คุณเคยสงสัยไหมว่า ภูเขาน้ำแข็งยักษ์ที่หลุดออกมาจากแอนตาร์กติกาเกิดขึ้นได้อย่างไร? ล่าสุด นักวิจัยได้เปิดเผยสิ่งที่อาจฟังดูไม่น่าเชื่อ แต่มีหลักฐานสนับสนุนอย่างแข็งแกร่ง: ความเชื่อมโยงระหว่างน้ำขึ้นน้ำลงกับภูเขาน้ำแข็งที่ใหญ่ที่สุดของโลก อาจมีผลโดยตรงต่อการเกิดรอยแยกของแผ่นน้ำแข็งในแถบขั้วโลกใต้

นักวิทย์ค้นพบความเชื่อมโยงที่น่าแปลกใจระหว่างน้ำขึ้นน้ำลงกับภูเขาน้ำแข็งที่ใหญ่ที่สุดของโลก

ในปี 2021 นักวิจัยในแอนตาร์กติกาสังเกตเห็นรอยแยกขนาดใหญ่ที่ค่อยๆ กินพื้นที่เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ บน Brunt Ice Shelf หรือแผ่นน้ำแข็งบรันท์ ซึ่งตั้งอยู่ทางตอนตะวันตกเฉียงเหนือของทวีป สองปีต่อมา รอยแตกนั้นใหญ่จนทำให้เกิดเหตุการณ์ calving หรือการหลุดตัวของภูเขาน้ำแข็งขนาดยักษ์ที่มีขนาดเกือบสองเท่าของนครนิวยอร์ก นักวิทย์ตั้งชื่อให้มันว่า A-81 และเร่งศึกษาหาสาเหตุของเหตุการณ์นี้

ทีมวิจัยจาก British Antarctic Survey ได้พัฒนาแบบจำลองทางคณิตศาสตร์เพื่อวิเคราะห์แรงต่างๆ ที่มีผลต่อการเกิดรอยแยกในแผ่นน้ำแข็งยักษ์ โดยพิจารณาทั้งน้ำขึ้นน้ำลงและแรงลม ผลลัพธ์ที่ได้น่าประหลาดใจมาก เพราะพวกเขาพบว่า ภูเขาน้ำแข็ง A-81 และหลายๆ ก้อนที่เคยเกิดขึ้นนั้น หลุดออกมาในช่วงฤดูใบไม้ผลิ ซึ่งเป็นช่วงที่กระแสน้ำและแรงดึงดูดจากดวงจันทร์ทำให้เกิดน้ำขึ้นน้ำลงอย่างรุนแรงที่สุด

ข้อมูลจาก GPS และเรดาร์ช่วยยืนยันทฤษฎี

เพื่อยืนยันโมเดลที่สร้างขึ้น ทีมวิจัยได้ใช้ข้อมูลจากเครื่อง GPS และเรดาร์ที่ติดตามการเคลื่อนตัวของแผ่นน้ำแข็งอย่างแม่นยำ พบว่ารอยแตกขยายตัวมากที่สุดในช่วงเดือนกุมภาพันธ์ถึงมีนาคม ซึ่งตรงกับช่วงที่ น้ำขึ้นน้ำลงมีความรุนแรงที่สุด ตามปฏิทินธรรมชาติของโลก

แม้แบบจำลองนี้จะยังเป็นสมการแบบเรียบง่าย และอธิบายได้ดีเฉพาะการเปลี่ยนแปลงเล็กๆ ค่อยเป็นค่อยไป แต่ก็ถือเป็นการก้าวกระโดดทางวิทยาศาสตร์ เพราะช่วยให้นักวิจัยเข้าใจ ปัจจัยที่ควบคุมช่วงเวลาที่ภูเขาน้ำแข็งจะหลุดออก ได้ชัดเจนขึ้น

ข้อจำกัดและความท้าทายจากสภาพภูมิอากาศ

กระนั้น รูปแบบเหล่านี้ยังไม่สามารถอธิบายเหตุการณ์ใหญ่ที่เกิดจากปัจจัยภายนอก เช่น อุณหภูมิที่สูงขึ้นจากภาวะโลกร้อน หรือเหตุการณ์การปะทะของภูเขาน้ำแข็งเอง “น้ำขึ้นน้ำลงและลมส่งผลต่อรอยแตกขนาดเล็กที่เกิดขึ้นเป็นประจำ” นักวิจัยเขียนไว้ “แต่เหตุการณ์ชนกันของภูเขาน้ำแข็งเมื่อปี 2021 ทำให้เกิดรอยแตกที่ใหญ่กว่าทั้งปี 2020 เสียอีก”

สำหรับเรามันไม่ใช่แค่เรื่องของน้ำแข็งเท่านั้น หากแต่เป็นเรื่องของระดับน้ำทะเลโลก ระบบนิเวศ และการไหลเวียนของมหาสมุทร ภูเขาน้ำแข็งขนาดใหญ่เช่น A-81 สามารถมีพื้นที่นับพันกิโลเมตร และคิดเป็นครึ่งหนึ่งของน้ำแข็งทั้งหมดที่สูญเสียจากแอนตาร์กติกาทุกปี

• ช่วยคาดการณ์การสูญเสียน้ำแข็งได้แม่นยำขึ้น
• เข้าใจผลกระทบต่อระดับน้ำทะเล
• พัฒนาแนวทางวิจัยในอนาคตเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

การศึกษานี้ตีพิมพ์ในวารสาร Nature Communications เมื่อ 24 กรกฎาคม และถือเป็นก้าวสำคัญที่จะช่วยให้เรามีเครื่องมือในการพยากรณ์เหตุการณ์ใหญ่ที่อาจเปลี่ยนแปลงแผนที่โลกในอนาคต

ความเข้าใจในเรื่อง “ความเชื่อมโยงระหว่างน้ำขึ้นน้ำลงกับภูเขาน้ำแข็งที่ใหญ่ที่สุดของโลก” ไม่ได้ช่วยให้เราอึ้งแค่ชั่วครั้งชั่วคราว แต่เป็นจิ๊กซอว์ชิ้นสำคัญที่อาจช่วยชะลอวิกฤตสิ่งแวดล้อมได้ หากคุณสนใจเรื่องวิทยาศาสตร์ที่เกิดขึ้นจริงในโลกยุคใหม่ อย่าลืมติดตามงานวิจัยล่าสุดจากแอนตาร์กติกา—มันอาจเป็นกุญแจของอนาคตเราเอง