ต้นตอใหม่ของเชื้อดื้อยาที่คาดไม่ถึงคืออะไร?
หลายคนอาจจะคุ้นเคยกับคำแนะนำเดิมๆ ในการรับมือกับวิกฤตเชื้อดื้อยา ไม่ว่าจะเป็นการใช้ยาปฏิชีวนะเมื่อจำเป็นเท่านั้น การกินยาให้ครบตามแพทย์สั่ง หรือการควบคุมการใช้ยาในฟาร์มปศุสัตว์ แต่คุณรู้หรือไม่ว่างานวิจัยล่าสุดจากวารสาร The Lancet Planetary Health ได้เผยถึง ต้นตอใหม่ของเชื้อดื้อยาที่คาดไม่ถึง ซึ่งอาจจะเป็นปัจจัยสำคัญที่ขับเคลื่อนการระบาดของ Superbugs ทั่วโลกในขณะนี้
ต้นตอใหม่ของเชื้อดื้อยาที่คาดไม่ถึง จากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
ทีมนักวิจัยจาก Chinese Academy of Sciences ร่วมกับมหาวิทยาลัยเคมบริดจ์และออกซ์ฟอร์ด ได้วิเคราะห์จีโนมของเชื้อ Salmonella กว่า 480,000 สายพันธุ์จาก 139 ประเทศ พบว่าอุณหภูมิของโลกที่สูงขึ้นตลอด 8 ทศวรรษที่ผ่านมาได้กลายเป็น “ตู้บ่มเพาะ” ชั้นดีในการเพิ่มยีนดื้อยา หรือ AMR ในเชื้อแบคทีเรียอย่าง Salmonella อย่างนัยสำคัญ
ผลกระทบของโลกร้อนต่ออัตราการดื้อยา
จากการศึกษาพบว่า:
- การเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิโลกมีความเชื่อมโยงโดยตรงกับการเพิ่มขึ้นของยีนดื้อยา 10% ทั่วโลก
- ตั้งแต่ปี 2010 เป็นต้นมา อัตราการเพิ่มขึ้นของเชื้อดื้อยาดูจะรุนแรงยิ่งขึ้น โดยมีปัจจัยจากโลกร้อนร่วมด้วยถึง 1 ใน 4
- พื้นที่ที่ร้อนจัด เช่น ละตินอเมริกาและบางส่วนของเอเชีย ได้รับผลกระทบมากกว่าค่าเฉลี่ยทั่วโลก
นอกจากนี้ การเปลี่ยนแปลงของปริมาณน้ำฝนยังส่งผลกระทบอย่างคาดไม่ถึง โดยทั้งภาวะน้ำท่วมฉับพลันที่ทำให้เชื้อโรคแพร่กระจายผ่านระบบน้ำ และภาวะภัยแล้งที่ทำให้เชื้อโรคเข้มข้นขึ้นในแหล่งน้ำที่จำกัด ต่างก็เป็นสาเหตุของการขยายตัวของเชื้อดื้อยาที่อันตราย ต้นตอใหม่ของเชื้อดื้อยาที่คาดไม่ถึง นี้ยังรวมถึงการใช้ยาฆ่าแมลงมากเกินไป ซึ่งกระตุ้นให้แบคทีเรียพัฒนาตัวเองเพื่อความอยู่รอดคล้ายกับการใช้ยาปฏิชีวนะผิดประเภท
สิ่งที่เราเรียนรู้จากเรื่องนี้คือ ปัญหาสุขภาพไม่ได้แยกขาดจากสิ่งแวดล้อม การจัดการกับภาวะโลกร้อนไม่ใช่แค่เรื่องของธรรมชาติ แต่เป็นเรื่องของความมั่นคงทางสาธารณสุขระดับโลก หากเราไม่เริ่มแก้ไขปัญหาการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศอย่างจริงจัง ภาวะเชื้อดื้อยาก็จะยิ่งทวีความรุนแรงจนน่ากังวลเกินกว่าที่การแพทย์ปัจจุบันจะรับมือไหว
ถึงเวลาแล้วที่รัฐบาลทั่วโลกต้องหันมาบูรณาการนโยบายลดคาร์บอนเข้ากับระบบเฝ้าระวังสุขภาพหนึ่งเดียว (One Health) เพื่อความปลอดภัยของพวกเราทุกคน