานวิจัยอื่นชี้ p-tau217 สามารถบอกเวลาเริ่มอาการได้แม่นยำ
• ช่วยให้พัฒนายาและการแทรกแซงได้ดีขึ้น

แม้การรักษาอัลไซเมอร์ยังท้าทาย แต่ความก้าวหน้านี้คือก้าวสำคัญในการต่อสู้กับภาวะสมองเสื่อม

คุณล่ะ พร้อมตรวจเลือดเพื่อเช็คสุขภาพสมองตั้งแต่เนิ่นๆ มั้ย? ลองปรึกษาแพทย์ดูนะ อาจช่วยป้องกันได้ทันเวลา!

ที่มา – Simple Blood Test Can Predict Dementia 25 Years in Advance, Study Suggests